Ioannis Nicolaii Secundi Hagani Opera omnia, emendatius et cum notis adhuc ineditis Petri Burmanni Secundi. Tomus primus secundus Tomus 2

lOANNiS NICOtAII SECUNDI
OPERA OUNIA<.

I •«

lOANNiS NICOLAH SECUNDI

H A G A N I

%

OPERA OMNIA,

EMENDATIUS ET CUM NOTIS ADHUC INEDITIS

PETRI BURMANNI SECUNDI

DENUO EDITA
'■ CURA

PETRI B O S S C n A,

^hilos. Tbeor Mag. Lit«r< Ham. I>oct. earnm^
demque in lllust. Daventr. Athenaeo
Profeasor»

A

TOMUS SECUNDUS.

LUGDUNI BATAVORUM,

‘AFOD S. S* J. L U C H T M A N S,

ACADBMIAB TTPOOatPHUS,
CIOIDCCCXXI.

Digilized by Googie

I

Digitized by Googie

lOANNIS NICOLAII SECUNDI

ODARUM LIBER.

O D E i. ; ,

/

CAROLO V. ROMANORUM IMPERATORI CORONATO. *

A.deste, niagni progenies patris,
Musae , potenti carmina Caesari
Cantate, quae fides priorurti
Hactenus haud teiigere vatuni.

Quad

ODARUM LIBER.] S! qn!i itistb iodicio Seisttndi opera ae.<
stinure velit , nae ille baa Odas cum reliquis eius carminibai
eodem haud pretio habebit. Regnat in lis idem animi candor, idem
• affectns erga amicos, eadem facilitas ingenii: at abest illa stibii»
snitas animi , ille iinpetUs, quo extra nos rapimur , et qni ant ubi
simus nos ignorare facit, quibus tirtutibus Horatius et Sarbie»
vius, quanloin poeia poetae praestet, ostendunt. Rectius igitur
< de his udis iudicSrunt Petr. ScriveriuS et Tissotus in Praefat. ad
' versionem snam Gallicam; rectius, inquam, quam Theod. Beza,
0 qui cum io Epigrammate in honorem Secundi reliqua laudibus
-extulisset, deque Odis ita cecinisset:
t ‘ Sive lyram, variis sic aptat cantibus , ut si

• Vicium erubescat Pindarus. i

yoK n, A de

Digitized by Googie

I0AN5IS

SECUNDI

a

- 5 Quae sua rursum , quae moveant feras ,
Aquasque sistant blanda volubiles ,

Quae mulceant aures canore

Omnium ubique hominum suSvi.

Gaudete cives, plaudite, plaudite: *

IO Gaudete quotquot terra tenet bonos.

Curasque tristes, ^atque acerbos
Pellite pectoribus dolores.

Sum-

,t

ile Basiis Tero ne verbum quidem addidisset, hoc epigrammat»
Sudicli paulum limati poenas dedit Scriverio , auctore licet 004
pomioato:

In censorem Galliam. '

Poliri verba perita et illecebras ^

Et cum murmure sibilos siiilves.

Potiri basia y delicate Censor,

Kectarque , ambrosiamque praeterire ?

Qui laudas Batavi lyram Secundi,

Sic ut Pindarus erubescat ipse.

Secundo neque sit secundus alter!

' Fugit te ratio : nec ille spirat

Jn Odis genius, decensve cantus.

Quod si iudicium meum requiras ;

Pluris, Gallice, Basiator unus.

Quam tales mihi Pindari trecenti.

'Carolo V. ] Haec solemnitas Aquisgrani i5ao. peracta esi, Vi«
'de P. Heuterum L. VIII. Ber. Austriac, c. 11 . P. Petitum in
CbroD. Gallico Holi, et Zel. L, VII. initio. Goadhoerium in Cbron.
Selg. p. 58l. et Auctor. Cbron. Fland. Vol. IV. p. i85. Postea
d. 24 . fcbr. i53o. etiam a Papa Clemente VII. Caesar coronatas
est Bononiae, ut idem narrat, p. 194 . Bnrm. Ultimam bane
solemnitatem bic esse intelligendam vel hinc palet, quod tempore
prioris illius coronationis Secundus puer erat novem annorum. Su»
pra etiam Epigr. L. L .ep. 43 et 44« alteriua memoriam a lan*
pelcbratam fuisse vidimus.

Digilized by Google

ODARUM LIBER. 5

Sumsit sacrato debita vertici
Post tot moras taodem diademata
l5 Ille (^timusqiie, maxim usque,

Ille vagum domiturus orbem.

Erro? anne vati talia fervido
Sagax futuri Cynthius indicat?

Quaecumque suggeris, precamur,
ao Ut Superis rata sint, Apollo!

Et noscat Ortus, noscat et Occidens'

Unum potentem Caesara Carolum,

Quo mitius, clementiusque
Nil dederuntve dabuntve secla :

, a 5 Non si recurrant tempora, quae lovis
Ferunt parentem, falciferum senem.

Rexisse , cum Fides, Sororque
lusta pio superesset orbi.

Er.

T. l6. F agunt •m orimm'i Notetw significatio oriis vagi pro lau
falmtis, apud Laliaos haud obvia*

y. 11. CaesaTa"^ Heinsius Gaudiani yersnm Epist. III. y. 4. sio
legere malebat :

Carmina seu fundis, seu Cicerona tonas.
pro yulg. Cicerone , quoniam et sic Petiouios Platona dixit. Sed
fiumtannus ibidem observat Heinsium nimis pronum esse in Grse. '
cas flexiones, sed eas male usurpari in Latiuis vocabulis, recte
vero in iis, quae origine Graeca sunt, yelut Plcuona, Agamem.
nona , cet. Vide H. Stephan. de abusu linguae Graecae p, 3». Sio
igitur noster minus recte Caesara dixit.

T. sS. JVba si recurrant cet.] Imitatio Horatii IV. od. a. y. 3 ^^
Quo nihil maius meliusve terris
fata donavere bonitjue divi,

Kec dabunt , quamvis redeant in aurum
Tempora priscum.

Digilized by Google

I

lOANNIS SECUNDI>

Ergo querelas ponile lugubres,

» 3o Ergo repostum ptromite Caecubum :

Haec, haec dies, haec est choreis,

IJaec rutilis decoranda flammis.

Cofciiium repostum v. 3o, habet es eiusdem Epodon Oda IX*

T. I. et V. 35,

O D E If.

DE VERIS DISCESSU.

lam ver praeteriit dulce, nec amplius
Parvi caedem Ityli carmiuc lugubri
Plorat Daulias ales,

Alta stans super arbore.

5 lam solis radio Cancer inaestuat
lam fessus gelidas cum grege languido
Pastor quaeritat umbras,

Umbras, ffigus amabile j

Et

T. s. Caedem Ityli — Plorat DauUas ales.'] Imitatur CatuHum
C. LXf.

Daulias absumU /ala gemens Ityli.
ubi vido Ia. Vossium, et notas ad Orid. VI. Met. €58. CalulU
loco etiam adhaeret Basii. Zanchius L, VI. Poera. p. iSz.

Daulias et densis retidtrts Philomela sub lunbris
4, , .. Concinit, Ismarii /ata gemms Itjli.

Saepe nomeii Itjli a librariis fuit corruptum. Vide ad Lotkb.
p. aS3. Burm. et aj Relaiidi Galat. Eleg. XIII. v. 77.
y. 8. Jrigus nmabtle.] Ilorat, III. od, i3. v. 10.

Tu frigus amabile
Fessis vomere tauris
Praebes, et pecori vago.

Digitized by Google

i

ODARUM LIBER. S

Et cuius radios ante cupiverat,

IO Vicino nimium plurima Cynthio
Nunc convicia fundit.

Aestus impatiens gravis.

Sic, sic praetereunt tempora, nec manet
Quidquani: sic fugiens cuncta rapit dies.
i5 Sic coelo placet: haec sunt

Anni iura volubilis.

At quantum fuerat, quantum erat, ohsecrOj
Largiri miserae turbae hominum Deos
Solo vere suavi
30 Uti posse perenniter?

Sio certe Elysiis vivitur in locU,

Uno perpetuo vere ubi perfrueus
Felix turba piorum
Non soles capiti graves,
aSNon dirae segetem grandinis et nivis.

Non horret Boream, nec rabidos Notos,

Nec tristes Aquilones,

Uno flante Favonio.

A 3 0D|

Digilized by Google

c

lOANNIS SECUNDI

ODE III.

AD AEGIDIUM BUSLIDIUM, lUNIOREM.

Pars o meorum magna sodalium,

Quos vel dederunt tempora , vel dabunt ;
Quando illa, illa dies erit.

Qua tecum socia urbe, ^

5 Amice, longos saepe teram dies?

Cernamque Musae delicias tuae,

Quae dictat tibi tinnulo
Suaves carmine voces?

Cernamque quas vel Parrhasius tulit,
loScopasve, quarum dives es artium,

Solers aut hominem, aut Deum
Sculpto ponere saxo?

Vi.

'j4d yiegiJ. Buslidiiim.'^ A<t eundem scripta est Secundi episto.
la I. Lib. II. Elx hac oda colligas, illum fuisse rei poeticae, scuU
ptuariae et pictoriae artis studiosissimum. Ad Nicolaum Buslidium
infra est Oda t'!!. Fuerunt ex illustri gente BusUdionim (vulgo
Budeiden) quos inter celebris prae ceteris fuit Huronymus Bus^
lidius , Senatus Belgici >bcliniensis Consiliarius et fundator Collegii
Buslidiani in Universitate Lovaniensi, trilinguis dicti. Vide Valerii
Andreae Fastos Acad. Luvauien. p. eiusdemque Bibi. Belg.
p. 386. Nicol. Vemulaenm de Acad. Lovan. L. II. c. lo, et
Ho^nckii a Papendrecht nolas ad Vigiii Epist. CLXVl. Tom. IU
Anal. Belg. P. I. p. 38o. Burm. Add. Saxii Ouom. 111. p. aa.
De Collegio Lovaniensi, quod suadente Erasmo ex opibus Hier.
Buslidii institutum est , vide Beatum Rhenanum in dedicatione ope.
rura Erasmi Carolo V. Ad hunc Aegid. Buslidium exstat etiam
Erasrai epistola , qua agitur de successore dando Campensi , qui
docendi munus in dicto Collegio deposuerat.'

, V. 9. Cer.

Digilized by Coogk’

ODARUM LIBER.

7

Titamque falsam rite coloribus
praestare mixtis: et facili manu
l5 Tabellae sine corpore

Tenues indere formas?

Sperare de te nam libet -haec mihi:

Et iam leonem . iudico ab unguibus.

I, quo te Tocitat. tua
no Virtus, i pede fausto,

Vecturus olim Buslidium genus
Ad alta coeli sidera nobile,

. Quod sublimia vertice

' • ■ ' Iam nunc nubila tangit.
n5 Nos interim , quando tua cernere
Sors ora coram non sinit invida,

Nobis effigiem tui
Mitti saepe rogamus.

Transfusa formis ut mihi pluribus
5o Perstet sodalis mnemosynon mei,

Et vel cernere sic queam
Dilectum mihi vultum.

Non

T. 9 . Canamque quos vel Parrhasius oeU ] Ex Horatio haec «i<i
presaa sunt IV. od. 8 . t. 6.

Quas aul Parrhasius protulit aut Scopas,

Ilie saxo, liquidis ille coloribus

Solers rume hominem ponere, nutut Deum. Burm.

▼. l4- Praestare'^ Refer ad solers: eat enim b, L praebere ^

pingere.

T. 3o. Perstat sodalis mnemosynon met.] Ex CatnlU Epigr. XII«
Quod nu non- movet aestimatione ,

Veruttt est fsftffsinvsy toduUs. Buria»

§ 9 *

Digitized by Googie

1

8. 10ANNI5 SECUNDI

Kon est, quod illa paululum imagine '

Carere nolis ^quam tnaouS- insolens i
35 Fecit nostra rudem, nimis) • ;

lYaesertiin reditura; :

At est, quod illa nolit imagine
Carere lanus, quae sibi melleum
Praesentabit amiculum, • '

4o Quocumque ille feratur. • . • o

Solebat nimirum Secandus amicorum ef/igiea vel pingere., tel
sculpere, vel e ccra formare, ut sic absentes vclut viros sib! ante
oculus reduceret, de qua re vid. inprimis Epist 7 . Lib. 1. BuslU
dii «nigiem a sc factam ad tempus repetit, ut similem sibi iaeiita

Pup.

T. I. st. 'Ante Pftorbio cet>] Noti sunt Virgilii versus Eclog. L v« 6<A
. « Amc leves ergo pascentur in aetkete cervi ,

Et Jreta cleuituent mulos in litore pisces;

iilnte pererratis amborum finibus exui

Aut Arurin Parthus bibet aut Carnaria Tigrim,

Quam nostro illius labatur pectore vultus,

Jfilura dedimus ad Kelaudi Galat. IV, t> 3g«

t

I

1

Digitized by Googie

>

\

ODE IV.

. t ■ t

AD AMICUM.

Ante Phoebeo caritu^us igue est
Orbis, et Lunae gelidos meatus
Nesciet, linquentque tenebricosum
Sidera coelum :

'6 Cancer arctabit spatium diei.
Porriget longas C'apricornus horas
... Lucis, et noctis breviore mela
Tempora ducet :

ObARUai LiBfiR.

9

t*uppis ignotas teret Unca terras,
to Plaustra vol venter ■ liquidas ^>er ilndaS^

Piscis iu silvis, aper in profundo
Fabula carpent:

Quam tui possim posuisse curam,

Sive, ^udd sum nunc', ero, sive manes
1 5 Inter obscuris habitabo regnis
Pallida fornlai

V, i3. Qnam tni possim posuisse curam'] OvIJ. IV. Trist. y. v, *o.
■ Quam le , carissime , cie lam
Mutatum curam deposuisse mei, 1] u r m.

V. i4, Sives fued sum /uanc, ero cet.] Vide ad Lib. IU; el. lAi
olt.

O D E V.

AD HADRIANUM GOKSIUM, ICTUM,
UXOREM DUCTURUM.

Ergo., dulcis amicule.

Nobis tam cito te subtrahis, et vagis
Finem ponis amoribus?

Et te sponte tua brachia mollibus
5 Subdens libera vinculis

Captivis hominum coetibus iuseris?

Sortem servitii gravem, et

Passurus dominae sce[itra puellulae:

Visurus tandem intefim
|o Natos, legitimae praemia Cypridis,-

4 NaM

[dd Hadr, Coesium,] De eo aibll miU iniloUuc.

yot.. IL ]^ ' V. tOi

Digitized by Coogie

70

lOANNIS SECUNDI

' Natos y certa levamina

Curarum', et socii pignora lectuli;

Quos qui tollere negligit.

Dans infrugiferis semina ve|H:ibu8,

1 5 Ignavus moritur senex ,

Indignusque cui contigerit parens.

Ergo, spernere si potes

Curas, moestitias, vincula, carcerem y
Dum castus tibi sit torus,
ao Et gignat aliquid, quod tibi succinat
Nomen dulce parentibus;

Aula quodque tua lusitet, et patris

Ob.

. V. 10. Natos, le^imae praemia CjpriJu.} LoticL, L. II, el. 3,

V. 67.

'Quaeque iaventutis sunt praemia puriter actae,
jinte tuos rideas pignora cara pedes, fi u r m.

T. II. l\aeos, certa levamina Curarum} Latius hacc persequitai
Silvar. Carm. VI, extr.

£t brevi date liberosqne dulces.

Ex longo ordine blandulos nepotes.

Quae volas senii 'minuta turba
Olim sollicitos levabit rumos cet.

V. S9. ^ula quodque tua lusitet cet. ] Bespicit illnd Virgilii
Aen. IV. V. 3s8.

■ ■—I. III ..I — Si quu mihi parvulus aida
Luderet deruas, qui te tantum ore referret, Surni.

Catullus Epiibal. lutiae ct Manlii r. asi. de infante nasCituro:
&t suo similis patri
Mallio, et facile insciis
: Noscitetur ab omnibus ^

' Et pudicitiam suae
Matris indicat orot

iquod

Digilized by Google

OD \RUM LIBER.

ir

Observantibus atria

Monstret ora sui certa clientibus: ‘ . '

a5l, quo te innietus impotens,

I, quo magnus Hymen te vocat, et potens
Dextra teligera Puer. ' !

At lios interea , quando relinquimur
Abs te, cura relicjuis tamen,

3o Quos non ista teneut iura , sodalibus ,

Donec canities abest,

Carpamus Veneris gaudia liberae.

V

qnod imitatos est Martial. L. VI. ep. vj.

EUf tibi, quae patris 'signetur imagine vultui f
Testis maternae nata pudicitiae,

t

'6 D E VI.

CABOLO V. IMF. IN BELGICAM REDUCL

O qui potenti, Carole, dextera.

Quod Turea dudum barbarus invidet,

Magni quod invidere reges.

Sceptra tenes potioris orbis!

Quis

Carolo V, in Belgiam reduci.'\ Gallicnt editor Loraltius , qni
praeter Basia et Librum primum Elegiarum etiam has odas ver*
tit. in observatione ad h. 1. nntat sibi visum esse itinerarium in-
editum ( e quo patet Caruli iter hoc iu Belgium locum habuisse
Btatim post nobilitatum iliud concilium Augusta- Vindelicorum ,
cumque d. a4> Martii a. i53i. solemoi pompa Gaudavuni urbem
intrasse. Secundus liac oda ante oculos habuit et magnam partem
imitatus est Odam Horatianam Lib IV, qu iitam, qua Augusti iau-
dea celebrantur. Sequentia hic adseiibemos:

• ' B » Lu.

Digitized by Google

IpANNIS SECUNDI

5 Quis te Deorum, maicime Caesarum,

Dis post tot annos reddidit orbibus ?

Coeloque natali , sacrisque , ^

Quae puerum tenuere , cunis ?
lam iam sepultae fletibus, et nigro
IU Luctu, serena est reddita patriae
Vultu tuo lux , et videntur
Ire dies meliore sole,

Ijicevt recUe tuae , tfux bone , patriae i

Listar verit eiiim miLta ubi Uats * ' • . >

affulsit , populo gratior it Jies ,

Et soles melius^ n^ftit,

Vt mater iuvenem, quem Kotiis ipviJq
Flatu Carpathii trans rtuxris aequora
Cimetantem spatio longius annuo
Dulci' distinet a domo,
f^olit ominibusqua et precibus vocat ,

Curvo nec faciem litore dimovet i
&ic desideriis icta fidchLus
Quaerit patria Caesarem,

Tutus bos etenim rura perambulat;

Tiutrit mra Ceres, almaque Faustitas;

Pacatum vidiimt per mare navitae;

Culpari metuit Fides,

y. 8. Quae puerum temtere, cunis.'^ Urbs Gandareiuis eniio Ca«
^olo erat natalis*

't. 'ii, P'ident«r Jre dies rneUore UfiUta po,etis imagine,

gnara dilatavit Apollonius Florens, poeta melioris notae, gui ^
' faruiine de Alexandro Vll. P. M. renunciato sic canit;

Regnat jilesamlcr: subito viderC ■ imbribus actis
Purpureo ut ridet pacatum Ittmine coelum ?

Ut nitidi redeunt post tristia tempora soles.

Et mites Zephyrorum qnimae? circum, adspice, tellufi,

,Vt propere varios submisit laeta colores ?_

Digitized by Googie

OiDARUM LIBER.

»3

Iqplumis ut curo turba relinquitur,. -s
Desicrta nido, mater ubi est procul,

|5 Escamque natis fida ^quaerit, . ,

Longius et solito moratur. . j

Ex.specUt usque, et usqup qUeren», querens.
Intenta servans lumina per|>etim
Circumiacentes aut in agros,

90 Aut latera in spatiosa silvae; ;

Desideratum sic nimium diu ;

Suum voMvit. Belgica Caesarem; ■

I Jlunc illa. votis, hunc poposcit ,

Hiure precibusque sanctif.

His

'Quam dulci aeriae -volucres clangore per auras
tntnro itulicwit hilarus nova gaudia seclo 1
Adspice , compositis inmotum ut fluctibus aequor
Post foedas rume primum hiemes, -ventosqiie resedit l
Vid. VII. III. PoeU edit. Plaotin. 1662. p, 3. Etiam ' Guntenu ia
tJgurino Lib, V. t. i>l. ^

Sic iam post tendrras, et saevi tristia phelli
Nubila , Teutonici sedato turbine repti ,

Principis adventus, -veltili nova solis imago.

Coeperat optatae radios effundere pacis.

Vide quoque nostri Epigramma 11. Lib. I.

▼. |3. Inplumis ut cum twbft relinquitiir.'] Uti IIofatitM mmpa-
rationeni patriae et Augusti instituit cum matre, quae filium pef»
egre profectum anxie exspectat , sic noster patriam populumqoa
nide , Carolum matri comparans nescio quam suaTitatem carmini
■no conciliat. Similiter avi poliis escam afferenti se ipse comparat
Achilles apud Homerum Ii. IX. r. 3i3.

"fit S Sfvif &TTt;rt veearoTfft

Mdirrxit’ IstbUc ttxxat ^ ol t/As« xvti"

illj iyi) froh,\it( /tiv AvTvsvf v£ktx( Ixubv,

8 3

Digitized by Googie

14

lOANNlS SECtn^Dir'

a5llic ille namque est, numine cuius, 'et
Pacata tuti per maris aequora
Nautae feruntur, daique' ferris
Semina fertilibus colonus
Securus, et iam non timet, usibus
3 oNe seminarit militis impii;

Per quem per agros tutus it bos;

Picta pecus terit, arva tutum. -

Hic Caesar ille est, qui regionibus
Exterminabit omne nefas suis;

35 Atque exsules terra Sorores '

Sideribus revocabit altis.

ODE VII.

• i

AD NICOLAUM BUSLIDIUM.

Thrax movit olim carmine tigrides.

Silvasque vates traxit, et impetum
Pronae reverti iussit undae.

Vocis ad arbitrium canorae;

Idem*

” Nk. Buslutiuml De gente Baslidia dictum supra ad Od. III,
Hic Nic. Bnslidius ab artis' musicae peritia laudatur etiam ab Hadr,
Mario Poem. p. 58. ,

j Quinque potens aequare una testudine voces.

Nec nato inferior VaUu^pas tuos
Buslidius sueta haec diversa carmina voce
Artte cani, aptavit multisonis fidibus,

' 'i^uam bene sex illi digitos natura dedisset.

Sex vocum poterat exhibuisse vuent.

Digilized by Googlc

OD^^RUM LIBES. 1$

5ldemque regem carmine lugubri, '

Cui regna nullis cognita solibua
Cessere, pallentesque turbae.

Perculit in sua vota mitem.

Regina chordis victa potentibus
lo Tepente lavit lumina gurgite :

Crudelium malae Sororum
Insolito maduere fletu.

Consensit unis regia vocibus.

Blandi maritam praemia carminis
15 Ut per vias nulli remensas
' Tristibus eripiat tenebris.

Sed dona divis irrita legibus
Fallax tyrannus fecit, et,* o nefas!

Fatalibus respectam ocellis
ao Retulit in loca fusca praedam.

Tunc ille longum munere subdoli
Frustratus Orci j>er Tanai nives,
lleii, perque Ripheas pruinas
Ingemuit gelidis sub antris.

85 At tu , nigrantis sl' prece Tartari
Pro mollicella sollicites hera
Illacrymabilem cohortem, '

Mobilibus digitisque pulses

£lan«

▼. 10. Tepente lavit lumina gt/rgite."] Hmc de laorymU adbibi*
Ia locuti» ne a mitissimo quidem indice defendi potest. Ceterma
cnm toto hoc loco confer principium eleg. i. Lib. III.

▼. II. Alalae] Francius, foraitan e MS. , adscripserat gmuttu
qnod cum metro repugnet, et imprudenti poetae excidisset, posteii
piutainm fuit.

Digi'

!•)' GoogU'

I

IG

lOAjfiris

blandas fides testudinis aureae :

3 o Non strictus ullis conditionibus ,

Victor beatus ad supernas
Cum domina reveharis auras.

V

ODE Vlir.

de amoribus FRANCISCI CAT3II.

Francisei teneris digna caloribus
Isabella, meae proxima luliae,

Quocumque orbe moraris^

Fido in pectore stas tamen;

5 E quo nec rapiet te rota temporum ^

Nec diversa tuis tot loca moenibus.

Heu, quantum tamen hinc est
Inter Lovanium soli ?

Haerent luminibus lumina mollia,
lo Arguta, et tacitis subdola nutibus,

Haerent atque revinctum, ^

‘Quem cepere semel, tenent.

Haerent auriculis verba sonantia,

Quae possunt superos flectere, quae deurtl.
15 servat loca tetra,

. Nulli pervia lumini:

Ad

De amoribus Franc. Cottii.'] Titulum Lunc revocavimus cx edit.
Ulmi' In Scriveriaiiis appellatur tantum Fiaiiciscus sodaiis. Ca-
roluin Cottium Secundi amicum aliunde uovimiis ; uum liuins
ter Franciscus fuerat afiinnare non ausim.

Digitized by Googie

ODAKUM LlTiER.

'Ad quae curo tenuero efflatus in a^a
Francisci gelidus spiritus iverit,

Una voce suSvi
so Dilectae dominae suae.

Quam terrae tumulis obrutus audiet.

Quam tota excipiet regia nigricans, *
Uno murmure dulci
In vitam revocabitur.

0,50 felix facibus forma potentibus! '

Fas florere meis te quoque versibus,

Dum fletus puer ales, ■ .

Et suspiria nesciet. ’

t. 17, Du>n /letiis puer ales eet. ] Sic et. infr» L. I. epiet, 74 t, 4 it
Donec Amor gemitus nesciet et iacrj mas,

Praecessit Ovidius I. Ain. i5. v. »7, '

Donec erunt ignes arcusque, 'Ciipiefinis annat
Discentur numeri, culte Idiulle, tui,

X

; ■ O D E IX. '

AD PETRUM BAUSANUM.

* *' ■ ’ **

Quisquis serena mente potest suo 4
Inter sodales vivere leniter,

Qui mente coniunguntur una, '

Et studiis rapiuntur isdem j

11 -

Petrum Sausannm'] Ai hanc etstant Viglii Epistolae XCI^
XCIV. et C. in T. II. Analect. Eelg. Hnynckii a Papendrecht P. L
p. a3i, a3y , et 14 ^’ Bunn. Neque tamen aliquid inde profi»
^imu«, quo, quis fuerit ille Bausanus, videamus. Finis carminis

~ yoi, II. c iiM

Digitized by Google

z8 ^ lOANNIS SECCNDl

5 Illum beatis respicit iguibus \r

Distincta coeli regia mobilis; <

Et sortis expertem malignae
Collocat in medio Deorum.

Kon livor illum pallidus occupat,
loPIon cura firmum versat et Imc et huc.

Nec sperat usque laetiorem.

Sidere sub meliore, vitam.

Seu vivat illic, qua freta perpetim
Adstricta canis stant Aquilonibus,
l5 Seu qua nigros nsti propinquo
Sole trahunt populi colores.

Sic, Petre, Musas inter amabiles,

Interque iunctas brachia Gratias, .
nisus, iocos, lusus, amores,

20 Exsilium patriae feramus.

indicare t! Jetur , eum in Hispania conunoratnm falssa , nisi refe«
reiida haec sint ad illud tempus , quo in Gallia Inrisprudenliae
operam dabat Secundus. Ad ipsum carmen quod attinet , adnm»
bra<um illud esse ex oda Horatiana aa. JLib. 1, vix est, quod
moneam.

j. 4' lulem.'} Francius e MS. adscripsit aetptu.

OD^

Digilized by GoogI

ODARUM LIBER.

19

ODE X.

AD AMOREM.

Ergone vitae quod superest meae
Suspiriosis liber amoribus
Degam? nec in venis calebit
Ille meis Deus, ut solebat?

Siara iam remissi poenitet otii,
lam iam proterva spicula dextera
In pectus hoc, inerme pectus.

Sparge, Puer, resonante nervo.

Vivamque rixas inter et oscula,
lolnterque risus et lacrymas graves,

Spemque et metum, vitam necemque.
Tempora floridulae iuventae.

'Jd amorem'^ Iland dissimili» argumenti est elegia 9. Ovidii
Amor. lih. II, Conferatur etiam Nostri eleg. ii. Lib. 1 . iniu
Fortasse hanc Od»m respicit Lib, H. el 8. v. 97.

. Optabam, memini, aim nuper amore ■vacarem,

Ftster in hanc animam ne /oret ignis iners,

O D E XI.

IN CHOREAS AB SE SPECTATAS,

Curru Diones vectus eburneo
Vidi modo hic, iam r.escio quo loco,
Calente cursitare mixtas
Cum iuvenum serie puellas*

C a Una

Digilized by Google

»0

lOANNig SECUXiDI

g I3na inter omnes florida virgines,

Terram tenello sollicitans jiede ,

Versabat in gyrum sequaces

Sfcoum oculos animosque turbae.

Ut rubra puro lacte natans rosa,

■IO Serpebat albas purpura per genas;

Frons crine flavo fulgurabat ,

Fulvo ut ebur variatur auro.

Sic illa, membris laeta volantibus,

Producta cari nunc iu venis manu
15 Circumibat, iulactamque sensim

Nabat humuna trepidante planta.

Nunc sola, gratis Ubera nexibus,

Errabat huc vibrans oculos et huc,

Lusuque mobilis protervo
00 Huncque petebat, et Uunc et illum.

Bea*

r. 9 . l/t rubra puro lacie naUms rosa.'] Ex Propertio IL *.

T. al.

Ut RJaeotica nix minio si certet Ibero,

Vtipie rosae puro lacte natant folia.

Vide ad Lib, 11. el. 7 . v. 8 . Burm. Conferri (juoque merenlnr.
quae dc genis rosae et lilio adslmilatis habet I, Tollius Aiiim.
Ciit. ad Ixingin. p. 35i. Similes flores e poetis Belgicis collegit
vir doelus in Tael cn (liebihindige Bijdragea T, l). p. 53a. ss.

V. 16 , ISabat humum trepidante planta,] Sic Bas. IX. v. l 6 .
Curre procul natitaute plauta.

Ultima huius odae fortasse non aitque omnibus probantur. Non,
quod non >aepii|s rfnim inanimatarum locum et sortem simili in
fasu siW exoptent ansaulea, sed quod banc iinaginem nimis w|*
|eat poeta.

Digitized by Googie

O D A R U M LIBER. an

X

- Beata, dixi, terra! vel hos pedes
Tu bruta senti, vel mihi fac locum.

Seque illa per pectusque nostrum.

Fer iaciemque, oculosque volvat. '

O D A XII.

AD DEUM OPT. MAX.

CUM TUMULTUARENTUR ANABAPTISTAE
A. ClDlDXXXIV.

Conditor terrae undivagique ponti ,
Aetherisque alti, tibi magnus aether
Concinit laudes, tibi vasta tellus,

£t maris undae.

Quip

Cum tumultuarentur jtnabapUsUte.'^ Scripta c(t haec oda circa
a. i 534. in furorem illum , quo in regione praesertim Monaste«
rieusi et VVestphaliensi tunc grassati sunt Anabaptistae , qua de re
librum scripsit Lambertus Hortensius, editum Basileaa typis Opo>
rinianis a. i548- 4*> ^’ide ]x>rro Camerarium in vita Melaiichtb.

44' Zuiebeinium Epist. LXI. a, |535. scripta, quae legi,

tur in Huynckii Anal. T. II. P. I. p. 178. Pontum Heuterum Lib.
X. Rer. Austriac. c. 10. et Lib. XI. c. >. et 3. Petilum in Cliro*
nico Gallico Holi, et Zelaud. T. I. Lib. VII. p. 88. Goudboe-
Tium in Chronico p. 893. Auctorem Cbroniei Elandr. T. IV. p.
199. et alios numero non paucos. Burm. In tota' autem bac
oda, qttae me quidem iudice omnium optima est, et omnes hv'
mni numeros implet, quis non agnoscit imitationem Psalmorum 7
qiiurum quidem diversa loca, quae expressisse videri poeta poN
est , non adscrlbemus , sed adseribemus partem Psalmi GtV. a fiu*
cliaiiano redditam , quoniam illam inprimis ob , oculos habuisse
miui Secundus videbaiiir. Mundi orti facta mentione sio pergit
poeta t

C 3 Ttm

Digitized by Google

lOANNIS SECUNDI

5 Quippe cnm rerno redeunte sole
Induit frondes nemus et Favoni
Suscitat flores genitalis aura
Suaveolentes ,

Cuncta te inmensum dominum fatentur,
loSive frondosis aqua septa ripis
Limpidi fontis referat flguram.

Sive lapillis

Pugnet insultans tenui stisurro.

Sive per silvas ^phyrus sonoras
] 5 Concitat frondes, volucresve cantu
Aethera mulcent :

Sive oves centum et totidem capellae
Boscidam pascant niveae per herbam,
Frigerans qua fons scatet, et propinquos
So Irrigat hortos.

Quid maris dicam varios recessus?

Et quid accessus ? pelagique monstra ?
Quid globum lunae varium? aureique
Lumina Phoebi ?

Tum liquiiii fontes imis de coilihis angent
flumina., per virides undas volventia campos,
Vnde sUiin sedent pecudes, quae pinguia tondent
Pascua, quaeque feris onager saxa invia silvis
Incolit: hic, levibus quae tranant aera permis ,
Per virides passdn ramos , sua tecta , volucres
Concelebrant, mtdcentque vagis loca sola querelis.
Tu, Pater, aerios montes, camposque iacentes
flcctcue coelesti satifos , fecundaque rerum
Semina vitales in luminis elicis oras;

Vnde pecus carpat viridis nova pabula /oeni ;

ODARUM LIBER.

25Totque diversorum animantium ora?

Totque djversas hominum figuras?

Tot salutares frutices et herbas?

ia

Totque nocentes?

Arborum et foetus varios colore?

3 oNec minus dulci varios sapore?

Quaeque in aprico trabit uva suavem
Colle ruborem;

Unde iucundus liquor ille Bacchi ,

Manat adflictis auimis levamen v'

35 Yincieus aegrorum hominum suilvi
Pectora vinclo?

Te Deum, cunctorum operum parentem,
Cuncta consensu tacito salutant, '
Magne sol , pulcrique anima alma mundi :

4 o Te veneratur

Arctos, aeterna glacie stupescens;
Imbribusque et fulmine foetus Auster;
Quaeque surgentem videt ora solem,
Quaeque cadentem.

Huo

'Unde olus humanos geniale adsmgat ia ustui
Quaeque novent /essas cerealia munera vires;

Quaeque hilarent mentes jucundi pocula vini;

(Quique hilaret vultus succus viridantis olivi, cet.

Tu lunae incertos vultus per tempora certa
Circumagis: puroque accensum lumine solem
Ducis ad occiduas constanti tramite metas,

Ct tandem in fine :

.dt vero impietas plane exstirpetur ab ima

Radice t et scelerum stirps nuUa repuUuiet, ac nos

Te terum, Deus aline^ patrem , dominumque canemus,

Av-

Digitized by Coogie

^4 lOANNIS SECUNDI OD ARUM 'LIRER.

45 lluc ades , Bex o hominum et deorum ,

Si luas sancte celebramus aras ,

Et tibi gratos humili Camena . -

Dicimus hymnos.

Bellaque et sectas hominum nefandas,

50 Et muli quidquid vitiis meremur,

Pelle de nostris laribus focisquej
Praecipue illos ,

Qui, novae sub religionis umbra, <

Caede grassantur, populantur urbes, .

55 Et tuae, genti excidium minantur.

Dira frementes.

, Frange conatus populi furentis;

Publicorum ausus cohibe lulronum.

Et tuam nobis placidam miserius
60 Redde quietem. ^

Ante oculos quoque hunc hyuimun huhiiit HIcr. Vicia Cliiistiad,
L. VI. T. ;46. «s. Opet.ie pitlium diam fuerit cuulcrre cuiu hi*
Piaiiu. XIX.

ODARUM FINIS.

O

•t

10 -

Digilized by Googie

’ 1 •

lOANNlS NICOL AII SECUNDI

, . ' . . . 1

ETISTOLARUM

•

. r LIBER PRIMUS.

. I ' • .

EPISTOLA I.

AD EVERARDUM NICOLAIUM, FRATREM. ,,

t

* ' . . ■ ' >
Ite salutatum sine me, me£t carmina, fratrem;
Cur mihi nunc versus non datur esse meos?

* ■ Ite

r '

EPISTOLARUM LIEER PRIMUS.] Sequuntur duii EpU
ttolarnm' libri , alter elegiaco carmine , alter heroico prrscriptusl
Mihi quidem hae Epiatolae videntur oommendari dotibus vere po<!.
ticis, elegantia, (navitate, modulatione, et, quod maius ' etiam
ett, indole potitae bandidissima , et erga amicoa haud fncatae af«
fectionik. Fuernnt, qui desiderarent in his epistulis acnmeu Ho«
ntianttm : qnaki Vero vis satyrica omnium epistolarum dos sit
primaria, ac nOii potius comparatio hic sit instituenda Cum epi-
stolis Ovidii ex Ponto, quae cum argumento, tum forma mulm
profecto habent, quibus cum bis nostris possint conferri.

*• jid EverartL Nicolaium.'] De hoc Secundi fratre, Curiae Frisisi^
cae Praeside, vide Disscrt. nostram de gente Secundi p.'IX u<
YoJh U. D Ts U

Digillzed by Google

lOANNIS SECUICDl

Ite leves elegi» nec vos ivisse pigebit;

Ite citi; doctam iam dabit ille manuni^
SMoxque resignatos placida vos audiet aure»

Narrantes animi nuncia certa meL
Haec igitur nostro referetis nomine fratri#

O ego quam vobis demtum onus hoc cupiam l
. Me retinet salsis infausta Yalachria terris,

%o Oceanus tumidis quam vagus ambit aqub#

Nui-

V

V. I. Iu laiutatum eef.] Tifc initiiim Italwt etim Oridin|
|)riBcipio Trittiiun t

Parve, nec invideo, tine me, LAer, ibit bi vbem.

Hei mihi! quod domino non licet ire tuo,

»t t. 57.

J tamen, i pro me: tu, cui licet, adtpice Romanu
Di Jacerent, pouem nunc meus este liber.

De eiasoiodi adlocotlonibns ad Ubros vide Barm. ad Lotich, IL
cl, i 5 . inita et latina in Addend. p. C 8 i< Alibi iden OTidttu de
donia amicae miaais Amor. IL l 5 . t. 8.

Invideo donis iam miser ipse meis.

• V. to. Fagus.'} Vide tupra ad Od. L T. 16. Qoae hic de ma<
le sano Zelandiae aere Labet noster, ea fere cenTeniunt cnm alio-
Tum tettimdhiia eiusdem aetatis. Sie Stnallegangius in Chronico
p> 3 i 3 . meminit Iasonis Pratensis, medici eelebrit, qni popnUri-
l)us suis adversus aeris pestiferam temperiem suaserit, Ot domna
•uas ustis odoribns replerent. Et in eodem Quonico dktum me-
BDorator Aogli cuiusdam, qui cum anno- 1817. Zelandiam visitas-
■et: aer, inquit, putidta est, et insalubris^ imo pesti/erua; aqiuc
migra, et panem aberat, quin &yga et Acherontem in his oris Ze»
landicit quaesivissem. Secundi etiam pater Nicolaus Everardi scri-
bit in Consilio l 3 a. riz fieri posse , ut quis in Zeltndia , ubi
■eris iniuria ipsum etiam ferrum pereat , ad eenteaimum vigesimum
secundum aetatis annum progrediatur : nam e nuntero milliario vix
Xnum per multa morborum incommoda annum quinquagesimum
pttingera. Haec autem vulgaris epini* taslis testimoniis confirmata

A. ..

Digitized by Coogie

EPISTOLARUM LIB. I.

' Nalla ubi tox aviura, pelagi strepit undique
murmur,

Coelum etiam larga desuper urget aqua.’

Flat Boreas ^ 'dubiusque Notus , flat frigidus
EuiH>s ;

Felices Zephyri nil ubi iuris habentT
iSProque tuis ubi carminibus, philomela cauors^;

Turpis-in obscoena rana coaxat aqua. '

Si quaeret , quid agam ( namque hoc quaeret
scio): quod non . '

Sum simul, hoc doleo: cetera laetus ago.

I -‘'Quod»

' ' ' f

cum negari nofi poKet, nec tamen iUam cmiooquerent multi, hano
inierunt Tram, ut lapau temporia banc aeria temperiem muutam
dicerent, aWe factum boo agricultura, aire aKa quacumque ra-
sione. Vide in primia epistolam ?iri specutiuimi L. J». yan de
^legel , Belgice scripUm a. 177$. et nuperrime editam in Opere
^**'*"® ^igomeau Kmst m LeUerbod» T. IL p. iJo, anni lSt7.-a
Ad b, L Secundi quod attinet , patet inde eum aliquando .in }e-
kndia commoratum folaae; quod quando factum ait, dicere noa
pouum. Cum tamen t. ip. patria adhuc viTcntis mentionenx
faciat, hinc coiligittir, epiatolam bauo amriptam fuiaR a poeta ad-
modum iurene, antequam in Galliam ad audiendum Alciatuna
profectui ait.

e

T. 16. TutpiAmokteotna nu» oomm «^.] Auotm- oarminia'de
Tanu ammalium rocibua in Anibok Ut. L. V. epig. i4».t. 5 S.

Q^mtla Umotit rana coaxat atfuU.

Qnara^ia autem Tirbum coaxare antiqniua teatunonium non habeat,
^ Suetonium Aug. a. 94. ac ip«,m umco .oao m,i. dcftn-.
ait, quem etiam Ariatophanea expreaait in Rania v. aig.

BrtxrietK^f,

T. 1«. Qned aoa Sun Mmul . } Simul awe pro «a* cm» aiiaua

ixit etiam Cia ora ad Att» V. ica XSatoa iu* itmiti tmmua im

.-.. 1 .. ^

D S f . as*

Digilized by Googie

I0ANNIS':SECUNDI i

'a8

C' Quodque magis plaoeat > pater illi salvos , et omnis
ao Turba valet, morbos nec tjmet illa graves.

Mitior et nobis haec,' terra futura videtur,
r. : Nempe semel nostris exsaturata malis.

Quod reliquum, Icarias dices meditarier alas,
Qulij possim , liquidas rite seOare. vias ,

95 Et subito optatas, novus ales cernere sedes,
Ofaque germani cernere cara meu
j . Talia nunc meditnr,. modo quis mihi Daedalus
adsit, •' ■

^ui pennas humeris applicet arte . meis.

-i,, iNpn ego ventosis peterem sublimia plumis,

3 o Vectus ad igniferi fervida regna Dei:

Nec Zelandiaco* fecerem nova nomina ponto.
Sed sequerer monitus Daedale magne, tuos.

.... . , I. •(,. . ... ... ln>

I »t»V »• ff'- *

' Nempe temel ?iixnri» exsaturata malis. Fuerat igitur et
--Ipse morbo confliclatiM. ’ ■ I ‘ . • r

“'••r. , 7 ,' Modo quis ^ mihi' Daedsdus adsit,\ .'Iiuitatio Ovidii He,
'' (oid. Epist. XVIII. t;''47‘ -'■••! > < '■.■••h ? .1

.. ...... pfuncdant tuida€ei'uthtam mHU.Daedsdtts 'aUsi ’

. IcaHun^ qiUnnlriS itio )}rope Usus adeas,

Sroukliusius Carm Iiivenil. p, 4^^ I

' '■ ■ I 'Quod ii Daedaleo possem , mea vita^ volatu " > .

.T.-j-j Jjrt super terras ^ ire^anper maria <'*'• "'‘i • ‘

Corporis esaUus' viuoUs y iatn proiiaus arces > ,

, Coatinuo cUrsu deferar rlmsieUaW" -f-riT raii • '!

' Hestri locum ob oculos i iufapit ReUuidus Gei«t. E3eg. XI. T. 4U
< Applicet artifices utotarn- mihi, Daedalut. aias ...

Quae motita at JmiUeros siilfinraiUque meos,
t u- ,..Ntdia iCaiedonio' partteiq >toita nonuaa ponto , ' 'T *

* , ... . JHeiKfaeemm,,off(U qqa calet ara^^vimOtJ .. . ■ ‘ .

Confer Borm. ad l«tich. 1, el. 5. T. 4S« ••

•4. f t

Oigitized by Google

E P I S T 0 L A R U M V LIB. I. s§

I^ter utrumque^ volans peterem Macliaia. recta<
Moema» et liic.iMlas sisterer ante fores.
35Quddsi non dabitur, naturaquefclura repugitans
Non- patitur votita» fiu»- peoeirai».. vias ; ^
AttamejQ haud loo|;o, post illam tempore ctemani,

, Advectus celeri per freta vasta rate. i /. ot

-5 «••• t : ■'}

T. 34- AVoi ante foret, 1 . Patcruas puta. Vide dictani Disseri.
. V I .... .. I -J';' .'

notuam p. y. .

. ... .. . . i. .. • . ir/.)

E P I S’T'0 L A ' ' Ii: >

. .’v;; 1 • ■» 1 •-

AD BUjNDEM.”

». I » a ■ ' . ♦ t I * ^

,..;i

.'i

1 . i ;., .1 . : " t . • ?

Musa ades huc, Frisias procul , hinc, procul
ibis ad urbes, .

•f

Per silvas, urbes, per mare, per fluvios. .
Nec te longinquas pigeat volitait; . per oras,

Est t|bi barbarico proxima terra solo ; ,

Ter-

l.lii' rl)-

T. 1 . Afiua ades huc. ] Haec Epistola cum superiore eiusdem
Iere argumeuti est. Cum utraque comparandae sunt Ovidii elegia
7 . Lib. III. Trist. et ex Ponto Lib. IV epistula 5. ad S Pompe-
tam i e qoibus m^m feliciter adumbravit S-cnndas , adotobravit

• etiam Loticfains IL cL 5. Vide Burm. in notis «d haim elegiam,
..praesertim ia Addend p.' 68 s. obi loca ex Ovidio expreiM aoon.
. nce. indicavit, qua* kic repetere mcesse nwa indicabam.' • »*r>

• 1 V. 4' £st uii barbkrico prcktimai terra soA^ }‘'Qitae ktic seiqiwn.
. tnr de . Frisia . legionibosquo . adiacebtibns ad btinAnitatis artes param

adhuc excultu, licet paulo fortasse aucta, eiusmodi tamen 'Midt,
f' sit' fides iis ait hahensbt» qiiippe mipta 'od virUm, qufi cum '.'ipse
r.luMierifico munere laptui .Ftisioa fangeretor, talia in populares soaa
^ci baud poasiu tuijift , at .qoid babaisset ,’ cpsnd . cpntn dtdeM,

D 3

Digitized by Google

|(f lOANNIS SECUNDI

i

5 Tora procul gelido septem subieoU trioni ,

Terra procellosis frigida quassa vadis.

Nec refugi mores faciant aut grandia verba.

Quo minos incepta piogrediare via;

. Certa sacros vates terris ^ habitare profrnis, -
IO Numina Musarum qui veneranda colant,'

Certa tuas illuc quoque commigrasse Sorores j
' Deserta vitrea pridem Heliconis aqua.

Ex quo Germanos vates celeberrimus inter
RudolpUus Frisii lausque decusque soli,

1 5 Dulcia contentis modulatus carmina nervis,
Traxit Apollineas in sua vota Deas.

Cui modo successit terra nutritus eadem
' Hermaonus;' studii factus ad omne' genus,
Hompius^ Ausoniis rediens qui nuper ab oris,
flO D^tas Romanae retulit urbis opes,

Non minor hic vestrae fuerit mox gloria turbae,
Gloria erit patrio nec minor ille solo.

Quid petis ulterius? cuius modo limina vises.,
Aonias adamat frater et ipse Deas :

%, i4. Fiisii lm$que decas^ue «oii.] Rudolphua,

, tolam , vimin ca Mtiite. celcbaniuinB, iiUelLisit . cnitu in&ignc en*
MmiiUi lega apod Eaasmoin ia Qaliad. Adag. p. tij» at
qood tanacn ainiio patriae coonuiois midio adMtnbit Guicciardio.
ia Dcaaript. fidg. p. aSS. ed. tuk io fo|. 'Vide el (.udat. Vn
«aBt ut aotia ad Augustioi de Ciait. Qat (it». U» a. *l« P>

, Rihria»

T,. id Ci’ 19% . Htanamuu Uampiut^ 3. Hoiat na nomea quidem
; andiviMe aae memini: aeque etiam. Baraianaua, rat Iheiaiiae m

fitMiwiaa, p fin wj dittiaetiaaH aols», «ttfa^d adacripMiMt

£l»t«T0LAllT7M LIB> IL 3 «

>5 Et poterat firidi sacra cibgere tempora lauro
Natus ad Orpheae garrula fila lyrae:

. Xlaluit at tetricae studiis vigilare Minervae^;

Et colere Astteae numina ooelipetae;

, £t iactare foro strepitantia verba diserto;

30 Nunc etiam populo reddere iura truci*

^ Nec tamen ergo minus Musas veneratur , amattpi€4
Hae requies fessi pectoris una manent;

Bis sese oblectat cum magna negotia liquit.
Atque a dicundo iure subinde vacat.

35 Ergo age, carpe viam, donec Leovardia oerneft
Cominus informi moenia structa modo.

Hic cursus, hic meta tui est, hanc incolit urbem
** Pars animi maior, pars meliorque mei,
Germanus, nullis animo delebilis annis, .

4 ® Sive ego quod nunc sum, sive ego pulvis ero'^
Huius ad optatas postquam perveneris aedes «
Ostendes lani nomina nota sui.

Quae simul ac cernet, dilecti symbola fratris,'
Ibit in amplexus protinus ille tuos.

'45 Mox, quid agam, quid mater agat, geoitorque|
rogabit,

Quid firatres, quid agat denique tota domus;

yiz .

V. 35 . Comima itt/brmi motnia ttruei* medo."] CoUifi hine poM
■e Biilii Tidetar , Leovardiaia • lano BMtro jitan fuiMe : qoif
enim haec non ad Teritatem dicta cue statuat? Nostra tamea
aetate multa sunt in melius mutata: imo ti qua alia urbs, Lcoi
Sardia aedium spleudore reliquis urbibus superbum caput eflert.
jr* 4^. Mox , yuid agam , cft. ] Ovidius Xriit. d. 1. t. 6*

Digitiz— by Googlc

lOAIfNrS SfiCTtJNt»!

iVivere 'quos salvos dices, eademque precari ! i
Aeternum domni vel meliora suae. ■

Mox ubi cognoris , valeat quid et ipse, quid uxor,'
’5o Quid dulces' nati , turba minuta , gerant ,

Ante precata viro , qui nunc novus annus inivit,
Illi ut felici sidere totus eat,

.' Longinquum revocabis iter, -quaque iveris, illaC
Ad nos. seu terra, seu remeabis aqua.

Tiec morOf quid venias ^ qitidve , nequiret, agam.

Vivere me dices. ,

tit tx Ponto V. » 7 . ■ ’ ' . ■ - -

Cum tamen a turba rerum requieverit /utnartg
^ ~ ■ Ad vos mansuetas porriget Ulc^ manus :

f^uidve parens ego vester agam , fortasse requiret.

Talia los illi reddere verbis vclinil '

V. 5o. Turba mirutta. ] Sic et liberos Tocat Silr. C. V. ▼' i4(W
fexeniplo Propertii IL is. y. 3. item Muretus luyenil. Eleg. 7 ,
Torvos appellaram Lucanus , Statius et Prudentius. De lection%
sptkl Ovid. FasU II. 38S. diyerSte sunt doctorum sententiae.

. EPISTOLA III.

» >

AD EUNDEM.

,x _ ■ , .

Salveto quantumque cupis, quahtumque mereris.
Et domui veniant omnia laeta tuae.

Accepisse reor ( nam iam tibi misimus olim )

' • Sculpta per insuetas plumbea dona mauus,

Quae

t . j

T. 4* Plumbea dona. ] R plumbo facta fuisse Tidentur et alia
Secundi numismata, unde de transfusis formis non uno in loco
legimus, y. c. Od. 111. 39 . Atque haec etiam caussa fuisso

ni

Digitized by Google

STO LARUM LIB. L

33

^Quiie referunt patrios parva sub imagine vultus^ ^
Cernere quos vobis dulce, putamus, erit.
Scilicet e^t•al^uid vel sie^dilecta tueri, 'I
Invida quae nobis sors. rapit ora procu!. •' <
Sic ego.ite.-copiam^.' 8io'coniugis ora videre;
ib Quantula de vobis pars. tamen illa foret!

Sed mebora feret volvendiun tempus etrbota^
Qua jdabitUF toto mox* mihi fratre frui;

( Quae notas audire dabit , quae reddere VdC.eA:
Interea celeres currite solis equi; ’ T
l5 Tunc mihi narrabis ( dulce est meminisse laborum )
Tristia pene oculis Tartara visa tuis,

' ■' Ri-

Videtur, quod liaec cius opera aetatem ri>n tnleivnt. Io aer*
inmen iculpta erat .cHlgies CiroU imperatoris; de qua vide ad
lib. 111. el. *. ...

T. tS. Tunc mUd narratu etc. ^ 'Coufer tiaec e(* t^^eMa
vsque atl finem epiMoIae Oum Loticbio L. I. eleg- a. in' fine et
cleg. IO. T. 85 . ss. Burm. Saepius apud poetas itientic^em’ fc.
‘Ictam videimis voluptatis, qiiam quis capiat e narratione malorum
vel laborum praeteritorum, idqbe' pMilum Vst exMuddle humaOaa
Hinc Seneca Epist. 78. Quod aderlmni inquit, PttuUtse iUcuni.
dum. Hioe apud Aeschyl. in Promelh. v. 687^ *

'tli Kiireic\xvgat k&rroStfxvtxt
'EvTsiCfi’, ?V->) niXXu oltrsffSati Idtcfn

rifi? Ti 3 v nXvivTtiv , k^ixv vptpS» i*'

Praeurta sortem suam deflere et lamentari, quando qttis lacrymd»
ab audieruibus laturus sit , operae 'pretihnt est, Hinc ' Aeueat apud
L T. io 3 . socios suos adhoiiatbr:/ *■’ " -

' ' ■ lievoccie animos , 'M^SIUrflqlie timorirrt

Udiltite ; forsan et haic OUiH memtnisse Utvabit.

I.oca poetarum, quibus reduces a militia vel longo itinere labor^f
eoo* et pericula coniugibus *vei amicis nairare dicuntur, videatie
_ apud Burm. ia a«tu ad Ulud LoUchii Lib. V, ejU i 3 , t. ai>

• I ^9u Us 1 Tum

Digiiized by Googie

34 1 0 A NJ? rs;i s E c u ir »i'i

. , fiunosamque ratem ^ nautam; manesque vetustos,
.. Tantalon et; vivax. cui iecur alra redit;

Et qui volvit adhuc semper revolubile pondus,
ao Et quibus aetemisr colla premtrntur aquis:
'Tunc, cum sudoris ignoti triste venenum
"Urgeret vapido) bis tua membra 'toro,

' e 'Fnfvaqiie coepisset Stygio sacra dona marito,
Fatalem crinem: vellae Persephone,
a 5 Multaque praeterea,- quae difflo' tempus in illud.
Advehat alatis = quod cito Phoebus equis.

Tutk mihi Vetuonan: frtmiU* narrahli , 'et ^ itrbet i
L.t miri tellus tjuldtfuid, et aequor hultet,

Loeu al> eo Inudatis adde Cntulluni Cann. IX. ad Verauiums
Visam te incolumem , cmdiamque Iberdm
1- Karrantem loca., /acta, nationes, ^ _

Vt mos est tuus.

, Confer el Claudian. LawL Seren. v. »17. sv .

y. at.,, Cum sudoris ignoti Oiste venetmm. ] De hoc morbo ridls
, ed Lih. L epigr. 47.

T. 34. Fatalem crinem vellere Persephone. ] Vide ad Lotich.
. L)l>.. I. p. 3 i. et 'in Addend. p. 666. Uurm.

. y, ad. jiilpehat alatis^ quod cilo Phoebus equis, ] Ovid. ex Pon»
Io I. ep. 5 . T 57. .1 . .

Memponis /aae ulinam , lenito Principe , mater
Quam primum roseo provocet ore diem !
qnod imitatur Lotich. U. ^ el. l 5 . t. 77,

I Memnonis hanc primum mihi gaudia tanta ferentenu
. Rori/ ero mater provehat axe diem.

Similiter Bronkh. in lurenil.. p. 433 .

yHanc^agat a utinam coelo feiUvus ab alta
Lueijer , el purtr pro/vul ore diem, ^

" * ■ . - ' • VI . ' I •

• i. . .!■ '4

-i , - £PI«

Digilized by Google

LIB. I,

35

/

EPISTOLARUM

/ r

E P I S T O L A IT.

j:..

AD EUNDEM. •

» •

Ecce manum chartae calamumque admovimus
udum ;

Fratri aliquid vis nos scribere, Musa? iube.
Musa iube: cessas? titubas ? baeresque? quid istud?
Usque adeo nihil est quod legat ille tibi?

5 Nos igitur chartis calamum removemus? ,et iste
Ibit in , hpc scriptis non: oneratus iter? •.

Non ita; sed potius chartam sic tradat inanem '
Nuncius: hoc fratri non leve munus erit.

Triste nihil domui sciet accessisse paternae,

:lo Meque satis memorem sentiet esse sui.

Artis huic aliquid nostrae si iungimus, et quod
Carmen in Augustum .condidimus tumulum;

. Nil

• /

▼. 4. Vsque adio uihil est quod, kgnt Hic tibi. ] Simile quid ,
non tamen eodem animo scriptum , Labet apud 0»id. ty. ex

Pont. 12 V. 43. ‘ ' ‘ ' . . c

Quid mandem , quaeras ? percam , nisi dicere vix est.

Si moJo , gui periit, ille perire potest.

JVcc quid apam invenio , nec quid nolimve , ■velimve.
y. q. Chartam. ] Schedam in alii» , male. Recte correxit Seri»

Tcr. F r a n c i n *. ^

y. II. jdilis huic."] Notetur metfi vitium in huie , qnod num-
quam veteres aic per bisyllabum efferebant. Coufr dicta ad L t.
tl.-y- V. 54'

Ibid. Quod Carmen w yfiigustum condidimus tumubtm. ] Respi-
cit , puto , ad epitaphium Margaretbae Auatriae positum , quod
lecitui Funer. Carm. tV.

E a

Digitized by Google

36

' lOANNlS- SECUNDI

Nil petet ul(eriu$, licet aono ipeqnte recenti
Larga dari soleant munera, larga capi,

• I f

EPISTOLA V.

4

AD ISABELLAM SOROREM, VIRGINEM SACRAM,

I

Salve, o feminei, soror, 'unica gloria sexus,
'Inferior nullis IsaSbellia viris.

Gaudia quanta mihi, quantum iniecere stuporem^
Depicta articulis verba Latina tuis!

SQuam pia, quam lepida, et quam mellea, quam^
que venusta ! ‘

Quam docta et cunctis illa polita modis!

O quoties lecta illa mihi, quotiesque- relecta.
Nec satiare oculos nec potuerq animum.

Macte animo, similem nullam cui nostra tulerunt,
|0 Forte dabant olim secula prisca pares.

Credo, aequare suum poterat quae rarmine
patrenri ,

Inclyta Naspnis 61ia talis erat*

Tullia talis erat, docto dilecta parenti;,

Talis erat Gracchos quae tulit illa duos.

^ 5 Sperare hac qualem licuisset ab arbore frpctum^
• Ni tam non apta consita staret humo!

Isabellam tororwi, ] De luc QOUimUa dixinu^s in Dis«er^> d«
^ita Secundi p. XXIV,

V. iS. A'/ tam non apta consita staret /iiimo,2 Sic igituf iapt
^ut opiioiiu quisque de yiai ^ouasUcil ataluebat.

I

\

Digitized by Googie

EPISTOLARUM Lia.I, 3?.

E P I S.T O LA . y I,

I . ' ■

AD CAROLUM SUCQUfiTUM. ' ‘ *

Carple, quo nullos duce et auspice ferre IabciTe»|,
Nec renuam durae mortis inire vias.

'Alpinas quocum libeat contemnere valles,

* Quas nivis aeternae cana tegunt maria.

S Cum quo vicino ‘peragrem loca torrida sole.
Quaeque rigent longo non habitata gelu.

Qua deserta manent nullis freta' nota carinis,
Terraque non ullo vomere secta iacet :

• Provida ni timidi remorenlur verba parentis,
no Spernere quae pietas officiosa velat;

FaL

»

'jM Carol, Sucqtielum.'] De hoc Sncqneto, Flandro, Secandi
fimico, ad qaem eat etiam libri aequentis epistola quarta, qu!^
que Taurini in Gallia subalpina publice iura interpretandi mo*
nus obivit, vide plura ad Carm. XIV. Faner. Videtur haec epi>
stola referenda esse ad primum tempus , cum Biturigibus iaris.;
prudentiae operam daret noster : nam et ibi Suequetus Alcia*
tuin audivit , et pareptis adhuc yiyi mentionem facit Secundus
V- 9.

T. 1. Duce et auspice.'^ Horat. I. od. 7. ▼. »7.

iV</ desperandum Teucro duce , et auspice Tenero,

' ▼. I. ss. Kullos — ferre labores cet.] Totum huius elegiae ini-

tium hono artificio adumbratam est ex Propertio Lih. L el. 6.
cuius sex primi versus cum qoatuor huios epistolae primis disti-
chis sunt conferendi. Similibus coloribus hanc eandem amoris in- '
divulsi obtestationem plurimi . alii poetae pulcherrime depinxerunt-
Vid. ad Lotich. II. eb 9. t. 73. quibus adde Qaadian. CJoq%
Ol^br. T. i 3 i. et U. ia RuRo- r>

Digitized by Googie

10 ANiriS "SECUNDI

' Falciferiqne 8enis grave rebus in omnibus astrum,
£t deus', 'et series omnis iniqua poli.

Tune igitur Latio felix versaberis orbe.

Inter honoratos artificesque 'viros?

^5 Nos in barbaria virides sociKrditer annos, t
Peidere cogemur ? non ita fata velint!

Quae satiata, reor, quod te fraudamur eunte.
Deponent odium, nec mora longa manet.

Ante dies multos vestigia ,c^ sequemur,
ao Tempora fortunae cum^ melioris erunt.

Interea vivas, qua vivere siarte mereris,

O animo semper sqdem habiture meo,

'Agmina seu iubar hoc inter viventia cernam,
Kegua Deae. Siculae seu tenebrosa colam.

\

V. II* Qua vivere torte mereris,'] Sic sup» epist. 3. init
Salveto ^uantumque cupis, qtumlumque mereris,

■ ' V. a3. Agmina seu iubar hoc cet] Supra epist a. y.

Sive ego quod nunc tum, sive ego pulvis ero,

•Vlara vide ad Lib. 111. eleg. 17 . v. ult.

EPISTOLA VII.

AD lOANNEM DANTISCUM, PRAESULEM CUL-
MENSEM, EUMDEMQUE POETAJM.

Xnus vatum , laus magna virum, quos infula vestit,'
Ore meios Getico qui Latiale sonas:

In

'jid loan. Dantiscum] De eo yide snprt ad Lib. III. el, 4*

V. 1 . Laus magna virum , quos infula vestit. ] Imitatus est
SrouUias. ixtit Foem. ad Ferdluandom , Episcop. Padctborn.

Qratu

Digitized by Googie

EPISTOLARUM UB. L 3^

In quem curaram bona pars secura recumbtl
Regis, Sarmatidum cui ^mulatur humus.

5 Hospite quo Scaldis sese miratur^ et Istri '
Gurgitibus tumidis iam putat, ire. parem, r..;
Hocue meas artes etiam* Daotisce* maaebat»

Ut traducendae te quoqiw teste. forent?-
Hei mihi, quid speras a caelatore poeta* ; }

,fo Et coi 'VIX primo tempera; vere it^>eat?

Istam aciem pascat , si quid restabit ab aevo * :
Phidiacae quondam quo vigueta. manus,
r Qum Venus ipsa', auae decus admirata figurae*
Dixit Praxiteli: visa ubi nuda fui?

9 5 Cum- poterant duri lapides mollracere ferro;
Uvaque certantes picta vocabat aves* • .

j - ,Su-

t . . .* , • '.V - • . 5

Crandc tleaUf Fenuuuk, virum ^ rfuoi infiila

.Xurnu Moiter de eodem Dantisco d, 1. ▼. 3.

{muu temporibus et taurus et infula certant.

Haec premat ut sacras, et pnmat illa comat, ■ .
Similiter Guntber. io Ligorino 1. v. l86. de Francoforto I
Huc sacri, celebresque viri, quos laude serena
In/ula vel gladius mundo /acU esse verendos.

Ex omni regione Jluunt,

T. 4* Regis, Sarmatidum cui famulatur iumtis,} Sigiamtmdi 1.
legis Potoniae. , ^

T. II, Istam aciem pascat.1 i, e. longe meliora sant, quae
oculi tui iotueantur. Vix tamen e^, quod haec locutio pro*.
!>«<“>•• - -
». i4. l^isa ubi rmda fui? \ Vid. L. IL epigr. 9.

'T. iS. MoUeseere /erro.'\ Ita ut res e -lapide lictae molles *ide4
rentor. De ceitamioe Parrhasii et Zeuxidis j r ad quod- ia .his .fVI
• ifkicit poeta, sstis omnia nota sunt e Plin. XXXV, i«,< „

Digitized by Googie

io lOANl^lS SfiCONOf •

Sospensosque animos spM*ata voce tenebaf
Daedalus in 'tabula versicolore liquor.

'Ausus ego teolare novas temerarius artes ^ ' 2
90 ViK infausta rego eaela- negante raauu. •

Felix piebeios si tantum pingere vultus '
Dextera, et‘ulterius non foret ausa vehi.
Obscuris cum ‘ nominibus neglecta laceret; '
fion hominum .vanis subdita iudiciis , x
s5Cum domini pallore sui m&le nubilis esset :I
Sed quid ego haec autem ? sera querela mea est«
£ manibus nostris dudum vaga currit imago.
Quae pia Caesarei numinis ora tenet. '

Wec satis est illud, cupit hanc Dantiscus habere,
3o Ille cui quidquam sit renuisse nefas..

-1 Accipe, magne pater: tua iussa capessere ,fa.s est<
Tecum age, si laedet lumina forma rudis.
Mittimus in multas transfusum Gaesara fcirmas:
Sic te velle mihi dixerat ille tuus
,35 Ledaeus vates, iuveuis dignissimus , in quem
Pars tibi diffusi multa favoris eat

. . Qui

•* V. l8. DdeJdlus — Uifnor,'\ Colore^ arlifiriMe mixti, .

,t. a6. Sed tfnid ego kaec autem F ] Orid. Her* XUL V. l3S,
Sed quid ega haec tevoco ?

■ Y. 34* Laeutra'^ Vide Lib, IlL el. x. et de hoc aecuiatiTo Gne»
co dicta ad Od. I. t. ii. i. (

T. 35. Ledaeus -valet } Qtacmnam hio’ mnoAt poeta, ne eouie^

* cttira qaidem ad.ieqai possum. Ledum a nonuullis appellatur Gal«

* liae fluvius he Lys: Ledi Brabauliae ttppiduluin uiemuiat etiam
iValesius in Netit. Gali. Sed vel sic pa>'Uiu proficimus; quvs. pDQC
Unti mihi tridebalur evolvendis libris tempus perdere.

EPISTOLARUM LIB.*!.

4t

Qm.sic ore modos et acuta temperat aure, n
Ut.cygnum melius non potiiisse rear ■

Illum, 'Ledaeis oiim* qui fiisus in ulnis, i
4 o Yelavit niveo corpore ' furta lovis^

Mittimus et quaedam 4 quai te fortasse iuvabqpt;

Inter- quae dominae; -ait -.quoqOe forma jmeae:
Dilectae dominae, Venerem cui cedere Mavors
Noluit: hinc cadi non bdie rexit itcr.

'45 Ilie quoque flamniiyotuis oculis formosa latebit
Valis amatoris luUa sculpta maud.:
lulia, quae nostris vivat- celebrata Oamenis^
Doctec Amor gemitus, nesciet et lacrymas.

▼. 45. Flammivomis oculis'\ Recte scriptor anonymus in Niei^
tve BijJragcn’lot de FiederL Letterk. T. /. p. SySt condemnat hoo
'epitheton, draconi magis; quam paellife congruum. Languet 4 tiam
jts hdc versu parjicula /;/fc, pro apud te. ^ •

T. 48« Donec Amor gemitus nesciet et lacrymas.] Vide ad^LOa
tich. II- al- 9. V. g 3 . . . ~

Qilod si pauca milti deJerit semkl oscula, i,. ^

Dum notum terris nomeA amoris erit, ,

iJurm, __Vitlc et Odam Vili. cxir. ^ ^ _

tPl^iTOlA tllL ,

k

AD ANSOVINUM MEDIGBM..r .PER USINUM, .

lUREGONSULTUM

I ■ - ''I

Unde leveS veniant tiia sub sacraria Mlisae,- •
Ara iibi librantis slat vCneraudsi Oeaie

Quis-

• ■ r " - >

Ad Ansovktum Medicent ] Scripsit hanc epistolam Secundus ,
eum io rure Menctovico ( de qiio vide ad hpiat. se^ } morary*
Jox. U. F' tur.

Digitized by Coogie

4 *

ilOANNIS: SECUNDI

Qui*ve verecundas,* quaeris, petulantius ire r
lusscrit? herboso a rure tulere pedem.

5 Mittit loannes, quem si te nosse ni^abisv
Iguotum scit te^cton tameu esse sibi ■
Tempore iam ex illo, cum te mirata docentem
Haesit in adspectu 'concio magna tuo,

'Adque tuas voces vocem tenuere tot ora, <

|io Nulla nisi laudes quod tacuere tuas:

Sed tibi certatim tacito applausere susurro,

Pars ubi tum turbae - parva stupentis eranr;

Et tua (dicebam) veniant ad pulpita louge,
Gallica quos,- et 'quos «terra Latina docet.

[l5 Legibus, A nspvine, potens et divite lingua
Unus in Alciati s^e decenter ades.

Tu desiderium tanti lenire magistri
Ti^ue potesqne simul; sed quoque fata velint I
Fata recusarunt volis accedere nostris:

Ao Atra lues serpit per fora, perque vias.

Itur in exilium, stant auditoria clausa,

Mutaque noa possunt vel sua damna queri.

. I . , llaee

tttff qnai s«cesserat cTitandte pe«ti( canas», quae- tnmATirie! Bi«
torigom saeTiebat. De hoc jimovino MeAie* nihil praeterea miba
innotuit: id tamen ex hac epistola colligo, eum Alciato aegro»
tanti, in>da£eudi manere, adiunctum fuiaie , Tcrum paulo post,
aaetu scilicet contagionis ingravescentis in patriam abiisse, docendi
inunus ibi in Academia Pcruaina anscepturnm.

T. i 7 . DesUterinm tanti — magistri ) Ex febri scilicet Alciatun
•egrotabat, ut patrt infra ex ▼. occatione elegiam acripsit

iMMter pro Salnte praeceptori» votivam, quae legitw Lib. 111, cL ^
Da coatagioaa itia pestifera vitia a«x epist. teq.

Diq-izsd by- Coosic

/

E P I S T O L A R U M LIB. L 43 .

■.Ilafc inter nobis spes fulserat optima nuper.
Tecura communi vivere posse casa. .

»50 niveam, quae tot vexisset commoda, lucem.
Felicem qui te seu tenuisset ager.

Sive niger lucus , iam tum sacer ille futurus,
Fons tibi seu vitreis ora riga.sset aquis:
Murmure te tremulo rivi, te flatibus aura,

30 Teque per innumeras silva vocal^at aves;
Aequabat projiere distinctos uva colores ,

Visa vocare tuas ad sua dona manu.s.

Ast alio te fala vocant, patriaeque suiivis

Ardor, et Ausonidum te remoratur humus ^
35 Quae tibi victrices nutrit laetissima lauros,'
Implicitura tuae debita serta comae.

Nos quoque quo fortuna vocet dubitamus, ethosce
Forte brevi dulces destituemus agros.

Atque utinam cessent dirae contagia ])estis,

4o Linquat et Alciali febris iniqua caput;

At-

▼. *5. O niveam, ^uae tot vtxisM commoda, lucem.} E Th
bullo 111. 3. r. 'f

O niveam, ijuae te poterij mihi reddere, lucem,

^ O mihi felicem terque quaterqne diem l 11 oria.

*8. Fora tibi teu vttreit ora rigesset aquis,} Oridianam TEt,
'Amor. g. v. >6, ^

" ' ei quo ceu fimte perenni

Fatum Pieriis ora rigantur aquis. B^rm. " <

V. 35. Quae tibi victrices riutrit laetissima lauros} Er*t Acad««
‘taia Peruiiac, nrbU Italiae ad Tiberim titae, eonitituta, praeter*
ilib teculo decimo quutto nobililau in primlr ab «tocHo lurispre*
'dentiae ; 'vid. Tiraboichi Stor. della Lett Ital. L. Xf. c. I. $ a*
Eo igitnr Toratua fuiase videtor JUcdices, citi nunc lioc'''cannSa
velnt «iatheom mhtit Secundoa.; ''' * ’■ .

F»

I

44‘ ro ANNIS 'SBCDNDIl • 2

Atqne iterum resonet solitis Academia linguis^
Non isto potior terra sit ulla $o1q. •

T. 4i« Academia'^ Sequitur Secundus illos poetas, sed ‘seculi
Bon optimi, quibus penultima in Acai/rmia cortifiitur i ‘ciim Aaxde^
Xnia yel Atttdtviea producatur, i)t Alejfandrin e( AhiOfidrea , An-
tiochia et Andochea. £a (le re vide ad Aiithol. _ p. 34o«

ubi in ej)i^ramiuate Laureae TuUIi de villa Ciceronis Acadcmin
dicta: ' ' • ' I.:’, t

, At^ut Academiae celebratam nomine 1 1 ; ■ ) 1

Tei Academe» Hectulemco J : fta legendum praetulisse Ia>

cob. Wallium colligere Ijcet ex .eius imitatione Lib. 1 . el,

i ■ * ' ‘ *v.. ' ' " i ' ■ t ' i

p. 174 .

*• T« Lucidkas eufta pirmaraheee’ vijUat ^ J

I ' tj • ' 1 ■ 0 !**f^*** Acadefifeo nomi/tf nomen hfbet, . .

Burm. Veteres sequitur etiam Lazzarus Bonamicus, ltalu$, ia
Carm. hd’ Doiiat. Rullum Carm- 11K Poct. It.-J. ‘R. II. p, 38^

Aut Academiae , et fdacani .i/naecumtiue tub itmieu
f^ljfet animae ceoifier^.%' 1.

E p I S T.Q.?;: A IX..

^ ab viGLlUM 'XUlCttEMUM, FRrSIUM,
- IURECONSm.TtJM.

. . * ' ^

Bitturigum muris infectis tabe rapaci, >'
Qua" dulces animas tot ‘posuere viri ,

m";” ..'t '

Tpt-

,*»r , ; . *

Ad yigl, ^le/ieipuml Oc llp9 paiilie ornamento nunc 'quidem
nihil dicaro. Q\iauta^ autem iutcr Vigliuin et ^cqndum necessitas
.intercesarrit vidp ^x ipsis yiglij vpbis, quai^ ^ praefatione. 'ad
. Basia, laudavinuis. Pectis, qua qqpu; iuiisprudentiae

dabat duce Alciato, urbs

, jis umporibus motb| coo(agiqfi. grafsa)>aufor‘ pe.r , ur^s c( regjo-
,na*i liBfns, inquan|, p«^ aaepins meupnit .nq^tar. Ipfe quoque
periculi TiUudi gratia urbem idiqu^i /uri.^pm a

n 1 pa^

Digitized by Googie

E P I S T.O L' A R U M ' LI B. :T. \

Tptqu^ gena», ^rose» pallente» (vaipuetln». >'
Lurida transnaciMM »tagufl. nigranlt» aqu»«,
5Exsyl »b urbe diu .MeaetnY<ca ,rj|ira tes^b^^r
•Exsilii sooiu»,,; (fuam b^n»; 1 frater,<qrat«j .( }

Cum qun;pommaiM pttjld^ac fata .4 r {

Pins' solito ^Irlst^ii pectore xmtUai movens; ■

Qualia: perpetimur, |>alriae qui,^ctloibus aryia >
Hospita praeiuiimu» tpcta viasquQ^sequi,

* '" ■ , , , , , • ^ , , 1 . ■ )

p^tri* TiTjbat j patrrm morinum fue ludiTerat ; praeceptor^ et
amicus Alciatus aegrotabat: qiiid niiruiii,lsi (ot (aiitaeque cala*
mitates iurenilem animum deleceriatf et,-:|M «eteMquia abim*
dabat, .bitaeiutem fqg|iVert|it,. ^i|a Ht nnras continuo velut

alurit cidamitates? quid miru|u fi iii Uutp dulpre amici suaTjatM
mi litene velut fpsam salutem afTeire videantur, ^ caudido pe*
ctori vetans* exprimant anitei keiint'ad voritttem referentes? Haec
pcilicct infida sqnt, quae vemin pro 4 «i>t poptom.

T. 1. BiUurigum rq|qu]^Jta .scribit, qpia prima |n hac voce
l^icfno alKsque corripitur: corripuit etiam Secuudus L, IJ. rpist. 5 *
•V, Produxit L. I. Epip 59. et infra bis in epist. ii. t. 4 t.
et 73* fiurm.

V. 5> Mwettvica mre.] Diu quidem, .quap fandem es^eat baee
rura Menetovica , et ipse quaesivi, et alios audivi quaerentes: tan*
^ein tamen rem me expedivisse, vix est quod ^ubitepi. Nimiratc
in Ortelii ma)>pis geo^apblcis se inyepifae nqm^n .pppidnli Afene*
aive .m^ato sur Cher, mihi signiiicaverat fratcf pieiis Joaa*
nes. Hunc ductorem jwcutus ecce iucidi in piopee^os nomen
netou- Solon in mtiqna Pitufigia infcfipre , ^.cpipa meminit Bu*
fcbingins peognph. f. Ib Part. I. fu Siiy, ,verf. Ilqlg. lam ia
jbilw* iPioppescoSy aliq4a..p{|rtc, in agrif M^uptovicis^ cqmmora^um
fuisse Secundum, eum , fr^tfC pertq equidem afOrmare non , dul^itq.

V. lO. T ristia mtt!^ meo sui pfctorp cot^auabam, J Versus gra-
vissimus, nec ti^men furUssp satis I,atiniu. , est ab Ovidio

pntuatus Her, ^y|is^ 4 ^,.. v;, ^ ^ ^

• i - .jj Vi.r.-u i-.iU.;: F SiW-v^l

Digitized by Googie

lOANNIS SECUNDI

Trbtia rauita meo sub pectore condensabam,

• loque meas clades' ingeniosus eram. :
Languida confecti patris occurrebat : imago;, . ' '
,Qui tuuo,' cum miserum liquimus, aeger erat.
15 Matris inexpletae mentem subiere querelae, ^
Seu moriente yiro, sive trahente ; necem.*
Omnia funesti praebebant - omina casus: *•

Mens' est Ticini saga subinde mali.

‘-Wuctibus aequoreis agitatis flamine nullo,
so Navita versandas turbine novit aquas:

^’ijNos quoque perculsi moestam sine vulnere
.ri mentem, * •> .

^ • «t Heu ! veniunt nostrae ' flabra maligna rati
“"Dixirous, et longas querula in suspiria noc^
asdi Traximus, et nigros,, per loca sola dies.
a 5 Has inter curas tua, mellitissime Vigli,

Candida felici lifera venit ave. ’ ‘‘ ‘ '

. 'V.. AdJ

® 'Dmiqiie fiJui amor, tpudtftOd praperantilMt obitatf
’ Finxit i' et ad camas ingeniosa 'fui,
fet-Tnit, II. T. 34*; ' • • '

y'"'-- ' Sitfiie " meat poenas ingemosut eram, ' • ‘ *

laiguiia' con/ectl peuris occunibat imago.'\ Fotmii COgilie
T»«t illud Didbui» aji. '0*id. Epi*t. V1L' t. 69 . ' ' '•

■ *■ Cadiugii dnier oadot deopoa' tiabU imago ^

ni r .* y XristU ', 'et efturit staigumdentu comis. Bnria. -•

“ 95'.' $$. Hat inter airas eet.]' Similem quemdam locnm lMb«|

Tpud 0«id.' in epittola af Rufinum 'Poniic,'!. 3. pr. “■*

''ibAfusai nuper 'tolatia menti

r -

jtiotKHem 'ntdtrlt tpenupte tntere maUt, "
Ptgue Machaoniis Paeantim artibmt htrof
lenito tagdUUm vubure teatU opemt

Digitized by Googie

£t>lSTOLARUM LI9. L 41^

'Adspexi, et subito sensi per membra calorem,
£t rubor in toto plurimus ore fuit.

Necdum certus eram, cuius foret illa sodalis^

3o Pectoris hanc cari sed fore 'certus eram.

Prodidit at dea te, quae te iam [M^idit orbi;;.
Virgineam rutila casside pressa comam ,

Felix quae signat, quos dictat et i{»a libellos;
Et micat in digito gemmea forma tuo.

35 Hanc ubi conspexi. Certe hic est Viglius , inquam ,
Et tanti veteris cura sodalis erat ,

Ut sibi de caris tantum decerperet horis, ~ '
Hiiius longinquis quod daret alloquiis?

Protinus abrumpens chartae retinacula, vidi
4o Nomen, honoratum quod mihi semper erit.

Pe-

i

Sie ego mmle iacent, a acerbo saucius ictu,

, Admonitu coepi fortior esse tuo.

Et iam deficiens sic ad tua verba revixi,

Vt solet infuso vena redire mero,

T. 3l. Prodidit at dea ] Respicit ad insignia Viglii Zuiclie*
■di, Tei ad gemmam annuli signatorii , Palladis galeatae effigie in>
siguitam. Quaula Tero Viglium inter ei Secundum a prima in-
Tcntnte fnerit animorum et studiorum coniunctio, patet ex Viglii
ad Secundum epistola , edita in AnaU Hoynckii a Papendr. T. }].
P. I. epiat. 38. p< 77 . ubi in notis nonnulla de lauo Secnntlp,
cinaqne patre ; Nicolao animadvertit Hoynckins. Bnrm. Ceteram
ex toto fauiuf epiatolae tenore colligitur, nuncium de moite pa-
tria Secundo allatum fuisae iutra illud tempua, quod excurrit .ab
accepta Viglii epistola, ad hoc Secundi responsum. Scripta igi-
tur ait haec epiitola oecesae est exeuute aniib i53«. Tcl io<uu-
te auno sequente. £t sane epistola Viglii scripta aat <L aa.
lanii i53a. > .

el

Digilized by Google

p T rOANNlS SECUNDI

.• Peciore dein avido dulcisfwma verba voravi,*

‘ Quae- mihi laetitiae caussa perennis erunt,

( Quorum tunc nobis sensum patiemur abesstf ,
Corpore 'flb hoc animum cum patiemur .agi/
'^filHa semel magnos mihi discussere dolores; [ '
Illa legam, quoties non bene laetus ero.

, Namque velut densa quibus est iter arbore
clausum , ' • '

, : Ducit ubi incertos semita falsa pedes; '

Inque viaS varias vestigia circumflectit,

$0 $emper *et exponit deteriore loco,

Visa per angustam rimam, seu visa videri
Plana graves animos arva repente levanti
■ Talis in his tenebris tua venit epistola nostrie,
liigraque suffudit lumina luce nova;
Candidior noctes primum tres sole secuto,
Alcmenae e thalamis astra (retente deo.

Ilis ego deliciis seu pondera divitis auri,
Purphrci spolium seu maris anteferam ?

Quas-

V. 55. CdnJidior noctis piimulH tnt sok teciito cet. ] Hygiao
fab. sg. furtum lovis et Atemeiiae narranti, « JiipUer dicitiir tam
lubcns cum ea coitaiUiihsc , ut unum diem * usurparet , dutts noeSes
tohgeminaret , itit ut Alcn^na tam longam noctem adittiraretut^'
Alcmenae fnHasse Laud adeu ingrata fueiit haec tam longi noX:
'Inortalibits tandem post tergeminam noctem exorta lun debait
esse gratissima. At, inquit poeta, gratior etiam mihi fuit tua
epistola.

T. 58. Purpurei spolium sen maris anteferam Pnrpnreum mire
dicit rufarum, exempto fortasse m inna probando. t^teruia«d> uceloa
jiabii it locum Tibulli L Io. v. 33. .

jfw

Digilized by GoogI

lEPlfeTO LARUM UB. L 49

'Quasque tulit flavas toties Campania messes } \
6o Quaeque tulit toties vina Falernus ager? '

Ifon ego sum talis, nec sic alienor ab illis.
Tinnula quae liquido vertice plectra movent.

Nec, rnihi quae tribuunt, quae uon agnoscere
possum ,

Illa mihi pretii verba minoris erunt.

65 Dicta mihi credam, fuero cum dignior illis:
Interea affectus sint mihi signa lui.

Ne tamen ignores qtiem te dignaris amico.
Deceptum ne te forte queraris, habe.

Non est qui Fabios , Gracchos Su lias ve loquatur,
^o Sitque peregrina civis in Armenia;

£t quotus a primo Croesus spoliaverit orbem
Noverit, et quanto sdie calescat Arabs;

Aut qui multa fori variantis iura notavit , "!

1 Aut qui P^asea labra rigarit ' aqua :

Non

f r

, 7hne mihi iurahiu , miHo te divitis auri

Pondete , non gemmis vendere vcUe fidem :

Tion libi si pretium Campania trrra datetur ^

ICim tibi si, Baichi cilrd, Fakrnus aget. ^

. V. 6l. ts. Kon ego sum talis cet.] VigHui dicta eplttola, qua
reapondet priori Srcuiuli , ea inpriinis tractat, quae ad utriuaquu
, Studia pertineant, et Secundi tam mu'tiplic('m acieiitlam , quam
facultatem poeticam ralde laudat tam re»poiidet noater , se qui.
dem admodum delectari amoenioribus Musis, neque tamen tan-
tas laudes, quibus eum cumulat amicus, agnoscere posse: et ad
reliqua quidem s’udia , historiae, iuris, alia, quod attinet, se in
f Lis mediocriter tantum versatum este n.odeste dicit. Hino perpe-
ram T. 74- pfv nnr restituendum sed existiuiat Gittdius Later
Burm. Syllog. Epist. T. IL p. ilo.

JOL. 11. fi

Digitized by Googie

5e lOA.JfNIS SECUNDI.

^SNon tecum ingenio, (eoum contendet amore;
Legibus his dextram dat tibi, datque fidem)
Quam non ulla sua rumpent vertigine secla,
Nullaque divellent inter utrumque loca.
Annuis, et talem non adspernaris amicum;

Bo Annuit intonsa Phoebus et ipse coma:

£t dixit, rata sint baeu foedera, dum nuhi duris
Barba gems, nullus fronte capillus erit.

O igitur, nullus animo <lelcnde per annos.

An tecum fandi tam cito finis erit?

85 Nec tibi fortunae patefient omnia nostrae.

Sive levet, pressa seu gravet illa manu ?
Scribere consuemus quo delectentur amici:
Primus eris gemitu qui feriare meo.

Dignus nullorum qui spectes ora .dolentum ,
igo Cunctaque cum risu tempora lucis agas.

Non tua damna leges, sed maxima damna tuorum)
. - Quae libi sunt propriis non leviora mahs.

Deseruit nostras spes, et migravit in altum,

• Bei mihi, tarda negat dicere lingua, pater.
gSNec nobis licuit quae munera debebamus
Reddere, suprema, non iteranda, die;

lam

/•

T. 89. Digma nuHomm qui tpectes ora dolentum ] Adhaeret Pro,
|icrtio III. 8. V. 7.

IrameiU hic tint nube dies, stent aire venii.

Ponat et in sicco molliter unda minas,

Adqticiam nullos hodierna htee dolentes. B n rra.
t.' 95. A’fc nobis licuit cet. ] Latins haec persequitur in QiicrM
ta de morte patris Funer. Cum. 1.

Digilized by Googlc

EI^rSTOfLARtJM trB/l. *fi|

Tam iam dauclmdis mahdata 'ci(*erf)efe libris,

• * £t cilia exstinctis obdere liiniinibus ,

> Et deploratum tumulo compomehe ccrpus
loo Molliter, et violis spar^re triste solum,

• Longaevasqtie notas memori mandare se[>uicrii.
Quas videat properans et remoretur iter
Hospes, et humentes aegre compescat ocellos,
El dicat: Cinis hic nobile pectus erat.
lo 5 Hoc fuit , hoc igitur quod tot monuere dolores,
Visaque germano somnia, visa mihi.

In quibus, hac ipsa nobis oblatus in urtie,-

• Visus erat senium iam posuisse suum.

Et florere novo nimium iuveniliter ae<to:

• 110 Floret; at, heu, nostris aruit ille bonis.

< Flo»

V- 99. Componer»"] De hoc Tcrbo hac in re aolemn! Tide Broukh,
•S Tibnl. Il(. V. a6.

T. 104. Cinit hic nobile pectus eral.J Prop. II . 8. y. ult.

Aec dicet v. Cinis hic docta puella /uil, 15 u r ni.

T lo 5 . as Hoc fuit, hoc igitur cet. ] Confer illud Hercnlif
Strouae Lih- I Amor. p. yo.

Hoc erat , ignotae quod edebant pectora cura» ,

Hoc erat, obscoenae quod cecimstis aves.

Hinc ea sub lucem in somnis portenta videbam.

Tum male ter salta frugp piata mibh r -
ct Lotich. I. el. 8. t, 97.

AU lacti super est; ostentant omnia luctus.

' ' Aescio quae clades sera , sed ampla , venit.

Hoc erat, hesternae quod turbida noctis imago,

Aloesta quod obscoenae signa dedistis aves, '

feurm. Vide ibid in Add. p 679. ct qaae adnotayimin ad OlSj
Selandi Galat. Etcg- XIII. v. 35 . -

Scilicet hoc pmcsnpa mali mens ante timebat ^

tum mihi dicebas, non reditura, vale, ^ *

‘‘ P •

Digitized by Google

B» 'lOANNIS SECUNDI

Floreat, et virides annos in valle resumat,
Myrtea qua lorgo vere lej^scit humus.

Nos humiles animae externo repemus in otbe,^
Damnati lacryrais, cladibus, exsilio;
j|l5 Felices solis, si quos numeramus, amicU,

Qui stabiles vere sint, similes 4 ue tui.

;Haec ego. non potui, quamvis lacrymosa ,
tacere :

Forsitan huc tristes me rapuere modi, , .
Nalaque flebilibus tantum miseranda querelis,
1^0 Passibus imparibus quae Dea frangit iter.
Scilicet hoc vultu cum nos Elegeia vidit.
Credidit ad luctus se tumulosque rapi.

Nec mora; compositos dissolvit moesta capillo?.
Nec mora; cupressum movit utraque manu,
Funereasque faces ctrcum mea pulpita vidi.
Quid facerem? potui nil, nisi quale vides, ^

/ EPISTOLA X.-
ad IOACHIMUM POt^ITEtf,

. medicum et poetam.

Numquid ubi manibus sese tua litera> nostris
Obtulit , et cupidis auribus hausta fuit , *

I Tunc

'JJ locch. Politen] Borgtr vel Burger vernacula liugoa hnno
4tctuoi fuisac existimat vir erudilisi. 1. H. Hoeofft iu Parna«(.
Belg. p. 17 . quo loco ex VaL AuOreae Bibi. Belg tradit, eum
natione Gocmuuoi e Zelaudia fui»*e , et Senatu» Antverpienii» ab
Kti». Medicinae quoque operam dediwe ex liuin» epiilolae titulo

•il

Digitized by Googie

EPISTOLAREM LIB.T. 5J

Tunc subiisse narum plenissima gaudia pectus'
Credis, et imuiemorem pene fuisse mei?
(Qualem animum vidi? vel qualia carmina legi?

Carmina, Apollineis emixlulata soiiis. •

. A quibus et titulos et nomina deme lot^mim,
^aso sua dicet baec perarata manu.

Haec quoque blanda videus operosi Musa Properti',
JQ Iniiriet dominas in tua 'scripta manuSi.

Sed quid ego venerer divini x^rininis artem?
Alaius ibi quiddam, quo' caperemur, erat*

Illic exemplar sinceri lucet amoris.

Qualis Saturni tempore rarus erat;

|i 5 Qualis erat iuvenis Phocaei, qualis Orestis,

Hic cum pro socio vellet, et ille, mori.

Huuc ego non redamem? non hunc complectar
amicum ? • •

Altera pars animae non erit iste meae?

Invida sed rebusque horaiuum contraria fata!
so Cur non unanimes urbs' tenet una duos?

, Kon ullum nobis simulacrum maius habertft
Illaesae fidei vivida jiosteritas. ^

I Kon tibi me frustra tua somnia saepe reducunt,
£t tibi lara mei qon memor hora venit.

Igni.

•pparet. _ De eius facnitate poetica nt bene cogitem, &cit tea-
timonium Secuadi nostri , etsi ipsa illias' poeinso , quae Anu
verpiae prodierunt a. i548-< videre nnmquam mibi oomigerit.
Etiam alia scripta eidem attribunutor.. Vid. VaL Audr. p 44^
petemm haec SecuAdi apistoia scripta est, ciun ia iiispaoMn
sbifo liic parveU , ■ _ • . j

Ga '

Digitized by Googie

^4 ’ lOA^NIS- SEGUIfDl :

%

ad Tgnibas aethereis haec est tw insita quondatn;

• Absentes tacito sidere multa movent.

^ Aune putas vacuUm Siile te mihi tempus abite?

Semper in obtutu stas, loachime, meo.

, Stant tecum dulces, quorum es pars magna,
sodales,

: 3 o '.Mens quibus a nobis <non aliena fuit.

Si toties aliquid de me tibi somtiia narrant,

^ ' Nostra tui quoties' pectora tangit amor, •
Morpheus haud alio vultu te visat oportet.
Quam nostro, aut similis si qua figura meae est,
3jSi tibi transfundunt affectus numina nostros,

. Saet)e fatigamus' sidera, saepe Deos;

Teque fatigamus, cui forsan dulcius esset
z. . Conterere in cura commodiore diem.

lam potes e nostris fessus qiloque versibus esse,
40 Et' brevius cuperes me, meliusque loqui:
'Fofsitaniet chartam volvendo sacjte tueris,

‘ Quod sis emensus, quod tibi restet iter. . .
ferfer-et obdura: tu carmina nostra' petebas,

' Scilicet illa putans plena sale et venere.

,46 Ergo alacri vultu lege, nec mala dixeris esse,

. lUa sed auriculis finge placere luis;

i Ut.

- T. »S. Ign&ut aellu/ieit haec eH vit insita Dicvnt

-Jjrteiam b. 1 . sjirclasse Epicuri doctrinaui, qua abaentium cogttalto
•brtYiulacroruin iucimione fieri dicitur. Naro a corporibus contiaso
.'«{lluiuit, et quaqua v^isum volitant cum ad aoi-

fWiltur. nostruro aooedaMv eorum cogitatiouem iuteiunt. Uc hit
■lulac.is K-pide iocatur Cicero ad Eam. XV, 16.
i J

Digilized by Googie

EPISTOLAUU^f 'LIB. r.

as

Utque potes, lauda, gemiao ne angare dolore.
Versiculisque meis, ludicioque tuo.

Quodsi digna tuis ferrem tibi praemia votis,.

6o £t nisi, quam tibi tu, mitior ipse forem.

Di magni, quam tu horribilem sacrumque li-
bellum,

. . . ^
Carminis acciperes quanta venena mei!

Sed te, correctum leviter, dimittere certum est|l
Ct minimo discas cautior esse. malo.
55Adscribam tantum quod, opinor, scire laboras,!
Quae via sit vitae nunc ineunda mihi, . j

Me mea ad Herculeas invitant fata Columnas,
Languida qua Phoebi plaustra cadentis eunt.

Inde alias forte atque alias peragrabimus ora&i..
6o Hoc est humanae conditionis opus.

Et certe iuvat hoc, ut cum rae fata reposcent,'
Cedere perspecto lenius orbe queam.

Multos longinquo fortuna beavit in orbe ,

In quorum numero me quoque forsan habet,
£5 Multos crudeli fato sine honore iaceutes
Dira peregrina vix bene texit humo.

Quis scit an iilorum numero quoque forsitan addar,
Nec siiiat in patria me regione mori ? '

Ut mea transcurrat contemnens ossa viator,
oculo nomen eunte legat,

Et

V. 63. Multos longinquo c«t,] Imitatio Propertii I. 6. t. ay.
Multi longinquo periere in amore liberUer ,

In quorum numero me quoque terra tegat, fiurm.
y, 69. Vt mea trarucunat ccu] Hjl eedem li, 8. t. 35«

£1

70 Iguotumque

1

Digitized by Google

56^ 'lOANJriS SECDlTCI

c'£t dicat: Patria quis te mutare lelicta
Ferventes alio sole coegit Afros ?

Ante fores dominae melius tumulasset inertetn
. . Pars superiniecti nou onerosa soli.

•

£{ lua trantibit contemnens ossa viator,

Barin. Lotich. I. rl. 6 v 83,

Ossaque praeteriens ne caket operta viator.

Fi*, fiurm. Aode Prop. III. 6 t. 39.

L’t quoties foeti transibit nauta sepulcrum ^

Dicat ; et audaci tu limor esse poles.

V. 71. Patria quis te mutare relicta cct 3 Hac Secuodi imitationi
yera apud Horat. II. 16. v 19 probatur lectio

- Quid terras alio calentes

Sole mutamus patria ? quis exsul
^ Se quoque /ugit f

vrUgo male patriae quis exsul? quod tamen ttietur Bentleiiu. Vi.
de ad Lotich. I. el. 6. t. 84- et ad AutboL Lat. p. 5a8. Firm*>

tur quoque loco Virg G. II. t. Sic.

Exsilioque domos et dulcia limina mutant,
jitque alio patriam quaerunt sub sole iacentem, Bnrm.

T. 71. jd/ros"] Id omnibua quidem editia exaratum eat agroto
Verum nou dubitavimus exquisitam hanc dare leetiouem , quam
Vx autographo , ut opinor , suo exemplari adseripserat PeL Fran*
cius. Sunt autem Hispani moribus et ingenio, et vero origine
tales, quos haud absurde Africis populis adnumcres.

T. 74. .dnte fores dominae melius tumulasset inertem'^ Ex Pro«
‘pcrtii L. III. el. 5. v. nit.

Atue /ores dominae condar oportet iners, Bnrm<

£P1-

Digilized by Google

£PF8^T0LARUM LIB. l

h

EPISTOLA XI.

AD SIBRANDUM OCCOMEM.

f •

Quem .sibi <le multis iunx isse sodalibus unum
Antiqua voluit perpetuare fide,

Hauc tibi tam longe mittit, Sibrande, salutem
lanus, et' inquirit sedulus ecquid agas?

5 Num valeas, sortisque tuae sine nube sinistra
Haec tibi florentis tempora veris eaut?

Nara sine me , memini ^ mihi te narrare solebas
Ducturum moestos et sine sole 'dies ,

Qui nunc in vana me sollicitudine rides ,

30 £t memor in laetis vix potes esse mei :

In-

f X

Cid Sibrandtan Occonrm.^ Hic Sibrandus Pompeius Occo, Am»
■tclodamensit . patre natus erat Pompeio Ocrone, Frisio, qui Am«
•teloSamuin concesserat habitatum, et bonarum artium cum fsset
•maiitisslinua donibm stiam velut commune constituerat eiu<iitorum
teceptaculum, filium vero Slbrandum non tantum e^e|iie insti-
tuendum curaverat, sed et illum in Italiam, Galliam et Germa>
niam miaerat, quo maiorem sibi et doctrinae copiam et bene
vivendi praecepta compararet. Uic patris spem haud irritam fa>
eieus, redux in urbe natali amplissimus adeptus est iionores, an-
nis l 54 >, iS4*> i 556 . , ipsamque adeo urbia praefecturam gessit,
luterim tamen haud neglexit Musas amoeniores, eaiuinque cultp»
res, quorum praecipui tuere Alciatus, Viglius Zuicbemliis, ec Ia»
nus Secundus. Vide Io. is. Pontani Descript. AmsteL Lib I|. c. tS_
p i 4 l. ct Wagcuaer. Hist. Anist T. III. p. 199 in fol. Mrmipit
Val. Andrcas Bibl. Belg. p. 781. libelli precatori! hoc titulo: 'In
melius: Pompeius Occo: qui uum filii an patris sit, non
sati» constat mihi, siquidem nibil amplius de auctore vel tem-
pore addit,

yoi- juu ‘ ■

f

r

Digitized by Coogie

• T

^ lOANNIS SfiCtJirDf

Inque sinn dominae lenta cervice recumbis;

Oreque de roseo mellea dicta legis.

Qualia deposuit amoto verba marito
Pastoris Pbrygii Tyndaris in gremium.
iSAut tentas varias, domina ridente, choreas^

Aut studiis alacer dulcibus invigilans.

Colligis a magno legum decreta magistro;

Unde tibi vitae fama sequentis eat.

Interea nostri tantum a te cura recessit ,
bo Quantum de Ligeris flumine Scaldis abest.
Hoc ego vaticinor: sed si mihi diceret illud
Cynthius, oraclo non foret ulla fides.

Non ego Dodonae dicenti talia credam;

Tu quoque si iures per sacra perque Deos,
1a5£t probus et verax et longo mihi cognitus usu,
Scilicet hoc uno nomine vanus eris.

Te

4

. i

y. A magno legum decreta magistro'] Alciato: nimirum Ara-
tici primum alter alteri innotuerat. Vici. r. 47 * tbi etiam nunc
defebat Oceo ; in patriam rerersua iam erat Secundnt, Vid. v, ao.

y. ai. Sed *i mihi diceret iUud Cynthius] ita recte a Scriverio
Vestitutum fuit , quum in MS. le^retur diceret idem metro repngiiaa*
•e. Vid. ed Lodeb. IV. eL S. T. 69. et ad Lib. Ul. Carm. p> SgS,
Male Igitur idem in prima cdk. Ultr., Pariuna Oiirallii et Spirenii^
Barm. Ceterum imitatur Orid. IV. Triit, S. t. 43.

Hoc mihi ii DelfJUt Dodonatpte diceret ipsa.

Este viderentur vamit uterifue ioatt.

gui et rV> ex P. 3 . ▼. Si. simili quodam modo:

IJtut ad Euxinum, d qnis mihi diceret, ibit.

Et metues arcu ne feriare Getae:

‘ ' f, bibe, dixissem, purgantes pectora succos,
f^tidguid et in totn nauitur Antkjrra,

Digilized by Googie

EPISTOLARUM LIB. I.

^ Te mrfai ianxeruHt nivei sine crimine raoren, v
Simpltcitasque sagax , ingeuuusque pudor ,

; Et bene nota fides, et caudor frontis honestae,
3o Et studia, a studiis non aliena meis.

Addidit his tacitos nutus, motusque benignos,
Et nodo vinctum duxit utrumque pari ,
Natura omnipotens, et si quod numen amicis
Praesidet, et sanctas iungit amicitias
35 Artibus occultis. Puerique volatilis instar -
Tela gerit pharetra forsan acuta gravi.

^ Credo equidem, venis hominum quoque spi»
cula mergit ,

Ventilat accensas et Deus iste faces.

At non ventosis huc illuc fertur ab alis, " ^

4o Explorat dubio nec pede coecus iter.

Providus arcana tangit praecordia flamma, ^

, . Concordis vhae quam tenor unus a!it;

Qua sine fraterni lauguescit nodus amoris ,

Nec bene natorum cuna patre constat amor.

Quod

C V* » 7 . AVwtf, tint crimine mores.} Ovid. I. Amor. 3. t. i 3.

Ec nulli cessHra Jides ; sine crimine mores;

JNMdtsxfue SutSf/Ucuas-y purptireus/fne pttdor.^ ^

T. 33. Bt si qnod mmm amicis Praesidet.} ftarsuj^-ex Ovid. II,

CX P. 3. T. 19 .

Illud Amicitiae quoniam venerabile numeri ' ’ *

Prostat, et in quaestu pro meretrice sedet. ‘

^nain lectionem pro nomen hac aua imitatione defendit Secundai.
fic quoque legwdmn ilio Oridii loco Triat. I. «. , 5 , ' ’

• c

' -i

Digilized by Google

<o lOANNTS SICUNDI

t

45 Quod nisi roe fallo, quisquis fuit ille Deorum ^
Couiunxit nostras c mplicuitque manus,

Cum primum patrio provectus ab orbe subisses
Docta vetustorum moenia Bilturigum;

Tunc ego te vidi, tunc leciim pauca locuto
5o Spes inconcussae venit amicitiae.

Tu quoque visus eras votis accedere nostris,

£t sensu tacito iam bene velle mibi.

Forsitan 'haud aliis pepigerunt foedera sacris.

Ad quorum 'stupuit Cerireriis ipse fidem,

55 Cum, vivus vivum, Theseus, comitatus amicum,
Iranavit Stygias et remeavit aquas.

Tempore livescit sublimi vilis in ulmo,
Teroi»ore florentes spica colorat agros.
Tempore distincto siguantur poma rubore,

60 Flumina temporibus, tempore crescit amor. '•
Hei, cur non nostl5 (quid enim lucundiu»
esset? )

Tempora convictus plura dedere Dei 1
Exemplum canis essemus uterque capillis
Harum servatae semper amicitiae.

Nuno

V. 45» Qttittptis firit iUe Deoruml Ovid. tleUin. init.

Sic ubi dispositam, tjuisquis /uU iU» Deorum ,

Materiem secnit —

Cetprum est omnis hic locus de Amicitia inter pulcros pulctierri*
mos , et bomineln prodit pectoris intc((eiTimL ^

▼. 63. hxempium cattis essemus uterepu cepUlisI Tibulli 1.

fXtr.

' '■ Nos, Delia, amoris

^xemplusn cana aeitMS tuerqm tonu^ £ura.

Digitized by Googie

EPISTOLARtM LTB. I.

65Tfunc via , mine montiw/et ciiryi'>tbl'flumina silais.
Moenia divisos et numerosa <tei;eoC.'

Dividat et tellus i et wrpora divrdat aequor, ’

At prae ens" anihitis ht6 til)i semper erit. 'i
Ille vel immensi pe^rag»’anTit’ invia- ponti: -

^0 £l lora quae 'uullo sutit pede tacta' prius.

' Ille per obstantes muros i oostantia claustra,'
Ingreditur longum clain taciturnus iter,

» ' Bitturigumque snnul mediam delatus in urbem^
bibraoduiTi subito sistitur ante suum;
ySErtecum solitis fallit sermonibus horam;

Evocat in nostros te quoque saepe lares,

Ao

' >
▼. 65. Nitne via , nunc montes ert. ] Ovid. TrisU IV. 7 . t. st»
Innumeri montes inter me Uque viucqre ,

flmmintufue et cantfii, nec /reta pauca iacent, '
e versu Homerico petilum 11 A. 16 S. .

piKx wo>^

Ovf td TS trxUtvTx , id^arxd rt iiz^taox.

CIC’ Pliil. XII. 5. Sed si maria, montes, regnorunujiie mngnitneftnn
iutressenS, adisses eum, quem noa videres, lo» lov. Poouuus b. t,
Amor. Coniug p. 43*

Me miserum quanti montes et Jtumina quanta
Amplexus prohibeM, cara Hadrtpim, turpt,

Noet. Lib. I. epigr ig. ^

( ///• mitii tot mantes, es saxa oCsta/tis eunti t
Bnrm. Cum hoc Bostn loco conyeuit illud BeJiodi Galatl Eleg,
IV. T. s5.

Te, licet absentem, mihi quaelibet hora redimit.

Quoque oculis nequeo perire, mente feror. ^ ,,

ad q. 1. citavimus Ciceronem et Broulibusium, quibas adde AesebU
nem Orat, contra Ctesiph. p. 544.,Heiak. reiq si-

a (Mrn ci wxpsy/vttie, yt StmveUUi' mi-

9Se tJt .d-i . . i

.aa

Digilized by Google

6» .I.OANIfIS 3f:CU»DI 7

Ac laribus ' .vestris- poftt tepipora pauca reponit^

£t tecum longas itqua reditque vias.

Qualiter in somnis variis simulacra figuris. '

8o Invisunt nostros et recreant animos.

Est sua praeteritis in rebus saepe voluptas, •

Tota neo aufugiunt quae placuere .semel. , ^

• * '

'Arva , semel pinguis quae fluminis upda rigavit ,
Dona diu retinent aufugientis aquae.

^ Nos. quoque, qui nuper tot cara reliquimus iftic.
Temporis exacti sensus et umbra ,iuyj|t.:

Ante meos oculos semper tua currit imago, '
Umbra levis corpus currit ut ante suum,

' Aureus a tergo fudit cum lumina Titan,
go Fallor? an et nostri te quoque cura subit?

' Et longe posili vultum revocatis amici ? '

Lt td)i rara mei non memor hora venit?.

Sive aliquid de me clausura sub pectore serva».
Omnia nobiscum seu via longa tulit;

^ g5 Vive , et amicitias similes libi collige nostrae , .

.. Quae minuaut vitae taedia longa tuae.

Sd-

T. 95. Vive', «t similes Mi coHtge nortAic,] ColoreiR

deduxit ex iUo Ofidii loco III. Trist. 4 . t. 3.

' UsiUus etheto si ^idtpeem eredis amico.

Vive Mi, et longe nomina magna Jiigei ' '■

Vive tibi, giuuUumtjue potes, praeUstria vUa,
t Saeiiim praelustri fulmen ab arce verat.
et postea : "

Vive sine invidia, molkstjae inglorbit anno*

• Exige, amicitias et tibi iunge pares,

.. ^uifauf iimili». UabMa..in.qis^tiipc Epigwni>tib«»» ftNS «^di TwB*

L Aatb. L*t« Ui. p. 5o8. ^

Digitized by Google

EPISTOLARUM LIRL €f

Scilicet hoc miseris Deus unum duloe reliquit.
Solamen cunctis et dedit esse malis,

Semper habere aliquem cum quo eoniungei^
possis

^Soo Sive tuos lusus, seria sive tua.

Hoc cuicumqiie datum est, numquam sqa
' ta gemendo

Invidiam toti moverit ille polo. t

Sed bene decursae gavisus tramite lucis,

^ liiudabit grato carmine saepe lovem,
jloSQui dederit vitae primum cognoscere fructum j
Quo sine me certe gaudia nulla iuvant;

Hon mensae licet ip>se suae me lupiter addent
Det Ganymedea pocula mixta manu.

Nunc quoniam inprimis scio te cognoscere velle,'

II lo Et quid agam , et quorsum me mea fata vocent.
Imus ad Occidui longinqua cubilia solis.

Qua niger auriferas portat Iberus aquas.

Di

Vive et amicitia) nimio tplendon nitrr.tc) ,

Et quidquid colitur pe spicuum , Jugito,

Supra uMt. Epitt. IX. v. i |5

helice) )oli), si quos numeramus^ amicit.

Qui Uabile) vere )int sinulesque tui, B u r m.

T. 99. Semper liakere aliquem cet,] Vide Ciofan. ad illud Ori^‘
dii Triit. I.' 8. t. 3 l.

Quid? nisi tot lusus, et tot mea seria noste).

Tot nossem lusus, seriaque ipse tua ? B u r m.

T. 107. Kon mensae licet ipse suae me lupiter aduens cel. J Si^ ,
iniliter prorsus Sanuazarius L. I. cpigr. 61.

haec mihi si dedens, spernam mensasque Eeorum,
tt Ganymedea pocula tumla manu,
yidt ad Bas. V. t. i 3 .

/

/

DIgitfeed by Googie

64 .MDJtNNIS SECUNDI

, . Dt mibi iueundos illic reperire sodales

Dent, mihi consimiles, nec sibi dissimiles»
ifi5Sed sinnlesque tibi, similesque sodalibus illis»
Quos mihi 'praecipue Celtica servat humus.

Tuiic mibi, nec longaeque viae iongique labores,

. Nec gravis iniesto sidere Plioebus erit.

At tibi tranquillos annos fortuna paravit ,

's>o £t dotata domi gaudia servat Hymen.

Ante tuos vives laetus conviva penates^

Quidquid eris, memorem te iuvet esse mei»

Et, seu laeta tuis venient, seu tristia fatis»
Dicere: «Quam longe nunc mihi lanus abest!
>a5 « Participem nostri sese daret ille doloris;

« Divideret mecum gaudia sorte pari.”

Y. I2T. Ante tuos vives laetus eonvUia penates,'^ Propertianaas

HL 6. V. 69.

yivelet ante suos dulcis conviva penates»

<

EPISTOLA XII.

AD PETRUM CLERICUM.

Musae, sidereo soboles iucuiida parenti»

Afflictis requies unica pectoribus.

Ro«

Idd Petr, Clericum.'] Scripta est haec epistola MontiMonii in
Arragonia KaL Oclub. i533. ad Petrum Clericum, socium fideUa»
aimom , de quo ride ad Lib. I. el. 9- Mittit simul cum bao
epistola, quae plena est dulcissimorum affectuum, carmen de Pe>
cunia , quod infra legitur Silvar. Carm. I. Cum initio buiua epi»
stolae confer epist. a. et videsis quam diTersiasimia coloribus «aj»»
Acm imaginem depingat poeta.

Digitized by Googie

epistolarum LIB* t 65*

Roscida qbae liquidis perstringitis antra susurris»
Fida meas seraper tur^ secuta vias,

5 Usque fatigati devexa cubilia Phoebi»

'Quae Tagus irrorat diyite flavus aqua:'
Mecum quae toties sterili recubastis arena,

In desertorum montibus Arragonum,

Non ad aquae curvo serpentes tramite rivos,
la Mollis ubi in patulos sternituf herba toro»,
Et 'tremula rami praetexunt desupet umbra
Regna natatricum vitrea Na'iadum ; •

Sed qua sicca gravi tellus exhausta calore,
Adsidiie duros vertitur in lapides:

1 5 Ecquae de vobis alio discedere gestit?

Arvaque ferre sacros per meliora pedes?

Ad fortunatam Belgarum miUer'<s brbem ,

Qua nil splendidius spectat uterque pulus«
Huc ades , et cinctae cursus imitata Dianae ,
fto In nodum fusas coge iT Ludia comas; .

•

V. 3 RosciJa quae liquidis perstringitis antra suninit,'\ Antri mc*
|>e Musarum aunt , quippe quae agro, et solitudinem amant. No*
pun cit illud Propertii HI i. t. 5. , .

Dicite t quo pariter carmen tenuastis in . antro ^

Quove pede ingrefsi, quamvt bibistis aquam,

SiniMianas i

Ham bene Thespiacas^ livor licet audiat, unda*

Kovintns, et dextro pressimus antra pede. ^ ^

Jlosdda antra babet item ex Prop<-itio 11 . a 3 y. t-,. . ^ ,

V. 8. Mecum quae toties"^ Hi* et aequentibus similia babe» Ub.
III. el. It. . ,

V. ta. R^pta natatricumi Nttfetur sonus auribus ingratus na na,
Ct Tox non bene I atina ^ .

▼. 19 Cincta» curtus imitat» Diona», 2 Ad comam Dianae ia
Yoa, n. r l BO«

Digitized by Googie

66 lOANNIS SECUNDI .

Aeriisque viis, pernici labere penna, ,

‘ Et peie IVlacliniae moenia tiara meaej
^ Deque libi nolis compella vatibus illum , ,

Qui niveiim fiisca sub rute petilus habet ^
aSPectiiS candidula pellucidius crystallo,

Uigniis fortuna candidiore fiuu
Notior hoc non esi, sed nec tibi gratior ‘ uljlus»
' Insistis longae nunc, scio, pruna viae;
Impatiensque morae vix iam mandata requiris «
,3o 'Quae tecom nostro nomine pauca feras.
Vivere me dices: nam quo vivamus in orbe
‘Perdidicit propriis callidus ille malis.

Saepe ^ mihi fastum gemis nairare protervae
Suetus, et exsilii laedia multa sui. *

35 Cuncta tamen nubis fiairis praesentia cari
Lenit, et unanimi foedere saucia fides.

Lu-

nodam colUcttm mpicrt, M ia illa lib. II. cxL n

V. a3.

— Eiuma dic oge cum lyra

» - I .. ^

Jllatnret, in "romtuin Lacoeuae

. I. . comam rcUfala nodum, " * '

nbi ride Benlleium, qui tamen male eo refert' locum Ovidii !!{■

A. A. 143 . '

'jf Itera succinctae religetur more Dianae, •

XJt solet , adtouUas uim petit illa feras, ' '

quae de v#Safr!ce Diana, eiusqne habilu, qlio’' vestem supra ern»
ra succinctam gerebat, cum feras venando persequeretur, ui pas-
aim in nuniis conspicitur. Viti, ad Anth. Lat. T. I. p. et

'ad Mumisin. Sicut, p. a34- Bnrin.

V. 3i. Perdidicit propriis callidus ille malit Igitur ipse etiam
'Ctenriis in llisparia roinmoiatus fuiiat,' aed malo 4no. At nihil
insuper de boc Clerico nobis innotuit.

vi is.' "Nic.: GfndiL'

A .. A-„ i

Digitized by Googie

E PI S T b LAR U m' LIB. I. "6^ -

»** Ludimus,' et lenio perftind'mus aspera risu/

Inque casa regum marmora despicimus.

* Nec de mille n alis qiiidquara me durius aAgit,

4o Quam quod abest ocuiis tam procul ille meis,

* Cuius ego lusus, et cuius seria uovi,

Qui novit lusus, seria quique mea; ’ * ' ^

’ ^ Carmine qiii nomen celebris retinebit in ‘illo.

Quo cantata meae lumina sunt dominae.^

45 Hoc mihi purpureis dictatum blanda labellis
Cypria per' populos et freta longa feret.

*' Fallor? an hiuc famae surgunt primordia nostrae?.

* Parsque meae laudis magna feretur Amor?

'' Omina principiis insunt: Aroaryllide lusa

5o Martia personuit Tityrus arma viruna, '

»' Illa igitur magnis Aeneae clara sub armis "

' Vivit J regina nec minor est . Tyria. '

Hos quoque maius opus, sed non tam 'grande,
'canemus ,

r . ^

« Dulcis ut in tenebras corruat ille labor. '

it: Clius ego fusus cet.] Vid. ad epiat. aupeik'T. gg.

> t. 43. Carmine ia iilo^ In elegiar. Lib. L qui inscribi,

tur lulia. ^

V. 4g. Omina principiis iruimt. ] Quamquam in omnibus, quot*
quot vidi, Hbris'ed!tis iCribitur ormut^ AtAi dultil8vi'^tatii«n e^e*
Sfc’ omuta: est enim manifesta imitatio veCsus Ovidiani L Past.

T. 178. ,

Omina principiis^ irufmS, inesse sntont.

V. 53. Nos quoijuB maius opus] Bellum TuiieUntim , de quo
carmine incboain , aed noif absohiM vido Disa. do 'Vit. dec. p.

XXXVI. iu «oia,- • . . ■ • > •

I a

Digitized by Google

68 . IOA‘NNIS. SECUNDI -

SSIancta sed in parva vivent tria nomina chartai
Quae legat ignota cuspide tactus amans;

. Concordesque gravi gemitu veneretur amores.
Et mollem nostris manibus optet humum.

Annuit his Phoebusque paler, doctaeque Sorores ,
6o Bacchus cornigerum movit et ipse caput.

Seu manet haec illum, seu sors diversa libellum»
Multus at in nostro carmine Petrus erit.

Mollis in illius surgit mihi nomine versus, ^
Crescit et in celeres pagina longa pedes:
,65Tunc dulces subeunt curae, tunc verna iuventao
Tempwra et in lacrymas nata puella meas;

Vulnere cum mecum langueret rooestus eodem.
Eque suis gemeret cladibus, eque meis.

Eque meis gemerem 0ammis, flammisque sodalis.
Moverat ex una quas £a':e blandus Amor;

Unaque nulribat facies, qua saepe dolores
Mentibus, heu, nostris, gaudia saei^ tulit.

Sed quid praeteritae revocamus templ i vitae.
Turbine quae rabido vertit iniqua dies ?

^5 Praeteriti memores, quantum meminisse iuvabit.
Carpamus volucris dona diurna morae.

Hei

V. 55. TH* nominm ] S«eaii4i , Iali«e , Derici.

6j. VtUnere cum mecum langueret moettas eodem, ] De bM

■triueque in eindem puelbm amore etiam Lib. I, el. y. ly.

.. Himiruitt notui iam pridem contamt igau%

, Vna geris mecum pectore tela Jiio.

_ .Unius ex OeiiUs fax «st accensu pueiUUf

Qua ietur I daUu t torret utrique puer,

i l

k.

Digitized by Google

EPISTOLARUM, LiaT. 69

'R«i mibiy duro repeto veteres ignarus amores,
Fugit ab adspectu rapta Thalia ineo,
.Imperfecta ferens tenues mandata per auras,

80 Praccipitique petit regna beata pede.

Cetera curo cbarta tibi dextera nota luquetur,.

Petre sodalitii pars numerosa mei.

Alaieriam risus, nam sic, lucunde, mereris.
Montibus in nostris carmina lusa damus :

85 In quibus omnigenos Kegi na. Pecunia luxut
Explicat, et nitidas emicat inter opes,

Qualis in adspectu Latii Cleopatra tyranui
Sedit divitiis orbis amicta vagi.

a-

f

t(t. Cetera eum ekarta tiH dextera neta le^etur.^ Sic cot*
rrylt Scriveritu: nostra in alii*. Eit imitatio Ovidii Uef. Eput,
xvm. T. ,0

Celera cum charta dextra locuta mea est. BurnH

T 8a. Pars numcrota J I. e magna , ampla. Similiter nutnat
rosum pectus Colilm VI 19 dicit amplum, latum.

T. 85 . Regina Pecmia'\ loDuit carmen egrrgium, qttod Silvaroia
primum eit.

T- 87. Qualis in adspectu Latii Cleopatra lyrannL ] Celebris
eat iUa Piutircbi in vita Antonii narratio de Geopatra , qua fa«
mota haec iriulier fertur navi magnifice instructa vecta aub forms
Veneris, puerorum agmine illam stipante, Aptonio obviam ivis,
se. bidroniua Hotschius , poeta haud vulgaria doctrinae , et facul*
tatis politicae, elegantissimam luno Plutarcbi descriptionem nu*
meris suavissimis inclusit ea elegia , qua vitam diviliia beatam et
securam non reddi probatam ivit, Lib. I. el. i. p, 4 * Cum an»
tem hodie haud adeo multi recentiorum poetarum exemplaria
aibi comparare studeant, age hunc Uossebii locum oppido pul»
clierrimum in generosae iaventutis gratiam adscribamiu. Est igi»
tor eittsfflodi;

i \ IM

Digitized by Googlc

^7»

IbANIflS ^SEetJiirDI ' f

< Illam ciim finiulis, illarn cum divite
90 Bermitto mauibus» Pelre iooose, tuis;

ciiltu,
< lu»«

Litaribus solvent paoiit regina Cemepi,

Miranti luxum gurgite, vela dedit.

^urea puppis erat, /ormaeque in puppe Detpuntt
Monttraaiie delubris, A ile, recepta tuis:
Bnbastisque, kpaphusqu» , et Anubis, et Inachis 1»^
Et ruae praeterea numina Alemphis habet.

Aurea Jnlgebant summo carchesia malo,

^fulgebant uitidis ilUta transtra nolis.

Caerula inaurati verrebant aequora reaU i
E cedro tabulae, clavus eburnus erat,

'XJnda repercusso radiabat concolor auro.

Et, qualis Danain fallere posset, erat, ■

Mollia purpurei necubaul vela nAentes :

E media /uaruit vela petita fyra.

Ipsa vAebatur velorum purpura fluitut
Tmgcre, purpureas findere puppis aquas.

In medio thalamus: thaAmo regma iacebat,

Visa sibi aequoreas inter habe/Aa Deas.

Errabant pueri, quales ptnguntur Amores ,

Reginam circum, purpureu m que torum.

Erus aram , pharctramque gerit ; pars aurea vibrat
SpicuA; pa's di, minae spargit m ora rosas.

)QuA memorem, ut cultae nympharum more puelA»
Eauiarnm subeant arte manuque vices?

Xlt /eriatu iiAe ductis ad pettora remis
Aequora ; propulsam dirigat ilA ratem ?

Haec faales captat ventos, tractatque rudentes.

Et modo dat ^phjrit, et mAo ve A JVolis :

EA sedet, citharamque tenet, remisque canenda
Imperat, at pAsas carmine mulcet aquas.

Pars philyra fiores , et sertq JragrantA nectit;

IIA coronandis pupmbus , iiA Deis
Pars tibi votivas p.ngiinl, Neptune, tabellas,

(Quas tibi pro salva pumtta puppe Jciuiu.

: • \

'I

Sirtn

Digilized by Google

EPISTOLARUM LIB. L

7 /^

lusque tibi trado, quod in hanc, ;(nihi cqmpe*
tit , omne , , ,

Et dominum magnae te facio dominae., > .
* Felix augurium, magnarum accessio rerum
lam tibi nimirum , nec mora longa venit.
q 5 Omina non fallunt: cerie non omina vatumt
j .Illa auia valum suggerit ipse pater.

Singula quid referam ? quas pendunt regna Ctinopif
i ' Et quas . JViistt apes, 'una atriius vehit. - : l

V. 93. Accessio rermm. } Coutra morem retemm ukimam ia oe>
o ts s i o corripit, ■■ -i ' ' ' »•(

" « ■ ’ ' ' 1 • • ■>

E P I S T.O L A XIII. ' ' - ‘

>

AD AUGUSTINUM SARATUM, HISPANUM.

I : .'/£

MuUa quidem' noster de te narravit amicus,
Leque tuis Musis, deque tjo genio, j’

... . - .^Quatri

AD AUOUSTIN. SARATUM.] Senous bie qo!» fuerit ali-
qoomodo nobii ngnificat ' Nic. Grudius, ia epi.tola ad linnc St.
mtam ^'oein. p. 181 ubi. poatquam amicitiam eiua valde, laudan
rit, plurima communia ulrique ease dicit:

Utroque secretos servant fidissima iussus ^

f . . Pectora ; et arcano est utraque fida manus, ^

, Coesareits tua scripta legitque probatque senatus; _

, Caesareis oculis , Utera nota mea est. <11 T

Fuit igitur, licut ipse Grndiua Carolo V,, ita Saratii» aenatul
Imperatoris a aecretis et epistolia. Fuisse bomiuem doctum, ip'. '
aumque Musis oprraatem patet ibidem. Ceterum aliunda uitiil
tuihi de eo innotuit.

V t

▼. a. Deque tuo genio. ] Magis Tibullianum * esset de genioqm
tah: apud qaem lU. tf. V. 48. ' *• ’ •—* - ---n - :C 2

- Et

Digitized by Googie

7^' lOANNtS SECtJirbi '

Qaani tamen adlecit magnae post omnia tandi^

‘ Vix bene credendi» laus dedit upa fidem.

5 Dixit : amat^ucrumque colit cum matre volucrein»
Et VersiOeneram nobilitat dominam: '*

lamque nec arglitae eedit Theresilla Corinnae »
C)’utbia nec C oa tam placet in tunica. ' ' -

■ ' Quod

' • ■ * .

Et si ptnfte suat faUaac iurmsit' octUas, ^ .

• . luratusiufHa suam, per tucatt. »

prarferendniT) iudica\it Broukbasius, pro perque suam f^mestmts
et illlu» poetar peculiarem copulae que usum exempli* non pauci*
illuslravit. Propert etiam II. *•. v,_45,

^nte tuosqiie' pedes illa ipsa adoperta tedebaU

Ovid. I. Trist. 7 . T. j4'

Cernere supremo dutti ficuitfue die, ' • i *.

rV. Trist. 1. V. 34 . '

Materiem adpoe prose^iutrqtte suae, J) u Itt. ~ .

T. 7, lamque uec arg,iiiae cet ] Bripicit ad >ersn* Properti?,
quibua Corinnae inter poetrias celebres locum dat ^11. a. 3i.

Et quantum Aeolio quum lentat carmina plectro ,

Par Aganippeae ludere docta lyrae;

Et sua eum ' Ofttiquoe committit terpta Cari/tnaet ■’ \

Carminaqne Erinnes non putat aequa suit,
ffaee Bnr mannus, qtfi plur* etiam «dfert ad firmandam tiSntf
lectionem , quae tamen , rum iam typi» eXanrt* exstent in ips4
eius editione Proprttii, hic repetere uolui. Pineierea, quod pace
oisgni eiri dixerim, apud Secundum non est sermo de vetere
illa poetria' , sed de Corinna Oetdiaiia , cni postes Tropertii ,
Tibulli et Catulli, amica* iungit, ha nrCormDae poetriae mentio
parum hic coiiveiiiift. 1 hetesillam Serati «micam , ceh^aS
•tiam Grud. d- 1. ' '

Sic Theresilla tuis toto cantetur In orba
Versibus ^ et vati fida sit jisque tuO,

■' -i» '

De minore versu vide ad Lib. Ui. tl. 4 . y» A ^

Digitized by Google

EPISTOLARUM LIB. L ^3

' Quod shnnl ac dixit } siibtto tnihi mWiteflQ iio»:
mumquc

ID In desiderium vidit abire tui;

Cur ita ? quod credam imJlunjsiBe Animt; magistro
Victuros lepida voce sonare modos.

Sis felix in amore luo^ cultissime vates.

Et vati facilis sis, '^heresiUa,' tuo. •-
1 5 Delia sic, NemesisquC, tuae nbn invida famacy
£t tocet ad socias Lesbia te choreas. •

.1

. T /• r 3 : T

- M' K'll iic- {A

»»>

r%

/ \

You n.

1

l

IO.

Digitized by Google

lOANWIS NICOLAII SECUNDI

c EPISTOLARUM

r t

LIBER SECUNDUS. •

EPISTOLA I.

AD AEGIDIUM BDSLIDIUM.

Q nae libi pro misso gratus Xenophonte rependam
IViuiiera , Buslidiae ceieberrima gloria gentis?-
Mittemus pateras, gemmas mittemus, et aurum.
Fortunatorum felicia dona virorum ?

5 Haec mihi dura negat vultu Rhamnusia torvo:
Haeceadem, vir magne, tibi permulta supersunt.
Quidnam igitur dabimus? fortassis carmina duro
Inconcinna sono stridenti reddere voce

Pos-

AD AEGIT). BDSLIDIUM ] De boc BuiTIdio, coi pro
Gomniodeio sibi Xenophonte gratias bic agit poeta, et de gente
Baslidia, «lictam est ad 04- UL

'' .li - . . '

Digitized by Googie

K

lOATWTS SECUUDI EPISTOLARUM LTB.IT. ^

* Possumus, et pretium donatis dicere rebus. '

IO Ergo, quot Oceauo latilaul sub gurgite pisces,

■ Quot

• • »

( <

▼. Io. H. Ergo , ^uot Oceano latilant sub gurgite pitcet eet. ]
Ad oumerum iufiuituni «eu pcrmignum exprimradain , mirum
quantopere tibi iutibut iudulgeant poetae £ Tetcriboa ciUtto
auMecerit Catul. Cum .VU Virg. Aeu. VI. « 309 Ovid A. A«
U. V. Siy, Trist IV. 1. e. hj, V. 6. t 38 . cx Po. to U. 7*
T. i 5 ' Martial. VI. 34. E receuliorihiu aliquot exeiupja affere*
muf , quod eorum' opera uon omnibus , tmo paucis , ad maiiua
sunt. Primum locum teneat Sannazarius Lib. 1. epigr. 61. qui tot
petit ab amica oscpla:

■ Quot coelum stellas, quot liUtu arenas,

SiEtflque quot /rondes , gramina campus habet,
jttre quot volucres, quot sunt in aequora pisces.

Quot nova Cecropiae mella tuentur opes, ^

Boic succedat aetate maior, sed minor elegantia Jd>cb. Mam.uig
p. m. 14.

Non tot /iUica meUa, litus algas.

Montes robora , ver habet colores.

Non tot tristis hiems riget pruinis ,
jiulumntts gra vidis tumet racemis ;

, ■ Non tot ficula Medicis phjtretris.

Non tot signa micant tacente luxte ,

Non tot aequora pisabat natantur.

Non aer lot aves habet ttrerms ,

Nqn lot oceano moventur ' undae , ,

Non tantus numerus Libyssae arenae t
Quot suspiria , quot , Neaera , pro te
Vesanos patior die dplares,

M. Aut. Flaminius Carm. p. 44. ed. Patae.

Quot bruma creat albicans pruinas.

Quot tellus Zephyro soluta flares.

Quot spicae Libycis calem in agris.

Quot vindemia porrigit racemos.

Quot vastis mate fluctuat procellis ,

Otm nascens pluvias reportat Hoedus

K a

Digilized by Google

. '"lOANiriS frECUWftI V / ry

V

Qnot Yolucres agitant celeres per nubila pennas.
Quot nutrit vaga terra feras , quot sidera coekx
] Cernuntur nitidam circum riitiianUa lunam j
Yer blandum auricomis flores quot gignit in hortis,
;i5Quot profert aestas Cereales torrida spicas.
Quot modo produxit tumidos ia vite racemos
Autumnus genitor, quot dulcia poma, quot idenci
* Decussit flavas ventosus ab arbore frondes,

Quot modo fundet hiems niveos cum grandine
floccos;

aoTot tibi sint, plureaquc dato pro munere grates^

[Quot Ceraunia fivnJibax leguntur,

'■/Quot coelum /acibut micat serenum,

,Quu sunt millia mulla basiorum,

,Quae ’ dari sibi postulat Catullus ,
sunt atomi Lucretianife ,

' Tot menses, bone Kaugtri, tot annos
yiveru aureoli tui libelli.

JIoc cofMtl tui ctnnen imitatiu ett lut. C«ei. FbiniinJa* AhL
p. 4>i. Verum hic iam Oridiauum iHud Homero a quo. ceu
fonte pertrmi Tcriadmum eaae ipM Tcrb* demonatrant. Uwd. 1^,
y. -4^8

"Ewcv y i* ktfftSei ‘ZnaftxvSfi^ ivit/tofuTt
Mufiett Sg fm rt <pu^\a nal Uvis» yiyMrat Sff,,
pt r. 800.

*AAA’ eSra rcinis reaiels rt Ax)v intuta'

Atifv ykf (pCA^itigiv ioiuirtq , {f f^x/tdieigi*,

"Esx^trai XtiiM , piax^gilttvoi Tepl kary.

Conf. OcL IX. Si. et Most I. el. a. t. et Baa. XVI.
Quod ti tameti quit hot Secundi veraut ertifirioaos nimit este ex-
iatimet, reputet faaoc epistoUm leripum cate • iuTcue «noonua
XVIU, Vide iajn t. Sa>

tf ^

Digitized by Googie

EPISTOL A ^U;M -LIB. U.

.-1

n:

. O ubi quADta fa^ t ’ quaota est quoque cura

fovendia '

Musarum adsidue studiis, sacraeque Mioervae! h

Kec satis esse putas factum memorabile fratris j,

Illius aeterua noti super aethera fama,

95 Pridem Pierides yitreis Heliconis ab undis j <

Ad patrios qui duxit agros, posuitque superbo *

, Marmore laurigeris habitacula splendida Musis, *

Lovanii decus, et terrae ornamenta Brabantae:

Quae nunc cum populis merito certare Latinis

^ Audet, et ingeniis felix contendere Graiis, '•

£t saimts Hebraeum mysteria pandere vatum.

Ergo prius vfrides spoUabit frondibus alnos

. Ver tepidum, glaoiemquedabitigelidasquepruinasj; u

Floribus et pro purpureis, berbaque virenti

I 3 S Obteget incultas nivibusque et graudioe terras, '■[

, Bruma rigens ’ reddet nudatis gramina canapis,

. Floribus ornabit terram, messemque videbit;

Luna subire vofrt fraternos ante labores,

Gerroanaeque suae nocturnum scandere currum

«f(o Phoebus, et ignotum cupiet volitare per orliem;

Agricola infido mandabit semina ponto, . ^ ,

Et, flavam mediis segetem 'resecabit in undis; < i

• *

Bus*

T. i3. Factum memombile froaU ] Retpictl Hieron. BusU»
dium , fundatorem Collegii Btalidiaai in Unirrraitate Lovanimsi ,
quod trilingue dictum. Vide ad Od. lli. Trea itlaa lingutta tribua
▼enibua aequentibua bic indicat poeta. •

& 3

/

Digilized by Google

lOAVNIS SECUITDt

7 f

• Buslidiae gentis quam ter 'veneranda peribunt
Womina , et eximii morietur fama laboris.

45 Hoc iacieut sacri, Phoebeia turba, poetae.

Cura viros quibus est victuro carmine claros
Tollere de nigris tenebrosi faucibus Orci ,

£t vitam post iata novam praestare sepultis.

Nos humili interea canimus luvenilia Musa'

5 o Carmina, quae teneros licuit lusisse per annos.
Quos mibl iam primum fatalia numina Parcae
Ante dies paucos tres ad tria lustra dederunt.
Forte etiam , pia si faveat modo turba Sororum

, i •

£t Deus integri spatium concesserit aevi,

55 Maiori meliora tuba, et graviora canius.
Atque erimus vestrae non ultima bucciiia laudis.
Tiitic inter nostri mihi tu, vir maxime, secli
' Proximus a primo nuroerabere, Maecenates.

Interea placidp, quae nunc damus, accipe vultu,
6 oNosque tuos inter, quod iara fecisse videmus.

Sede vel extrema pergas numerare clientes.

«

y. ult StJ» vel extrema pergat m am erare clientei. ] Eit oppotitik
■1, <)aod T. S8. dixerat:

frQxiiHut m prima namtrabere.

EPl-

I

Digitized by Google

E V ISTO LjA R U;M LIR II.

79

‘■EPISTOLA II.

j • I •

AD ANDREAM BAVERItJM.

f • ' * * ♦

Ille ego, qui tehnes versus, et inutile carmea
Hactenus ingratis nimium (nara vera fatebor)
Ariilictiis cecini Musis, florentia longum
Devius in steriles consumens tempora curas,
5Iam demum scriptisque tuis, Veroque potenti
' Admonitus, pluteo cunctos ex ordine vates
Deieci, Flactramque gravem, magnumque Ma.
ronem ,

• Et quem grandiloquum produxit Corduba vatem ,
Quique canit varias aliena in corpora formas
iti Mutatas, tenerumque docet praeceptor Amorem;
Mox oratores vatiim cum paupere turba
Ablatos medio tenebrosa in parte locavi:

‘ 'In quorum subiere locum Baldique Cynique,

. * At-

AD ANDBi BAVRRIUM. ] Qait Ric farrit Saverva,

• monitorem plane ridet poSta , equidem ignorare mf fateor, fuiato
videtur aliquis ex amicis paternis, qui iuvenem serio admoneret ,
nt relicto Musarum ministerio, tandem iorisprudentiae tantum
operam navaret..

T. IJ. Jn tjnamnt siibuTt hami RatJique CjTtujiue'^ Tnnnit BaUum
Cynum, nobiKisimoa JCtos, alterum Perusinum aeculi XIV, Ba^
toli discipulam, et deinde acerrimam adversariam, propter vari^
tatem lectionis in aliqua lege: alterum Piatorieqaem (perperam
Cinum appellat Bachin. Hiat. Inriap. Rom. p. 704 ) qui Bononlao
Ida civile piofesans eat. Floruit circiter annum i 4 ao. mulu acri,
psit , in quibus in prioiia inr^s Canonici se exagitatorem geasit. Pe
dUoque couulatH Calrmi Eexic. Xvid. ad vt.

Digitized by Googie

I» tOAHNtS ' SEGUfnJt* *

Atque alii, quor|in)'tot barbari npihini Miisam
ii 5 Enarrare piget Latiam: quae cudcta ubi bobis
yis& peracta satis, sed iam qiioqtib convenit |
inquam ,

Quam pergam extremuin caris valedicere Musia^
Carmina pauca prius monitori reddere vati;

Ac veluti, tumidas quondam exturbandus in undas^
ao Dilectam citharam tetigit Lesbous Arion;

'sic ego , praerupturo iam descensurus in aequor^
.Dltima decreram faustae dare carmina chartae,
Suasoris quibus ingenium laudare poetae
Mens erat, et .verbis super aethera tollere dignlS;
h5lamque mihi longo ter Calliopea vocata

Murmure constiterat formoso splendida vultu ^

‘ "Vocalem manibus citharam praetendere visa.

At simul ingentes vidit longo ordine libros..
Sarcina qui valido possint gravis esse elephaipto,
SoFroque Marone suo reperit ignotaque verba,
Ignotasque notas, et barbara nomina mdle,

. - Obstupuit, calamumque meum frustrata recessit.
' Ergo tuis si digna roinUs damas, optime vates,
' ’ Tecum age , qui tanto miserum in discrimine poniS.

i.

♦. i4. Quprum tot harbara tmminM Mwtm E/Uirran ptgft Lm
Ciam 3 ElegiDier de diflicultate nomioa, elegiaco cenaini noa apU,
aumerit, includendi, ludit Oridiui 1Y< <X jP. !(• juinc.

EPI.

Digitized by Googie

EPISTOLARUM LIB» II,

Si,

EPISTOLA III*

AD lOANNEM SCORELLIUM,

Canonicum Irauclinum et pictorem eximium,

k^rtoruiti sublimis honos, columenque virorUm
Artificum, rudibusque novum decus edite terris;
Qui procul ad patrios orbis monumeuta Latini
Fers agros, Rhenique locas ad flumina Romam:
S Accipe Alaclinia missas tot ab url>e salutes.
Quot nosti varios tabulae dare rite colores,
Quot didicisti hominum diversas ponere formas^
Pingere quot verna solitus super arbore frondes.
Has tibi dat, Batavis tecum prognatus tn agrisy
IloQui discedenti nuper tibi pauca Secundus
Carmina concinuit^' devotae pignora mentis;
Exspeclatque dietA, qua tecum cernere clari
• Moenia Traiecti, turritaque templa ‘ Deorum
Possit, et ingentem Caesar quam Carolus arcem

Tu-

XD IOAN. SCORELLIUM.] Vide de eo dicta L. t.
lepigr. 3g.

▼. 4- Caemr quam Carobit arcem Tuiandh posuit populis cet. ]
Carolua V iii utbe Traiectina arcein condidit, quam iu merao*
riain pacis Cameracentis , de qua vide ad L. III. et. 8. , appeU
lavit arcem pacis, f' redenhurg, Nou tamen tam ad orbem ab lioste
defendendam, quam ad cohibendos cive* exstructa videtur, quod
bi acilicet iam non aeinel Episcoporum dominationem seditioni»
bus infestaverant : hinc quoque , non diu post excussum Hispa»
Dorom iogum , arx ista solo est aequata, ita ut nunc eius ioco
planities appareat , antiquo tamen nomine nuncupata : exstant
etiam adhuc arem ittbtcrranei , et porticus, omnet tamen iu fMi;
Uam vergentes.

y«u a L

Digitized by Google

^ • lOAKNIS SfiCtJNDI

jl5 Tutandis posuit populis, Pacique dicavit*

O felicem illum, si te monstrante videbit
Divitias gazasque tuas, et quidquid in omni
Vel latet Ausonia, vel daedala Graecia vidit.
Fingimus haec nobis, sed quidiiam fingere prodest
dO Irrita velivolas vento iactanda per undas?

Usque adeo Batavis studiose finibus arcet
Invida me fati series, et iniqua tyrannis
Fortunae, quae diva potens mortalia versat.'

Sed veniet , veniet tempus , licet improba pugnet
»5La6ta hominum Fortuna malis, quod iungere
dextras, '

Quod notas audire dabit, quod .reddere voces,
Si quid vota valent, nec hos tna litera fallit ^
Cum te ^aclinia iam iara spectabimus urbe.
Interea celeri Phoebus secet aera curru,

3o Noctivagosque boves stimulis vaga Luna hitiget.

V. 3o, ffoctivagoique boves cet.] De Lunae curru- nota sunt
•muia. Virg. X. t. si5.

■ — — jilntaque atrm

> Noctivago Phoebe medium pulsabat Oljmpum.

Vide Heins, ad Orid. Her, Epist. VI, v. 85. De bobus tamen Lo<
Bae nihil mihi innotuit, imo apud Prop. III, l4« V, l5.

Ltma ministrat etjuis.

Kum fortasse ad cornua Lunae respexit poeta? an vere oommcB»
tum est, haud sane illepidum, ingenii poetici?

EPI-

Digitized by Google

EPISTOLARUM LIB. II. 83^
' EPISTOLA IV;

AD CAROLUM SUCQUETUM.

Garole, quem nondum visum cogebar amare.
Concordes venerans laudes ex orbe remoto.

Quas tibi certatim coetus cumulabat eorum.

Qui mediocre nihil, tantum sublimia norunt
S Tollere, non dociles quae sunt laudanda silere.
Heu, quae longinquas advenit fama per oras.
Fama nigrescentum plunjarum tegmine pulla,
Funereasque faces atramque ferens cupressum.
Ora gerens centum lugubre sonantia carmen ,
|o Absorptum fatis, et proh dolor, exhalata
Albiuas Sucquetum anima solvisse pruinas ;

Ac iuvenile illud, dignum melioribus annis,

; Tellure in gelida tabescere corpus, at umbram
Pallidulas ivisse vias; ubi creditus olim
' 1 5 Portitor incanus cariosam volvere cymbam,

Haec tota miserum funestae nuncia cladis
B/lente procelloso sic turbine deiecerunt.

Ut vix crediderim simili iacuisse dolore

Coa*

t

AD CAROLUM SUCQUETUM.] Ad «undem ep!sioUn|
habuimus supra L. I. ep. 6. Plura de eo dic^umr iufra Faner.
Carro. XXL ubi habetor naenia io Suc/jueti iuprtem veram,
quam iam prius , sed ffJso , esse sunciatam , ex bao epistola
patet.

. . ^ Fama nigrescentum cet.] Famae descriptiQnpm VwfiliWMR

vb oculof Labuisse po«tam, quisque videt. ... <

ha

Digilized by Google

H

. lOANNIS SECUNDI

Confusam Procnen, $cta cura in morte sororU
aoSuiiier« barbarico iussa est lugubria regi.

Quid facerem, 'dulci iam bis privatus amico?
Ante quidem rapto, sed sic ut reddere posset
Si qua dies votis nostris non lenta faveret:
Nunc procul in longis iusso dormire tenebris,
a5 Unde negant oculos vigiles attollere quemquam.
Quid quererer? tecum mens contumulata iaceb^t;
£t sine sole dies ibant, sine sidere noctes.

Ab , quoties haerens in tristi carmine lingua
Destituit dominum, conantem taba fari?

leue ergo raptum a patria, caraque parente.
Infelix iuveuis, primaevo in veris honore
Fata peregrina voluerunt pulvere claudi ?
Tamque cito potuit mors illacrymabilis unca
Falce tuos annos , et spes resecare tuorum ?

35 Hoc, hoc illud erat, quod cum te eduximus urbe.
Qua sinuosa meant opulenti flumina Deli,

£t procul incipiunt Scaldis sentiscere pomeq ,
Aligrantemijue sumus loca per concessa secuti;
Sic alacer, sic laetus eras, teque ire videri
'^ohd connubia dicebas, laetosque hymenaeos;

. £t fortasse tuae metuebas omina mentis. .

Heu,

▼. 1*. ^nl« ^ddem n^ilo. ] Gum TacrhiDm tn Gallia sub»
^pina iret ina ibi iiilerpreiaturus. Vide infra ad dictum carmen.
T. aS. Vnae negant cet.] CatuUiaoum;

JUue , unde negant redite ^itemquam, *

w. 35 . IMe , Qitd tinuosa meant opulenti Jlmniaet DtU }
v><b oouu «d Ic tu. et. 10. T. ao.

Digitized by Google

epistolarum LIB. U. 85

' Hea, nunc illa iacet legum numerosa sacrarum
Cognitio, mensque illa novem devota Deabus,
Et choreae et cantus, et quidquid amabile vi>
tae est,

'45 In tabum tellure nigra depfessa recumbunt!
jEt quorsum nunc cuca? laborque vigil? totiesquQ
Lux gravis? et toties nox defraudata sopore?
Scilicet ut dicat multis e millibus unus.

Ab, curas, Sucquete, tuas, longosque labores *
5o Abstulit hora nocens, et iniqua mersit arena.
Nempe nihil Divae potuerunt addere lucis.

Qua iundunt liquido resides in vertice cantus:
Fila severa cohors abrupit, terque tribus tres
Praevaluere Deae. Nunc i, cole sacra Sororum,’
55 Sacra colens, quicumque cupis per inertia stagna
Ad sedes avidas et regna tenacia mittit

Heu,

r. 46. Et ijuortum mmc an ?1 Sii^ilia Tideai Fimer. Cano.

V. 58.

V. 54. Abstulit hora nocenj] Virgiliac ‘

Abstulit atra dies , et /unere mersit acfrbo,

Bnrm Cetfrum gravem haec animi aegritudinem indicant,

T. 53- Tertjue tribus tres] Erunt fortaue, a quibat ortificiota
|iaec boc loco minus probentur.

T. 54. Nime i, cole sacra Sororum cet.] Ovidium coptabat
^icedio Tibulli III Am, 9. t iy.

Cum rapiant mala Jata bonos y ignoscite JussOy

Sollicitor nullos esse putare Deos. i

Vive pius, moriere pius ; cole sacra , colentem
Mors gravis a templis in cava busta trahet.

Bnrm. Nuperrime vir doctqt ultimum disticbon ita ditlingne»^
dum putabat, ut pius ad 'sequentia cole sacra referret : quo iufa|
ttdeaM alii; milu mtiqc vulgau interpunctio probatm^

^3

BC lOANNIS SECUNDI

i Heu, fera saevities, et lex non aequa Deorum!

rhoehus ad occasum flammas molitur ali orta,
..Idem florentis iuvenili veris ab aevo
6o Per rabidos aestus , et pomiferos autumnos
Pi‘ovolat ad senium glaciale volubilis anni.

Cum semel occoepit arcu pallescere dextro.

Laeva senescenti debentur cornua Lunae.

At nobis miseris incerta stat orbita vitae,

65 £t quoties iuveuile decus properata senectus
Occupat, et medio flores languescere vere
Cogit odoratos, opulentaque vota caducis
Yellit ab arboribus, truncosque relinquit inanes.
Arentes truncos, et edaci pabula flammae!

^o Talia volventem, et tantum non talia fantem
Vidit , et ora quater mutavit menstrua Phoebe ; '

' Solque unum coeli spatium complerat, et ignis
f Aegoceronlaei gelidum peragraverat orbem:

Cum tandem Ausoniis quidam delatus ab oris
^5 Me mihi restituit , lacrymosaque nuncia damnans,
Sese oculis vidisse suis tua lumina dixit.

Et tetigisse manus, vocem hausisse, nec ulla
Narravit venisse tuis incommoda fatis.

I

Haud

? ' ■

V, 6l. Cum semel c<t.] Comparationem hanc antiquis et novia
|K>etit tralde usitatam illostravi ad I olich. L. IIL el. 8. ▼, a 3 .
Burm. Vide et ad Relandi Galal. Eleg. X. v. 87.

T. 73. Aegoceronlaei gelidum peragraverat orbem. ] Lotieb. I, .

^ 3 . T. 1.

I lam sol Aegocerum coeli regione 'sub ima

jlMstraif et emeriiot ttHil eiilulut fr. Bora. *

Digitized by Googie

EPISTOLARUM LIB. IL 8^

Ilaud aliter stupui, quam cum conspexit Orestem
8 q V iventem germana, cui funebria dudum
Solverat, et tristes defleverat ossa per aras.
Tunc mihi visus eras gelidis redivivus ab umbris
Illicitas remeasse vias innabilis undae ;

Et tali iam nolebam caruisse dolore.

85 Vive tuos annos, et sint tibi mollia fata;

Inque tuam patriam tibi det fortuna reverti.
Stipatum Musis et terris exsule Diva,
plectit odoratas tibi Flandria laeta cordias,
Terra parens, cinctura comam redeuntis alumnu

* T. 79, Ctan amtpexlt Oresum Viventtm germana, ] Vide Eonp.
Ipbig. iu Taur. t. 827. »*,

EPISTOLA V.

AD MARCUM ANTONIUM CAIMUM,

MEDIOLANENSEM. *

Tn licet aeternae media virtutis in arce,

Urbem qua posuit Biturix in pinguibus arvis,
Dulcibus insudes studiis, labrisque diserti
Alciali excipias semper manantia mella,

Quae

M. jint. Caimum, ] De eo vide ad L. I. epig. 5 o. Ubtoam
•ntem locorum scripta sit haec epistola , perquam renusla , equi»
dem ignorare me fateor. Fuit,/ cum de rure Menetorico, de quo
•d L. I. epist. 9. T. $•, cogitarem: rerum ritae tempOs mimis
idoneum tali hilaritati rideri potest, ihi ut potius de aliquo Flia»
driae luco sit cogitauduos

Digitized by Googlc

88

•lOANNIS SECUNDI

.SQiiac te felicis tinctum medicamine roris
Omnia carpenti prohibebunt cedere fato.

Et fama ingenti magnum super aethera tollenti
^ Non tamen haec nostris possunt contendere ,
Marce ,

Deliciis, quas rura oculis gemmatitia fundunt:
lo Deliciis, quas ori infundit royrrheus aer.

Et picturatae mittunt per inania silvae
Auribus e volucrum modulamine matutino.
Cedere fumosis ignorant prata caminis,

Et flavae segetes, et opes ter mille colorum,

|l 5 Fluminaque obliquas inter crepitantia rtpas:

, Nec, casa quod parva est atque obsita mar*
more nullo.

Obsita viminibus, nec, quod laquearia centum
Non praebent totidem suspensos Vespere lychnos.
Non iiivat hoc etiam; liquidas admittimus auraa
aoSic melius, miuimumque loci est sine moili-«

' bus herbis :

Nec tamen hic defit, rabidi quo sideris aestum ,
Tentorumque minas satis excludamus et imbres.
Aut ubi securos nocturna silentia ponant;

Aut libris studiisque diurna negotia dedant;

■ aSAut ubi mensa suo spumet genialis Iaccho.

Ante oculos arx est, quae colli imposta virenti

De*

T. IO. Myrtho4s aSr — pielwatae silvae. ] Snnt qn!dem lota*
tiones paulo insolentiorei , ced perquam tamen porcae.

V. l5, Cr^anUa'^ resonantia.

Digilized by Googie

90

TOATnnS SECUNDI '

Qai, postquam latos cinxere indagine coU^,

5o Incauto lepori, dum se movet, adsilientes
' Plurima conanti decerpunt undique vitam,
t llicet irruimus, praedamque e dente tenaci
Vellimus; at fera turba canum latrantia frustra
Ora movet, raptoque oculos in corpore figit,
55Miraturque suos alio transire labores.

' Ah, quoties noto tutoque cuniculus antro
, Digressus longe et genti deprensus odorae.
Passibus haud aequis fugit impendentia rostra
Lassus, et exiguae spoliatur munere vitae!

6o Saepe manu valida lunamus flexile cornu,

, Aetheria et tenui terebramus nubila ligno;
Saepe anima dulci spoliamus in aere corvum ;
Saepe per umbrosos saltus, et devia silvae
Turbamus cervae alipedis vestigia ferra
65 Perdici quoque pernicies fiinesta paratur.

Si quando segetes arbustaque tuta relinquit,
Fatalesque petit campos stridentibus alis:
Quippe ubi labentem tellus male fida recepit
Corpore languidulo, fessumque labore volandi,
'^o Hostili subito circum discrimine septus

Mul*

VmarmT dum mane novum , dum mollia prala
IVoctiimu calcata /erit vestigia servant.

Bine Gratius t. ii3. primae lueis opus vocat. Uque religiose in
suis venatoribus observare poetae solent, ut ia Cepbalo Ovid. VIL
V. 701. in Aenea Virg. IV. .r. 118 et l 3 u,

V. Co. Lunamus flexile cornu , } Mirum quod nnac etiam post
•clopeti iaTCHtiouem arcu veuentur.

Digilized by Google

EPISTOLARUM LIB. II,

9 '

Multa tremit tacitua, deotataque fata moratur,
Infanstamque animam latrante sub agmine ponit.
Ril artes illi, nec avita sagacia prodest, ,

Aut genus a puero deductum nobile, primus
^5 Qui serram dedit, et bifido ^ mirabile^ ferro
Circum in se duxit speciem revolubilis orbis.
Quo terraeque , fretumque, etmagni machina coeli
Signatur, discuntque viri sua volvere fata,
Ingentemque lovera tenui suspendere charta.

8o Haec et plura , velim quae te coguoscere coram ,

Ab

T. 71. Dentataque fata. ] Ad canum monus referendum, quod
ideo noto, ne qui* fortasse hic de seira cogitrt.

T. 74 Genus a puero deductum *s. ] lutelligit Talon, sire, ut
cura PansauU* vocat , Calon , Daedali ex sorore nepotem , qui
primus serrae et circini usum iuveniL Vide Uiodi Sic. IV. 76.
p. 319. ibique Wesselin^. -Uimc, quod a puero arte vinceretur,
prae invidia Daedalus praecipitem misit ex arce Minervae, sed
ipsa Dea in avem perdicem mntavit. Ovid. Met. Vili. v. s36. ss.
ad quem plura dabit Gicrig. Circinum , quem hic eleganter de»
scribit Secundus, venuste quoque significavit Ovidius d. L
Primus et ex uno duo ferrea brachia mulo
Vinxit, ut aequali spatio distantibus illis.

Altera pars staret, pars altera duceret orbem.

V. 78. Diacuntque viri sua volvere Jala,'\ Globo enim insistere
Fortuna creditur. .

V. 79. Ingentemque lovem tenui suspendere charta. ] Vel sphae»"
ram coelestem vel Zodiacum intelligit. lovem enim pro coelo po-
ni , rea notissima. Ennius:

Adspice hoc subUme candens , quem vocant omnes lovem.

Cum b. 1 . conferri potest illud Virgiliauura , in re tamen paululam
diversa; fici 111. v. 41.

Descripsit radio totum qui gmtibus orbem.

M a

Digitized by Google

0« - lOANNlS "SECUNDI

'•i-

Ab (lesidcrio revocant urbisque sacratae,
Melliioque sodalitio, pars maxima cuius,

Marce, mihi (laetor sic te voluisse^ manebis,
Quo te cumque fei'enjt pennis felicibus' aurae,

85 Quo me cumque vehet dubiis Rhamnusia plumis,

' EPISTOLA VI.

AD DIDACUM MEND02AM, POETAM HISPANUSf.

Didace, quid frustra vatem, levioribus olint
Adsuelum numeris, ur^es ad grandia verba?

Car-

■ AD DIDACUM MENDOZAM] Hunc «rbitrop eue ZJA/d-
fum Urtadnm de Mendoza , viniu Dobilisilnium , qui ad splen,
didissimi generis decus eruditionem, et poetices studium adiecit.
Ut patet ex A. Scfaotti Bifalioth. Hisp. T. III. p. S4l. Ad bunc
Dicgum Hurtadum Mendozam Laxari Bonatnici epistola scripta , qua
vitae rusticae commoda deacribit, legitur iuter Carmiua PoStar.
Nobli. a Io. Paulo Ubaldino collecta, edit. Mediol. i5SI, p Si.
ft in €arm. Poet. Ital. a Toscano editis T. I. p. b. In io-
Tcntute te Romam contulisse flagratissimo literarum studio in-
pensuin, colligere licet ex lacobi Sadoleti Lib. VII. rpist 9, ubi
valde eum laudat, et Cardinali Benedicto Accolto commendat.
'Lingnarum Graecae, lauinae, et Orientalium .peritum fuisse, et
nonnulla etiam .scripta cdidi.ssc patet er Colomesio in Hispaa.
Orient p. aag. Ex ill,lus Cod MS. Conradus Ge.siierus edidit, et
longe emendatiorem integi ioremque curavit secundam suam edi.
poiiein Florilcgii Stubaeaiii, quae prodiit TIguri i55o, fol. Pro-
vectiori aetate rebus bellicis et politicis admotus init, et Caroli V
' ans|)iciis Senas ct Piomhinum occupavit, ac Senensis reip formam
prditiavit, ut liquet ex Thuano L. IV. Hist» S 19 p, 157. L, V.
$ 3« P' D. VI. 3. Deinde Legatus Hispanas a Carolo V

piissus est ad rcnip. Venetam. Illic rlcscribendls Bc^tariaiiis Codd.

Digitized by Googie

EPISTOLARUM LIR II. g5

Carminaque integris solide constantia membris?

Qualia, ciim magni caneret primordia mundi,
S Floridus insonuit grandi Lucretius ore?

Magnos magna decent; rivos ego parvaque
f quaero <

Flumina ; nec ventos , sed lenem persequor auram.

Turbatos alii fluctus maris, et salientis

Neptuni fremitus, et Tpthyos undosai*
lo Fluctifragis spectent de verticibus scopulorum.

An

USS. Graecis operam snmtasqne impendit, teste Schotto. Sed alii
eos furtis saepe repetitis clam subduxisse, repositis in armaria et
acriuia aliis Codicibus, et in fiibiiotbecam Escurialeuscm ad Hia.
panos develli curasse, tradiderunt. Vide Dominici Molini Epis-
tolam Italicam ad I. Meursium inter Gndianas Ep. XLVI. p. i3i.
et Morhof. Polyh. h, !• c. 4* P> 3a. Sed Phil. Labbeus in no-
va Bibliotb. MSS. p. 178. scribit', magnum bunc virum, Ve-
uetiis Legatum regis Hispani agentem , multis sumtibus ex Orien-
te lios Codices Graecos conquisivisse , Tuicarumque imperaturenx
io redemtionem quorumdam captivorum ipsi misisse navem Grae-
cis MSS, Codicibus onustam, e quibus tamen nonnuUoa periissie,
et iii Italiae Bibliothecis collocatos fuisse addit. Sane Scbottus
etiam testatur, Mendczam a Turea imperatore obtinuisse navem,
Graecis libris calamo exaratis refertam , qui praeter Codices ex
Cardinalis Bessarionis .Bibliotheca descriptos translati sunt tn Bi.
bliotbecam regis Hispaniae lEscnrialensem. Vide et Heumanni Sche-
diasma de Auonym. et Psoudon. p. 93. Huius Didaoi propinquus
fuit Franciscus ^ovadilia de Mendosa, Cardinalis, eruditione etiam
singulari excellens , et qui prioris aemulatione ductus , e Graecia
Codices MSS, collegit magno numero , virosque eruditos , eosque
inter Bouav. Vulcanium domi suae aluit, quum Romae esset. Vi-
de Sebottum ibid p 544* B u r m. ,

V. 7. lurLatoi alii Jlucua (let. ] Eleganter bis et sequentibus
spiritum Lucfeli^nain io^uuri affectat. _

¥ 3

Digitized by Googie

lOANNIS SECtJNDI

94

. An me non potias myrti iuvet umbra venustae,

, Quae gracilem vernis Zephyris impulsa coronam
Commiserata meos mecum suspiret amores?
c Quam silva in magna pugnantes cernere quercus,
[ 1 5 Turbinibus ventorum in mutua vulnera pulsas?
Qua pineta gravi resonant concussa fragore?
Cumque imis orni radicibus exturbantur?

Kec tenues cantus dptur .exaudire volucrum ?

. Tu , quem per. maiora vehit fastigia rerum
no Spiritus, ingenii laudis perculsus amore.

Et cuius genus heroum de sanguine ductura
Jgnorat carmeuque leve, et Musam popularem.
Erige te, pete sidera non ignotus avita.

Nec cursum aerio Parnassi io vertice sistas;
a5 Mendozamque domum praeclaram Marte togaque ,
Qua nil nobilius circumspicit Occiduus sol.
Extremis notura populis aevoque futuro.

Effice divinis numeris, linguaque diserta:
Namque potes, nec te frustra olim gurgite flavo
3o Excepit Tibris, sacris et perluit undis.

Insignem cithara iuvenem, rursusque poetam
Hispanae gentis mirata est maxima Roma:

' Nec frustra ad sacras cecinit libi carmina cunas
Calliopea soror, magnum decus heroiuis

lle-

. I

v. I*. Mfos meaim subiret a/nores,] Vide ad Catonis Dii as
V, loS, T. 11« Anthol. Lat. p. 668. fiurm.

V, 33> CalUopea soror] Ilaec et sequentia aliquanto sunt obacn»
'tiora; initii ceKe non sttis plana. Quomodo enim CaUk^a JO-
nrf Bum sororem doctam, Musisque operantem baboit Mendo*

t . . M,

Digifeed by Google

EPISTOLARUM LIB, IL

35 Hesperiis; felix, si namquam fortibus ausis
Cuni tenero crudum iunxisset Apolline Martem*
Nos sine ferre gradum tua per vestigia lente.
Saepius atque alio incertos deflectere gressus,

A tque iterum remeare, iterumque iterumque relabi;
4 oNec tibi displiceat nostrae temulentia mentis, '
Inflrmique gradus. Si magnum quisque Maronem
Aequasset, nuraquam didicisset Delia cautos
Fallere custodes, et mensas pingere vino,

' Nec nosset succos collo quis livor abiret ^

Cjn-

r», qaae decti» foerit faeroini» HeiperiU ? Et quo tandem refe^
reiidum illud felix? An ad Mendozam , qui certe et bellica tra>
ctavit? At quam dur* aenientla obliqua sic interitur? Aa tandem
ipsa illa loror feminea tetigit arma cruenta manuf Hoo suadere
Tidetnr totius loci nexus.

T. 43 . Fallere custodes cet.] Respicit in liif TibulUana I. &. T.

Ipse miser docuif quo posset liulere pacto
Cuttodes; heu^ heu, nunc premor arte med.

Tunc siuxos herbasque dedi, quis livor abiret.

Quem facit impresso mutua dente f^enut,
illud mensas pingere vino est ex Oridio Art. IL r. 117 . At omnem
bunc locum mutuatus est ab eodem Ovidio Trist. 11. t. 44S* at.
de Tibullo:

Fallere custodem demum doeuistc fatetur.

Seque sua miserum mtne ait arte premi,

Vtque refert, digitis saepe est mttuque locutui f
Et tacitam mensae duxit in orbe notam.

Et quibus e succis abeat de corpore livor.

Impresso fieri qui solet ore, docet.
idem Ovidios ibidem iubiung>t etiam Propertium. Operae prea
tium fuerit cum bis conferre Graecum Stratonis epigramma, quo4
nhibet RubsJkca. ad Iu], Ruiiataiu Ssh«me Lexfot p. aSo.

^6 lOAimiS SECUNDI EPISTOLARUM LTB.IL

45Cjnthia non clausos dilecti vatis ocellos
. Docta reclusisset tremebundo molliter ore:

Nec Veneris puer indomitus Nasone magistro
Maternam cultis iam moribus ingrederetur
, Per Romam, patriae iam non memor ampliusAetnae.
6p Denique si paribus certarent nixibus omnes,

. Quot rapiunt volucres Elaeo ia pulvere currus.
Quis ferret primum palmae viridantis honorem?

V. 4g. Patriae iam non memor amplius Aetnae. ] Similiter i>
{ngmento carminis de utroque Cupidine Silvar. Carmi XV.
Quorum hunc silvarum sub ramis Elysia'um
J'altibus in riguis enixa esi mater: at illum
• J Itunmanles intet fornaces edidit Aetnae,

EPISTOLARUM riNIS«

o

io.

Digitized by Cooglc

lOANNlS NICOLAII SECUNDI

FUNERUM

LIBER.

I.

IN OBITUM

CLARISSIMI VIRI NICOLAI F.VERARDI,
MEDIOBURGENSIS, PATRIS PIENTISSIJU
QUERELA.

invenit vox interclusa meatum ,

Exiguanique viam per tot suspiria duxit,

Et

FUNERUM LIBER.] Habent plerumqpe carmina eiusmodi
funebria maximam commendationem apud eos, ad quos proxime
pertinent; rerum elegantis et summi ingenii carmina, cuiuscuinqno
etiam argumenti, habent, quibus se apud omnes bonatum rernni
aestimatores ct amantes commendent; quare nec banc pocmaium
Secundi partem facile quis aequus lector hunc suum lorum vindi-
casse inique feret.

NICOLAI EVERARHJ] Merito agmen ducit egregium hoc
et clarissimarum sententiarum plenum carmen in obitum nobilis-
simi vin, Nicolai Ererardi, gentis Nicolaiae conditoris, de quo
plura diximus in dissertatione p. IV. e qua illud meiniuisse suili-
ciat, mortuum cum esse absente iu Gallia fiiio lano.

Digitized by Google

lOANNIS SECUNDI'

.£t (Condensatae ruperunt claustra querelae
Pectoris angusti: nunc, dum licet, ite per auras
6 Clamoresque graves, et feminei singultus.
Sublimisque meo pulsetur regia questu,
Agnoscantque suum fatalia sidera crimen;
palleat et Phoebus, nigrescat et ignea Phoebe,
Stellaque nulla vago lucem depellat Olympo;

'IO Nox tenebris incincta caput nigrantibus adsit;
Mors tenebris longoque oculos immersa sopore.
Quidquid et observat nigra limina flebilis Orci,
Ante mfos oculos pallentia proferat ora,

Ad^

T. r. IUcet, iuva^ voa iaterduta mealum] Fst aliquod dq-
toris Ipniniea fuodrre lacrymat, et suspiriis atque questibus pectu^
{axare, unde illud Claudiani n. in Uufiu. v. 87 .

A'a/n miseris nec flere tpueUm, aut lenire dolcran
Ccl/oqiiiis impune licet,

V<?rnni non raro etiam ipsius doloris m.ignitiido Tocem comprie
inii , sistiique iacryinas, quae non oisi post aliquod leuipus Ti^i^
tnyeuiuiit. Virg. Aen. XI. y- l5l<

Fi via vix tandem vxi laxata dolore est,

§tatins Tlieb. V. 616.

■ Tandem, laxata dohee

yox in venit iter,
pt ibid. T. 5^3.

' A'o/i verha in funere prima,

Aon lacrymas habet.

Ad q. 1 alia congessit Bartbius. Sqayiter quoque de hac re disserit
titqutaigae Fsssis L- I. c. |.

Y, 3< Ft condensatae cet,] Sic L. I. epist. 9. t. ii,

^ristix multa meo sub pectoef cpndensebast^.

Digitized by Coogie

FtJitEftTJM LiBEtti

'Adspiciara cunctos hodierna nocte dolentes 5
iSAdspiciam nullos ridentes luce sequenti;

Non levis occurrat sponsae placiturus aiUatatf
Purpureus iuvenis nec comta puella marito;
Omnibus in vicis mihi se pullata caterva
Offerat, infelici humeros onerata feretro;
aoQuos circum nigra frontem velata cupressu
Funereas plebs tota faces per compita quasseh
Huc veniant larrymae, Niobe quibus obruta mat^
Non abstergendas tulit in nova marmora guttas;
Huc veniant gemitus, gelidus quos audiit olim
aS H aemus, et indoluit vidui bis sorte mariti;
Quosque graves planctus per et aethera fudit
et aequor

Coniugis agnoscens , at noU sic exspectati «
Pallidulum cano quassatum gurgite corpus
Flebilis Halcjoue plumis tectura dolorem ;

3oEt quoscumqiie sonos infelicissima Progne
Vel dedit audita crudeli mone sororis.

Vel cum tara misere superesse videbat eandetfi j
Et quidquid Priamus lacrymaverat Hectore fuso;
Et quidquid Priamo caeso Priameia couiux,

35 Proruat huc geiniuetque meo de vulnere vires;
Quaeque meis iacrymis nondum maduere sepulcra f

Ga*

t, 14. Adtpiciant cimctos hodiemd nocti dolentis. ) ContM in
laeta Properi, III. 8. v. 7. quem hio imitatur :

Adspiciam nullas hodierna luci daletues,
yide ad Lib. I. epi5t. g. r. 8g.

96» Quue^ui mus laajmis mmdutn madutt* —pnhrtl. ] Grtfa

;ioo

lOANNIS SECUNDI

Cara sepulcra, sepulcra patris moestissima cari,
Nec nostras habuere rosas, nec olentia serta.
Has voces, has accipiant de gente remota
4o Luctisonas voces, quas et Nabatheius Eurus,
Frigida flabra movens orientis conscia solis
Audiat, et 2^pbyrus declivi sole tepescens.
Quaeque iacet Phoebi tellus ignota quadrigae,
Suspuentque meis longinquae fletibus aurae.

« 45 Haec, pater infelix, haec subsidentibus annis
Praemia debebas operosae sumere vitae?

Fas erat emensis agitati fluctibus aevi
Tranquillo in portu corpus componere fessum,
Et laetam positis curis evolvere vitam ,

SoQuae nunc vecta procul Letbeas nuda per undas.
Ingemit humani molimina vaua laboris.

Forsitan atque animas si quas redeuntibus annis
Fata iubent iterum superas evadere ad auras,
Consuetoque novum moderari flamine corpus,
55 Admonet, ut curis numquam innectantur amaris.
Sera neque extendant in longam vota senectam.
Tune igitur loca pallida, tu squalentia regna,
Iguavique nigrum Cocyti litus oberras?

Nec virtus tua, care pater, tibi profuit uni?

60 Nec pietas, iustique amor inconcussus et aequi?

Quin

dius Trater, <]ui simul cum Dostro iu Gallia tum absens erat,
L. IL el. 4-

Et sancli inanes ^ nec visa sepulcra parentis,

T. 5t>. ss. A«c virtus tua cet,] ilorat. IV. 7 . t. l3»

Digilized by Google

FUKERUM LIBEB.

Quin iter obscurum fatis urgentibus ires ,

£t natis miseris et multum flente marita ,

Et populo indignante, et suspirante senatu.
Nos, pietate tua studiisque fidelibus orbi,

65 Taedia desertae traheremur in aspera vitae j
Qualiter implumes celsa super arbore pulli

Amia«

Cum SCTTiel occiJeris, ct cte te splendida Minos

Fearit arbitria; '

iVon, Torquate, genus, iion te facundia, non ta
Restituet pictas,

.Virg. II. Aen, v.

Nec te tua plurima , Paitthett,
habentem pietiu , nec ApoUims itijula texit,
quie est imilaiiu Ilomeii It. {. v, a8.

Mi) v</ T0< ou e’«?TTf3v, Koi arippx ieoTo,

Fastus hoc prrseqnitnr Augustiii, Favoritus Sept. IU. Tir. poeta.,
p. 8g. de morte Rondinioii

Non tua te pietas, non culta altaria , non te
Candida metu animi, aut doctae facundia linguae.

Non vis ingenii praestans, et ducta per omnes
Ingenuas artes leto subduxit acerbo.

Cum gentem innumeram, telluris inutile pondus.

Non uisi post seram mactet Libitina senectam.

Hanc solemnem querelam in proverbium abiisse observat Wyttenlfc
in notis ad Vit. Rubnkenii p. aSq. At sapienter Tullius V. i,
Mst autem unus dies , et ex praeceptis tuis actus , peccanti immori
laiitati anteponendiu. Quibua consentiunt illa Senecae Ep. 78.
Nam, ut ait Posidonius, unus dies hominum eruditiorum plus palet,
quam imperiti longissima aetas. Contra sUtuit Lucian. in epignun^
mate siq ptxpiv fiUs , Anth. Gr. I. * 3 . ep. 8.

Tettn fsiv tZ xfdrTcuxi erSq i fiioq Pfxx^t ifrt.

T»T( ii xxicSq pix sii, AtAsto? Icrt xpiv««.

Sed hic respectu aUormn, ille ipaiua hominis boni intelligunt.

T. 6«. qualiter implumes cet.] Imaginem Homericam OdyseJ
XV, T. »17. «t VirgUianam Georg. IV. v. 611. ««viter admo,

K 3 dkua

Digitized by Googie

lOAKNIS SECUlfDI

Araissiun trepidante parentem voce requittiirt^
Quem dura pauca suis pro pullis grana legebat «
Agricolae rigidi telum confixit in herba:

^o Flent illi, tenuique sono loca frondea complent,
Si qua exspectatum videant revolare parentem^
Felices illi, quia numquam certa videbunt
‘ Signa necis patriae: nos cogimur omnia scire;

£t nobis homines, et nobis muta papyrus,

^5 Et nocturna malum funestum somnia narrant.

Si tamen est aliquid, quod de tellure sepultis
Fertur, et antiqui non fingunt omnia vates,
Innocuaeque animae mundo meliore fruuntur
Colle snb Elysio, vel si quid amoenius illo est,
8o Inter odoratas laurus ad flumina sancta,

Sole sub ambiguo traducis in otia laetos
Lenta dies, neque nocte umquam, neque nube
tegendos ,

Et

dum difiponit et in luuili usum convertit. Conf. et Oda VI,

V. i 3 .

y. 76. Si tamen, est aliquid, t/uod de tellure septdtis fertur. J
Ovidiut de Tibullo:

Si tamen e nobie ali^id nisi nomen et umbra
Restat, in Elysia valle Tibullus erit,

Seneca Epiat. 78. Veniet aliijuod tempus, quod nos iterum iangat
ac misceat; quaniitmUbH sit iUud , iougum faciet scientia utendi.
Claudian. IV Cona. Honor, v, a 34 > de anhna:

Haec sola manet, bustoque superstes Evolat.

,T. 8o< Inter odoratas launu'\ Adhaeret Virg. VL Acn. v. 6S8<
i i ' ■ Laeiumque choro Paeaaa canentes
Inter odoratum lauri nemus, umk stqreme
Pbtrimus Eridani per tUvam voitulur arnais, Burali

Dgilized by Google

FUNERUM LIBER. io3

Et quocumque moves gressus, tibi totus euati
^dsurgit late populus, tibi magnus eunti
B5lt comes, Elysia redimitus tempora quercu,
lustus Aristides, teque in loca devia ducit
Manibus ignorata novis, ubi florida tellus
Felices Zephyros meliori adspirat odore,
Flumina qua liquidi septem flaventia mellis, ’
goEt totidem nivei labuotur flumina lactis,
Luxuriantis opus naturae, ubi porticus arcu
Innumero frondeos trunco dependet ab uno
Ordinibus paribus, media consurgit in umbra
Arbor Taenariae speciem mentita columnae.
Summa operis pulcri; terramque cacumine pungit
Implicito, adneclitque comam radicibus imis
Diffusis late per opaci iugera campi,

Et circum labyrintheos curvatur in orbes.

Flo.

T. 84 . .Jdsmgit late popuits.'] Simile qnid habuimus Basio II.
V, tj, qui totus locus est coafercndiis. Videtur autem in aequen-
tibua ob oculos babuisae Homerica Odyss. iV. t. S64< ubi
^tapo Elysio :

Zit 'taSdfiuvtui ,

T 9 TCP (viarn 0tcr!f wiXtt ivifuwetviv *

Ov vi^erif, »ir’ dp tsA0(, $vTf wSt $

’AAA' it$i ZetpCpei» XtyVTrvtievTXi iijTX(

'flKtxvit iiiittriv, ivx>]/t/xf‘* ivipurovf.

Plysii campi aliquot descriptiones coUegimus ad Retandi Galat. EI.
Xlll. iu fine ; quibua addantur Aesehiaca Socraticus DiaU lir,
C> ao. p. ii5. edit. Clerici; Lucianua 'AA^isu; itTspiut Lib. li<
Ct Nic. Grudios L. II. el a. fin.

T. o4‘ Arbor Jaerutriae speciem mentita columnae. ] Nigri adeo
Voloria, et pariundi facultatem hal>ens, qu|e lapidis laenarii natm
(tt^ creditur. Plin. XXXV t> i. S9<

Digilized by Coogie

lOANrnS SECUNDI

id4

Floribus et variis, et pomo multicolore,

^ooEt virides ramos plumis distincta volucrum,
Mulcentum liquidis puram concentibus auram.
Illic heroes, proles invicta Deorum,

£t qui magnanimae virtutis castra secuti, .
Heroum per facta alacres ivere, Deumque ^

)lo^ Frondosis tecti cameris spatiantur, et artes
Exercent, vitae memores in secula priscae.

Et veteres renovant curas, veteresque labores.
Curarum immunes, onerosorumque laborum.
Obvius ingredienti omnis ruit agmine longo
Ilo Coetus, et antiquis socium te manibus addunt.
Manibus antiquis, qui ius coluere fidemque.
Tunc cum sola sibi merces pulcherrima virtus

£s«

V. 107 . Renovans airas.1 Minus apium vocabulum, nam curarum
immunes esse clicunlur.

T. 109 . Obvius ingredienti cet>3 De toto hoc loco conferantur
Burmarmi nolae ad Loticb, L> IV. el. 4. >74*

V. 111 . Sola sibi merces pulcherrima virtus,] Hanc Stoicorani
fCutentiam expressit etiam Ovid. II. ex P. 3 v. 34«

Te, nihil ex /acto, nisi nou peccasse ferentem.

Sponte sua probitas ojficiumepie iuvant.

Ltdicc te menede caret, per seque petenda est.

Externis virtus incomitata bonis. ‘

Moderantur eam paulo Panaetius et Posidonius , dicentes non
Stirutu^ este virtutem, kXRil XP**** slvat xxl iytstxq, udi

eorum exemplo Silius XIII. v< 363.
Jpsa qtiinetn virtus sibimet pulcherrima merces,

Duke tamen venit ad manes , cum gloria vUae
. Durat apud superos, nec edtmi oblivia laudem.

De utilitate ab honesto nop seiuogenda vide Cie, U[. de OIT, »8,
Tu*c. II. »5,

Digilized by Google

FUNERUM LIBER.

Esset, et utilitas nunaquam certasset honesto.
Cumque Solone suo te Graecia, cumque Lycurgo ,

1 15 Cumque Numa veteri Latium veneratur, et Anco.
Quid tamen haec prosunt (quamquam tameu
haec quoque prosunt,

Et lacrymis nostris cursum tua gaudia sistunt.)
Si numqiiam posthac tete, Pater, adspiciemus?.
Visuri in gelido tantum tua nomiua saxo,
laoCum nos ad patrios foituna reduxerit agros,
Ingratos agros, ubi te, carissime rerum,
Cernere non liceat ; ubi magni membra parentii
Occulit exigua tellus iniusta caverna;

Mater ubi longo tabescit saucia luctu,
taSTurgentesque oculos in flumina salsa resolvit^’
Fumantes in aquas nix ut nocturna residit,
Cynthius afflavit quam sidere matutino;

Frater ubi, et scissis moerens germana capillis y
Udaque frigidulis singultibus ora fatigant.
l3o At, si fata sinent, tamen ibimus, ibimus illud^
Cernemusque lares, quibus, beu, quibus optif
mus ille

Extremae moriens submisit lumina nocti;
Visemus tumulum, et tumulo sua dona feremUft/

Tefrf

V. i33. VUetHus lumulurh cet.] Videtnr poeta in retpi«

aere Feralia Romanorum , quae deacribit Ovid. Fast. II. t, 5)3. Ma
£sl honor et tumulis. Animas placate paternas /

Parvaque in exstinctas munera feru pyras.

Parva petunt manes; pietas pro divUe grata et$

Munere cet.

Conf. Virg. V. T. 77.
yo». 11. 0

Digitized by Googie

100

IdAI^NIS SECtJlTDI

Tercentum tepidas thuris pro munere gnttaSy
l35Tercentura gemitus, tercentum tristia verba,

• Pro violisque rosisque et pulvere suavis amomi ,
£t sanctam magna ter voce vocabimus umbram.
Illa sacros lucos, et fortunata vireta
' Divitis Elysii tunc laeta libensque relinquet,
'l4oEt pennis allapsa petet pernicibus urnam
Ipsa suam , ridensque sui ludibria busti ,

Pauca adspirabit leni mihi verba susurro.
Demulcens curasque meas, et taedia luctus
‘ Longa supervacui, placidaque ita voce loquetur:
i4SlSate, meae nuper lenimen dulce senectae,

Et nuper mea cura , et nunc mea cura , beati
Si curare tamen possunt mortalia manes.

Quo mibi tot lacryraae? non has mea funera
poscunt.

Poscunt iliorum, quorum mors omnia finit.
iSoVixi, et nascenti dederant quam longa sorores
Stamina, maturo devolvit pollice Clotho:

Ip*

T. 137. Et sanctam magna ter voce vocahimns umhratn'^ De
Iioc Teterum more vidd. Feithins Antiq. Hom. I. 17. Uier. Co-
lurana ad Ennii 1'ragin. p. a 4 x> ed. Hessclii, et firoukh. ad
Tib. I. a. V. 45.

T. 148. Quo mihi tot lacrjrmae,'\ Contoli baeo cum illis Loticbii
L. !• Carm. 3 . p. 408.

Non lacrjrmis hoc fimus eget: solatia forsan
Talia plebeiis maniLus esse soluit, liurm.

T. iSo. Vixi, et nascenti cet Virgilio adhaeret:

Vixi, et quem dederat curtum /brtuna peregi,

Yide ad Autbel. Lat, T. IL p, B um*

Digilized by Googlf

FUNERUM LIBER.

107.

Ipse meos annos vitae sine labe peregi ,
Exiguutuque mei tellus obscura recondit;
Cetera tam parva non compescuntur in urna:
i55Pars sed in aethereas sedes, natalia regna.
Cessit: pars famae niveae plaudentibus alis
Ingenti vehitur ventura in secla triumpho.
Quoque magis vario vita est mihi ducta labore,
Hoc magis elucet falis exercita virtus.

160 Namque ubi (fabor enim , si sic tua forte leventur
Vulnera) post primos aevi ^ iuvenilis honores.
Principis invicti dono pars una Senatus
Ipse forem Magni, cuius sub legibus olim
Antiquae Belgarum urbes, populique potentes
i 65 Submissi , , iuslumque colunt , aequumque
tuentur ,

Continuo Batavas Praeses dimittor ad urbes.
Effrenes populos, qui tunc vix ulla tenebant
Foedera iusUtke, sed vi, sed caede cruenta
In commune malum contemta lege ruebant,
,170 Mutua civili miscentes vulnera bello.

Quae mala non illic, quae non discrimina sensi.
Improba dum meditor confringere facta poientum

No-

▼. 16». Senatus Magni'\ Macliniensis.

T. ifiS. Batavas Praeses dimittor ad urbes, ] Curiae Ilollandi*
c*e, quae erat Hagae Comitum, Latius haec alibi a uobis expo>
sita suut.

) ▼. 167. Effrenes pt^ulas-l Notum ex historia, iam tum in ur-
bibus lloliandicis tumultus exortos fuisse. De ciusinodi tumultu ,
Uagae Comitum, circa id tempus, a. i 5 i 6 , cxciuto xide Wage-
oarium Hist. Pate. T. IV. p. 447.

O a

Digitized by Googie

FUNERUM LIBER.

10 $

jqS Attonitum nostro retulit de limine gressum
Indoluilqtie nocens, quod non minus integer
essem.

Sic ego cum 6dus domino consultor, et idem
Litibus implicitis iudex aequissimus essem,
Pauca roihi aggessi malesuadae pondera gazae.
aooQuod tamen aggessi multo pretiosius istis,
lunncuatn iamain vobis, nomenque relinquo.
Quod non una terat revolutis solibus aetas.
Vivite felices, et nostras ite per artes,
Naturaeque datum consumite legibus aevum.
ao 5 Tempus erit, cum vos ater quoque pulvis habebit,
Vestraque cum nostris calcabunt ossa nepotes
Immemores, et de tam multis rara superstes
Litera nominibus trita evanescet in urna.
Interea speciem nostri tamen orbis habebit
910 In vobis (ueque enim mea me praesagia fallunt.
Nec monitus ventosa meos decerpserit aura^
Quod si vos etiam tenuis fortuna sequetur.
Praemiaque accedent laudato parca labori.

Sic etiam similes non sit pudor esse parenti;
9 15 Magnarum ne forsan opum tam dira cupido
Iu diversa trahat sensim vestigia vitae
Ignaros , et dum similes non esse parenti
Uua in re cupitis, similes non sitis in ulla.

T. 9o3. Kostras Ue per artet<. ] Vri pro virtute positum ex in.
tiioa est linguae Latinae cognitione. Notum illud Lucilii; Ut pern
iuiretur inerti ars ia quo non erit uUa,

O 3

IL

A

D^itized by Coogle

11 «

lOANNIS SECUNDI

I I.

IN MORTEM

MERCURINI A GATTINARIA
‘ CAROLI V IMPERATORIS MAGNI
CANCELLARII.

■ Mercurius moritur. Quid? Maia natus? an ille.
Dignus qui Maia, qui love partus erat?

Quem sibi vult socium icrreuus lupiter olim,
Sive paret pacem, seu grave Martis opus?

5 Scilicet ille iacet. Quid non fata improba teiitaut ?
Hei mihi, numinibus mors quoque dira venit,
lam tibi fatalem praedico, lupitor, horam.

Qua fratris venias hospes ad antra tui.

Tu.

IN MORTEM MERCURINI A GATTINARIA] Mer.
mtrium Cottinariiun vocat Sleidanui, Comment. d« statu Relig. et
Reip. sub Corolo V. L. I. p. >6. Cardinalem factum fuisse a. iSag.
patet' ex eodem Slcidano L. VII. prine. In indice Stradac voca»
tur Merairmiis j4rboreuSf Cardinalis Gallinaria ^ Caesaris Cancella»
rius. Obiit a. rS3o. Oeuipoote. ibidemque sepultus. Uhimus Bur*
gnndiae Caacellarius successorem habuit Nicol. Perenotlum Gran*
vellanum : ita enim Pont. Heutems L. X. Rer. Aiistriac. c. 5.
p. 5157 . Inde per Venetomm ditiones trans ^Ipes OenipotUem
( Insprug Germani vocant ) venit Carolus , ubi Mercurium Galina»
rium Cardinalem, postremum Biirginuliae Cancellarium, ac Consilia-
rium maxime intimum , morbo ercplum sepelivit, substUuitque iiU
Hicolaum Perenotlum, Granvtilae dominum, natione Burgtmdum,
ifui Cancellarii , primique Consiliarii munera fimetus, tiudo abstinuit.
Quibus eadem, aed Gattinarii nomiue non expresso, narrat Auctor
Civa&ic. Flandr. T. IV. p. ig4> Burm.

Digilized by Google

FUHERUM LIBES,

llf

Tu quoque nigranti vectus novus advena regno,
lo Phoebe, poetarum Pieridumque decus.

Primus inadsueta pinges albedine regnum.

Quod moestum teoebris nox inamoena tegit.

Magna cohors divum, tumulos urnasque parate^
Improha falcifera mors petit astra manu.

I I I.

MERCURINUS AD VIATOREM.

Disce sequi fatum , quicumque tenentia nosUi
Nescio quid cineris marmora dura vides;

Disce sequi rectum, quicumque loquacia saxa;
Ferre vides laudes per freta longa meas.

I V.

MARGARETAE AUSTRIAE
MAXIMILIANI CAESARIS FILIAE
EPlXAPdlUM.

Caesaribus proavis, et Caesare clara nepote,

Margareta Austriaci sala semine Maxmiliani,

MARGARETAE AUSTRIAE.] Margaretae nen^e illiu.
fuae Maximiliaai I Imp. , et Mariae Burgundae filia, Caroli V,
amita , Belgii olim gubernatrix , et Margaretae Parmensia , filiaa
Caroli illegitimae, educatrix fuit. Vide de ea Stradam L. I. BeU
Bcig. p. 37 . P. Heuterum L. VIIL Rer. Austr. c. i3. Petr. Pe-
titum in Chron. Oall- L. VII. init, et Hoynok a Papendr. in acH
tia ad Viglii Epist. Sclaeb XV. T. IL Anai. Belg. P. L p. 4t.

libi

Dflitized by Coogle

fija lOANNiS SECUNDI

Illa ego, quae miti rexi moderamine Belgas,’

£l per femineas percusso foedere dextras
5 Discordes populos tranquilla pare beavi,

Hic fato depressa cubo, tellusque tenebit
Nescio quid nostro de corjwjre pulveris atri.
Lustra decem vitae Jjachesis vix neverat, et mox
Stamina l’arca ferox fatalia rupit, iterque
liolre per obscurum nulli remeabile iussit.

At vos plebeo geniti de sanguine, quando
Ferrea nec nobis didiceruut fata, nec ullis
Parcere nominibus, patientius ite sub umbras.

tibi eam Macliniae d. i. Dec. i53i. obiitse notat; sed d< 17. Not«
l33oi anno aet. 5i decesaitte tradit Goodboevius in Chron. Belg.
p. 59I' D. nlt. Not. i53o. ao Praefecturae XXIII. mortuam dicit
auct. CfaroD. Flandr. T. 1V> p. igS< Jlacliniae pfid. Kal. Decem-
br. ao aet. 5a Guberuationis XXIl< dicit P. HeuterusL.X. p. *3gi
Anno aet. 5o defunctam t. 8. indicat Seenndua. Burm. Addi-
tam tamen vix non impedit, quo minua dnum tel alterum anuum
•upra decem lustra Tivere potuerit.

T. a. MaxmilUuu.'] Eandem crasin ingratam b<kbct etiam infra
Carm. XIX. r. a.

V. 4. Et per feminent cet. ] Innuit pacem , media hac Marga-
relha, inter Carolum V et Franciacum I, Franciae regem, Ca-
meraci a. iSig. factam, quam Celebrat Noster L. III. eL 8. ubi
Tide notas. Burm. a

T. 11. At vos pkbeio geniti de sanguine cet.] Imitatum haee
esae Malherbam disces cx notU Menagii ad eius Poem. p. 34la
Priora tnnt e Catullo,

Qui nsme it per iter tenebricosum

lUucy unde negant redit» qiiemquanh Barnr.

t

J-

Digitized by Googie

fUNERUM LIBER*

V.

Ii3 ‘

in eandem morientem.

Ergo higra dies, et adest quoque flebilis brtrd,
Femina dia, tibi? nec mors diademata curat?
Ergo longa quies tibi iam properatur, et ista
'Ijumiiia perpetuis claudet noJt una tenebris?

5 Nec pietas, nec sancta fides, nec nobile siemmai
Belgica nec Divos tellus miseranda movebit ?
Scilicet hoc fuerit tumidae monuere quod undae.
Et terrae lacrymas suggesserit Amphitrite.

Illa orbanda sua Rectrice, orbanda parente,

IO Iam nunc in riguos meditatur abire liquoresv
Parce piis lacryinis tellus, et parce querelis.
Nec mutari opta, quod stat fatalibus oliin
Ignibus impressum, nullis revocabile votis*

▼, 7 « Scilicet hoc fuerit tumidue monuere quod tmdae, ] Itespi*
clt, ut puto, ad lugentem illam diluvionem, quae locum liabuit
a. lS3o. cuius meiEoriam Noster etiam servavit Silva II. tibi uota,
consule. Vide , an npn liiuc efficere possis , quo auno vere luor*
tuti sit Margaretha.

'VI.

Epitaphium pHelLae cAstaE.

Mille procos habuit, contemsit mille Lycoris^
Pacta fides uni ne violata foret.
tJni fida viro cantetur mille poetis.

Vivat et in cauU incluta marmoribus.
yoLt. U. P VIL

Digilized by GoogI

14 !’ laANNIS SECUNDI

VII.

t

NAENIA IN OBITUM
DOCTISSIMI VIRI lACOBI VOLCARDI,
BERGENSIS.

Ergone Volcardus teuues quoque cessit ad unalxas i
Adveua Lethaeum flebilis ad .fluvium ?

Begnaque Persephones vidit lugubria furvae j
Et rabiosa canis guttura tergemiui?

5 Flectere nec potuit tetricas galeata Sorores^

Diva , secatrices vel cohibere manus ?

Infernisque pium vatem prohibere tenebris,
Leutaque sub seram ducere fata diem ?

Talia debuerat sancto dare praemia mystae,

IO Vertice de patrio quam saliisse feruuU

De.

IN OBITUM lACOBI VOLCARDL] Hoc ^cnndl Epi<
ceclium, ct sequens Epitapliium meraorat Val. Audreas Bibi. Belg.
p. JI5. uln de Volcardo: ('ixU /uimlUirU loanni Stcumio, poetae
celelierrinU nominis, i/iii amico et praeceptori primis annis rapto Nae-
niam et Epitaphium Luit: et iisdem verbis Ant. Sanderus L. II.
de Scriptor. Flandriae p. 86. Volcardum vero Graece Eatineque
•pprime doctum fuisse testantur, et scripsisse De usu Eloquentiae
in obeundis muneribus pubUcis oratione qmdlibetica , edita Antv.
l5»6. 4to quam Lovanii dixit, dum illic versarelor cum Viglio
Zuicherao (quem Hagae Comitia bonis literis instituorat) et nob».
Kum liberos in studiis formaret. De Volcardo, et lioc L Secundi
Epicedio vide nolas ad Viglii 'iiam iu T. I. Analect. Belg. Hoyn®«
bii a Papeudrcciit p. 65. Burm.

Digilized by Google

FUNERUM LIBER.'

11 $

Debuerat vati medicus succurrere Pfioebus ,

Si quid habent herbae , carmina si quid opis.
At non cura Deos hominum ulla remordet ,
^et unam

lustus et iniustus cogitur ire viam.

1 5 Et perstamus adhuc prece, thure, bidentibus, auro
Non audituros sollicitare Deos!

Nempe iacet raptus primis lacobus in annis :
Heu, nova Belgarum gloria nempe iacet!

Et iam de sacro quid laudem corpore restat ?
ao O^sa, cinis, pulvis, nomen inane, nihil.
Scilicet omne suos repetit, repeletqiie recursus ,
£t gaudent reditu singula quaeque suo.

Ter-

T, II. Debuerat vati medicus suceiarere Phoebus. J Preclara P»n.
Sus Pansa Epicedio Molsae ioter Carmina Poet, Ita). Toscani T. I.
p. 56. ad Phoebum:

Moba, tuus vates f Musarum gloria, Phoebe,

Occidit, ah pictas, ah pudor, ah facinus l.

Dic ubi eras, cum tabyiais consumeret artus
Morbus, et injiceret pectus, et ora lues?

' 'lium rjuid in yionia ludebas valle, madentem
Aut crinem aptabas dente citoriaco ? cet.

/ nunc et medicae iniientorem dicter artis

Te iacta, et soli gramina nota tibi. B ii nn.

T. it. Scilicet omne suos repetit, repttelque reatrstis,^ Est imitati#
Maximiani, vulgo Pseudo-Galli in Eleg. 1 v. laa.

Ortus cimcta suos repetunt, matremtftie requirunt.

Et redit ad nihilum, quod Jail ania nilut, ^

SUlIus II- Silv. I. V. 103.

Ortus quidquid habet, futem timet, ibimus omnes.

Ibimus,

t i Vi.

Digitized by Googie

lOANNlS, SECUNDI

Terra tulit cunctos, cunctos quoque terra resolvit^
Mutat et in cineres, quqd cinis ante fuit.
aSNec iuvat in Jongas vitam traducere curas.
Pectore coelestes et penetrare domos,
yeiitururaque loqui, caqtu pollere, vel herbis;

Anibus, heu, nullis mors remorata venit.

Illa manet servos, dites manet illa tyrannos;

3o Illa manet pueros , et manet illa senes.

Ergo age, qui legis haec, fati cape iura superbi,

- Teque para tuipiilo mox moriture pari.

At tu, Musarum formator prime mearuna ,

Vivi, vale, tellus molliter ossa tegat.

‘ 3^Nus, quae sola maneqt pallentes munerq manes.
Quos semel inferna nayita vexit aqua,

Car*

Ville ad Aotliol' T. II. p. |Oo, ubi similiter in Epitaphio ye,
teri ?

VU^ suhit Qoelum^ carpta tellure tenetur:

Omtia sic repetunt iura locostfue p>os.

Bnrm. Hoc i^uidem mirari subjt, Secundum, iuvenem ad omnia
meliora natijni, rarissime iii bis carminibus perpetuas istas de
fataii lege moriendi querelas melioris spe Titac leniisse, et fere
delabi ad Epicureorum sordes. Sed eiusmodi erat tum retig^onis
Cliristianae status, ut pon magnopere ille sanae meqtis hominem
gaperet, sed facile auimiii, aetate ao seria meditatione nondum
corroboratus, in alia omnia transiret. Religionis sensum in povta
' noslio iuvene sjiirat oda plliipe'

V. 19. Illa manet servos, dites manet illa tj-rannos.] Aucto;
(Ipnsul ad LiTiam y. 2 iy,

luit/t maueut omnes: omnes exspectat avarus
J' artitor ; et turbae vix satis una rasis
, JiiuiCinus huc omnes; metam properamus ad HOaip,

Qmrua sul>. le^GS mor\ pocat atra suof,

V* 30.

Digitized by Coogle

FUNER UM ' LIBERi H7

Carmina sculpemus memori longaeva sepulcro,
Quae tua de Stygia nomina valle trahant, r
Carmina flebilibus lugubre sonantia chunlis,

4o Carmina longinquus quae legat, et lacrymet.

T. 3 C. unul inferna navita ve*it afiia."] ProperU IV. 9.

T. 6.

Qiuim semel infernas intrarunt funera sedes, ,

liniutiir autem Uluil AlbiooTani ad Livian. 4*B>

Non est revocabilis uifi.

Quem semel umbrifera navita lintre tuUu fiurnu

VIII.

Eiusdem Epitaphium,

a

Hospes, qui calcas loca tristia defunctorum;

Siste gradum, cineres hic Ilcobus habet.
Aspera quem fata , et nostro nimis invida seclo ,
Non sunt maturos passa videre dies.
5Volcardo cognomen' erat; primordia vitae

Berga dedit, quo stas nunc habet ossa locus.
Quidquid Roma docet, quidquid docuistis. A*
thenae ,

Noverat: obscurum noa minus ivit iter,

IU

▼. 9 . Obscurum non minus ivit,iter.'\ Lege num mima, ct Tide
quae notavi ad Lotich. L> V. el. 19. t. 11I. Burm, Docet aci»
licet ibi formulam num minus in bis protritae esse venustatis, et
multis veterum locis restituendam, ubi rum minus editur, sed Se*
eundum non emeudatas editiones esse secutam. Videant itlii; ego
nibil mutare ausua sunv

P3

Digitized by Google

ii8

Ib ANNIS SECUNDI

• Illius ad tumulum Nymphae Paruassides udas
IO' Effundant lacrymas, Pallas et ipsa gemat.

Illius ad tumulum sucxrescat Apollinis arbor,
Mixtaque cum violis lilia, cumque rosis.

T, IS. Mixta/fu» eum vMU liiia; crnn^tu rtuu,'] Vide qnae bo«
Isti ad T. 11. AnthoU Lat. p. i86. ubi similiter in elcgantiatiota
Q. Caecilii Optati epitaphio :

ffie iacet OpuuuSf pietatu nobilis infans, *

Ctd precor ut cineres tilia sinttjue rosae.

.Vide d sopra ad L< 111. ek i5. t. a3. Burm.

IX.

lACOBI PLATPAYS MORINI
MUSICI IMPERATORIS CAROLI V,
EPITAPHIUM.

Cui sors innocuo frustra quaesiverat hostem,
itrmavit socias in mea fata manus.

Perfidus incauto ferrum demisit in armos,
Labeatem solis destiluitque locis.

5 Sanguine rorantes caedem lacrymantur olivae.
Sub quibus exspirans ultima verba dedi.

Et mea turmalim gemuerunt fata volucres.

Haec fuit una meae conscia turba necis.

Flete piae volucres: et nos quoque flevimus
umbras ,

IO Claraque sunt cantu mulla sacella meo.

Ia.

lACOBI PLATPAYS MORINI EPITAPHIUM] Hunc
perfida alicuius m^uu interiisse carmen indicat. Carmini subseri»
ptum est, factum perpatratum esse Moatissonii in Arragonia.

I

Digitized by Googie

'funerum LIBBR.: ir^l

. In&ntem 'tellps Morinum nutrivit amoena:
Arragonum montes sunt mihi jkHo tumulo.

Caesaris ante focos solemnia sacra peregi:

Quam peterem moriens non fuit ara mihi.

1 5 Caeruleos sparsi fumos ante ora Deorum;
Sanguine Styz late nunc rubet atra meo.

Tu quicumque cupis meliori oo:umbere &to.
Suspectum Fidei nobile nomen habe.

X.

NAENIA IN OBITUM
IOANNAE fontanae BITURICENSI9
MATRONAE CLARISS4MAE.

Ipsa loquitur,

t

Muneribus quos terra suis dulcissima nutrit ,
Haec legite, (o quorum de grege nuper eram.jf

Quae muti cineres alieno dicimus ore,

£t semel humana discite lege mori.

5 Fidite nec formae , nec opes numerate , nec annos :
Omnibus his poteram vincere: victa cado.

Nec, 'si longa graves circumdant atria cerae.
Nec, si multa pia victima caesa manu est; ,

Nec, si plura sacras fragrarunt thura per aras;
lo Nec, si artes vobis mille dedere Dei,

Un*

Jn obitum loannat Fontatuie, ] De hac poetna Galli ca , in cor
ins honorem aliud exstat Nostri carmen , qoae resciscere po«
tuerim legas in nota ad Lib. III. eL i5. Huius naeniae in»
Tentiouem poeticam Secundus debet Propertio suo, qui aimilitec
FauUi uxorem Cotneliam mortuam facit loqucntem.

Digitized by Coogie

lio -

lOANiriS SECUNDI :

Lingnaque contigierit quae poMit flectere Ditem J
. Credite lanificas fallere^ posse Deas.

Talia si possent rigidas mollire Sorores, '
Nunc quoque, qua terimur, contereremus
humum. i

1 S Non parvum in gelido gereremus marmore nomen ;
Nomine cura veteri quam male conveni‘^ns!

Nomen quod toties lacrymis geraituque sequetur
Coniugis orbati nunc quoque magnus amor:

Unde prius visus carpebat, et omnia laeta,

•o Melie quod Hyblaeo dulcius ante fuit.

Hei mihi, quem video longo raucescere questu,
Tundentem gemina pectora moesta manu.

Horrentem impexisque comis, et vestibus atris,
Manantem lacrymis insatiabilibus.
aSO dulcis coniuz, sunt haec rata iura Deorum:
Omnibus ad manes una eademque via est.

Ante tuos obitus sibi me Libitina sacravit:

. Hoc est, quod Superos saepe precata fui.

Me tibi fles raptam? gaude posuisse dolores.

3o Clade cita perii? sum cruciata minus.

Non ego tergemini canis indignantia rostra
yidi, non oculos terruit Hydra meos.

Moe»

K • f ....

V. 14. Qtiti terimur'] Genumnii hinc lectionem revocavimui
editione Trajectini. In duabus ultimis Scriverii editt. est te.
gimiir.

Y. 3 i. A'on ego tergemini cet. 3 Pulcre vCleres Lac in re. Sta»
tinm , Propertium aliosqtie imitatum esse Secundum, patebit ex
illis, quae notavi ad T. II. Anthol. Lat. p. 18. obi iimilia habes
in cle^anlissiniO Epitaphio: ■

h"on

\

Digilized by Googl(

FUNETIUM . L^BER.

Moenia ncxn hic sunt triplici eircumdata muro.
Flammanti Pblegeton quae ruber ambit aqua.
35 Saxa, rotae ^ scopuli, fugientia flumina, vultarj
Tale nibil noster mitior > orbis habet.

filanda quies habitat, et longis otia festis,

' • fit pax Palladia fronde revincta caput. ' ■

Hinc curas hominum tot despectamus inanes j' '
£t mixta alternis gaudia falsa malis.

Hinc tumuli ridere mei ludibria possum.

Ille foret vestrae ni pietatis opus.

Tu facis obscura ne putrescamus io urna,'
Inscribens queriilis clara sepulcra notis ;
'i^SQuae tam concordes longum testantia flammas,’
Diffundant titulos in nova secla meos.

Pro quibus officiis longam Ubi numina vitam,
£t vacuam curis dent, vacuarnque metu.

Ne tenerae sqboli geminent tua funera luctum,
6o Quorum onus in patrio nunc iacet omne sinu.

Ast

Zion ego Tartareas penetrabo tristis ad undas ^

Non Acheronteis transvehar umbra vadis.

Non ego caeruleam' renui sidchba paludem ;

Nec te terriluiem /ronte .timebo, Charon. Burm.

V. 47. quibus officiis'^ Vide ad Priapeia T. II. ‘Anlliol, Laf,

(>. 5S8. Burm. bolemma et elegans locutio. miaimV teutauda s
Burmanno patruo in Ovidii loco II. Amor .8. t. at. , < *

Pro quibas officiis pretium mihi dulce repemle,

Conf. Burm. ad Lotiebii illud L. 111. el. 9. v. iS.

Pro quibus ojficiis haeres ahamtis amici
Accipe fortutme munera parva meae,

T. 5o. Quorum onus in patrio rume iaceS omne tinu,2 NUUeu dii^

• U, 9

Digitized by Googie

lOAWRTS SECUNDI :

, • lAi srra dies fatalem vexerit horam , >

Quae sotvat viocUs te quoque corpore»,

. laetus in Elysia mecum spatiabere ripa,

Qua lauii vitreas lucus inumbrat aquas.

|>I(o Secundum iu loimo habuisse illa Ck>netiae apud Propeitt
h. IV. eh uh. T, 71.

" Fungere matemU vicitus, putf' ^ iUa meorum
Omnit erit colh turba ferenda bm,

Otcida tfutun dederit tua flentibus, adiice matris.

Tota domus coepit nunc anus esse tuum.

Varm. Quo tamen loco pro turba legendum es«e arbitror curat

X I.

'Eistsdem Epitaphium,

' Hospes, loannae hoc Fontanae habet ossa sed
pulcrum ,

Hanc Tenus et Inno fient simul, etCharites.
Matronale decus luno, Venus aurea formam,

* lUins extinctam flent Chariles charitem.

5 Nobilitatem et opes ab origine duxit avita,
Virtutem variam mens generosa dedit.
Splendida de puxo gestabat nomina fonte.

Qui, puto, P^aseo de pede futht aquam.
Pectora crystallo pellucidiora gerebat:
jo Noyerat et quicquid Franca^ Poesis habet.
Docta Hwlos digitis , liquido "seu fundere canto^
Quale canit dulci gutture serus olor.

^on ignara locos, et non ignara choreas,

' Docta loqui blandum, sed mage docta fldem;

Mo-

Digilized by Googie

FUNERUM liber;

Moribus his visa est dignissima eotaiuge, cuius
Saepe tnlit facilem regia charta taaaunu'

Nupta cui primo viridantis flore sub aevi.

Enixa est socii pignora quinque tori ;

Cum quo communi partita est omnia fato,
ao Forsitan et cuperet nunc quoque flere simul^

Mitius ut ferret divisos ille dolores,
Inconsolandos qui modo dat gemitus,

At vos mortales, quorum non laeserat 'ullum i
Ferte rosas illi, quae rosa nuper erat.

XII.

HIERONYMI MORESINI MEDIOLANfil^SIS,

BitiirigUfus in lacuM una eum equo, ani imeuhtat^ <ektnmif
EPITAPHIUM. ■ . -

Hac Moresinus habet cineres Hieronymus urna.
Moenia qui voluit dum peregrina sequi.

Nomen ut acciperet a vulgi noraide dispar, *
Ausonidum dulci de regione procul^

5 Mersit in obscoena iuvenilia vota p^ude,
Ferque necatrices ad Styga navit aquas.-

At

HIERONYMI MORESINI EPITAPHIUM.] In eun,
dem est epigrai&int 69. Lib. L Eidem epiuphiam scripsit Uadr.
Marius Poem. p. 4S. Burm.

▼. 6. Necatiices aquas. ] Amat bas Tocabulorum formas liand
admodum Latinas iupriniui Secundus, secauuxsy pree^triees HutMUf
natairicu Haiadcs, ceu

•Q *

Digitized by Googie

lOAHNIS 'SECU;NDI .

; At tu, qui transis, umbrae iace verba silenti,
Qualia vis cineri sera venire tuo.

y. <}' Utnbrme iace verba silenli. ] E Propertio L. II. 1. T.
Jaiia^ae iliacrjtmant mutae iacewerba /aviUae. Burio»
t'' *

. ' XIII.

- FORMOSI lUVENIS HEDUI,

. ’ IMP. CAROH V POCILLATOIIIS,

EPITAPHIUM.

Marmorea iuvenem facie croceoque capilla
Miscentem nostro pocula casta lovi,
lupiler, aetherias cur, iuvide, tollis ad arces?
, Quod puer Iliacus, non erit iste tibi.

SUlta tuum melius numquam Saturnia crimen^
Formosum thalamis inferet ipsa suis.

. . J

T. ttlt. Formosum thalamis b^ret ^sa luu.] Etegans et ad ve^
teram poetarum genium fictio , , qua iurenem hunc formosum suit
thalamis lunonem vindicaturam dicit , ut lovi pro amore in Ga-
nymedem viceg redderet. Hoc inultis Graecorum et l.atiuorum
poetarum ' loci* UliutraTi ad X. il> AnthoL Lat. p. 87 et asit
Surmi - . .

XIV,

Digitized by Googie

rV-NERtfM LIBRR.

• • ■ ' ‘ X i v. ■ '

• • . • '. .. ■ . M ■ i

EPITABHIUM' •

PETRI EVERAUDI, MONACHI,.

FRATRIS OPTIMI.

Nobilis et Legum tilulTii et Praeside patre,
Itlolliter exactis vitae viridantibus anuis
Aestas occiduum dum 'fervida tangeret aevum,
Petrus ego hic iaceo. Non me plorate sepuitum :
'6 Tunc plorandus eram , cum me vis invida sortis
Liiguliri iuvenem fato , quo lenius hoc est ,
Involvit , claroque viam praeclusit honori.

' Venimus ad metam, (lacrytpis haec dicite vestris
(), quicunque meo lugetis fuuere moesli) ■ ‘ '
!lo Nascenti leges quam praefixere Deorum.

Vivite felices, nec me duxisse dulete
'Tempus in hoc vitam, quod pertransire negaral
Fatorum series, cdelique volubilis ordo.

t ’’FpiUip/uiim Petri ' Everanli,'} De hoc Petro- Hieronymo , Secnn4
di fratre, qui Abbas fuit 'Abbatiae Mediudurgeiisis , ride Oissert.
p. Vlll.

V. 6. Quo lenius~\ Hoc e melioribus libris dedimus, pro lett\
lius, quod male ScriTerianas edito occupariU

* * > ; ! . i ■ i

• XV.

EPITAPHIUM FAUSTINL

Ferventi Veneris Faustinus ab igne perustus
Ilie iacet, et tecto stillantes excipit undas.

Di„ •fdbyCoogle

lOANNIS %ECUi!fT)l

Quae vel inextinctas sedent post (unera flammas.

Tu quicuuque pares sensisti forte favillas
5 Hospes, et ista legis, dic: molliter ossa quiescant,
KuUaque sentiscant onerosae pondera terrae.

X V L

/ t •

EPITAPHIUM.

MICHAELIS SENIS.

Quem cernis, numerosi unus de plebe Michael,
Extremo in vico pueros elementa docebam : -
Insuper, aedilis complures pervigil annos
Sacram Cbristiparae servabam Virginis aedem.

5 Ignotam ignotus duxi sine crimine vitam.

Dum prope tricenos ageret ter Cjntbius orbes ^
Ignotus moriturus eram, sed noluit illud
Quisquis erat plastes* nostri studiosus opinor,
Qui vultus formam rari miratus, et ausus
«oTentare ignotam digitis renuentibus artem ,

Os, oculos, frontem, nasum, nigasque seniles,

• Adsuetosque habitus, argdla duxit ab uda,

Meqiie hic spectandum seclo posuit venturo ,
Exemplum viridis bene porlaUeque senectae.

'i5At tu, qui transis, dic saltem: molliter huius
Ossa cubeot, nullaque gravi tellure premantur.’ '

Y. 8. .Quu^is «nu plaita.1 ^|ise acilicet nottet Secundus mir»*
tus viri Tuitum nobilem finxerat.

XVII,

Digitized by Googl

FUKEHUM LIBER.

XVII.

EPITAPHIUM MENELAI CUIUSDAM.

'■ -r * 4 .

Inter ppua ipedium lasciva morte solutus»

Hic situs est, et init iam Menelaus humum:
.Qui blandae , Veneri vitae sacraverat annos,
Haud aliter vitam ponere- dignus erat.

T. uh. Hand aliter vUcaH ponere dignus enu,'] Imitttio Orh
dii II. Amor, lo, ▼. ult.

Cum moriar medium solvor et inter opus,

'Atque aliquis nostro lacrymans in fimcre dicat
Conveniens vitae mors fidt ista suae.

Sic qnoque Lais listikxtn , teste PhileUero «pud Atbe»

naeum L. XIII. p. 587> Alia dabunt Broukh, ad Prop. II. 7 . ▼.
et Bnrm. ad eund. 1. 0. t. i6. qnot citasse softiciat.

X V I I I.

EPITAPHIUM j,

BENRICI DUYSTII, DELFENSI3. '

Bunc tumulum nati caro posuere parenti,

Pro palriis curis, pro dulci munere lucis;
Lugubresque notas tristi inscripsere sepulcro.
Hoc tumulo Henricus servat sua Duyslius ossa:
5 illum flent quicum.que colunt iustumque piumque;
Deifica praecipue tellus, primordia vitae

Quae

EPITAPHIUM HENR. DUYSTII.] Fuisse Tirum qnem-
dam diTitem, pietatis laude florentem, inprimis erga pauperes !!•
beralem, qaorura in gratiam hospitium instituerit, ex hoc car-
mine liquet. JN'um et Ludie hospitium illud Deliis supersit, dicere
•on atiaim.

Digitized by Google

JOANIflS SECT3NDI

X*®

Quae dedit , ofEciumque experta est cuius abunde:
Sed longe ante alios illum deplorat egena
Turba hominum illius nutriti largiter aere.
loViventum namque is iuxta vitaeque sequentum
Prospiciens hominum , quos indiga fata morantur y
• Cor[K>ra 'multa suis opibus per secula pavit.
Illum igitur Rex coelicolum pro talibus adii
Felicem vocet ad nitidi templa ardua coeli,
i5Pax ubi laeta habitat nullis obnoxia curis.

XIX.

Epitaphium clarissimae matrcInae
franciscae ab iiaro,

UXORIS MAXIMILIANI TRANSSYLVANL

Hoc saxo Francisca tegor, quae stemmatis Hari
Coiiiugio felix, Maxmiliane, tuo
Transsjlvane fui, potui cui nupta placere.

Quis fuerit genitor, quaeris? Iberus erat.

£) Belga fuit genitrix: lustris vix quinque perictis
Egit in ignotas me fera Parca vias.

. EPITAPHIUM FRANCISCAE AB HARO.] Nura for-
tasse ab hujas patre fluxit nobilissima gens Horenia(' de 'van Ha^
Ttns)? An haec dicta fuit -van Haar sive ler Haar? MaxUhdin
mniim Transsj/lvannm baboimiu etiam Lib. L epigr. 4^.

XX.

DkT'^

■ by tjOOgk

tCINERUM LIBER.

X X.

'AluuL .

: • -I ■ ' : i . ■ r - i ^

tleas, hospes,. heua, qui negligtnter praeterii
(Sortis meinor fortasse non salis tuae)

Loca haec sopori destinata mortuum ,

Sta, donec hic‘ quae dormiat ttognoverisii
S Fra Wcisca -clrirls • blarlor pared^us '

Virtute, caslitatei niorib6a ^his, • ' '

' Bnnisque / quae vere beant clarissima
• - Formam cui suae parem dederat Venus ^

Terra sub ista nescio quid pulveris ^

Jio Habet vetusti, et obsoleti et putridi. ^
•Heu fala, saevis saeviora tigribus,

Num sic decebat, obsecro vos, ut prius • -
Quam se videret vivere, et lustrum salia
Quintum peregisset, nigrantem regiam
;l5 Vruserpinae subiret intractabilis,

' Illa,* illa longis digna seclis vivere?

Et nunc maritus heu misellus in toro
- Vacuo gemens, lugensque, et incusans DeoS|>
' Frustra suam desideraret turturem?

- mt

■'•• V j:- Us

-3

y

yoLt. n.

* •

^ t >»* » *T»

ilZIi

Digitized by Googlc

iSo' I6ANKIS SECUNDt

X X i.

IN OBITUM ORNATISSIMI ADOLESCENTI^
CAROLI SUCQUETI, FLANDRI
lUHECONSULTI EXIMII',

NAENIA,

Tristia defleram mendacis nuncia fati ,

Sucqueti, miseiram quaq retulere necem.

Idem veracis deflebo nuncia £tti:

Di facerent, labor hic vanus, ut ille, foret!

. . Et

IN OBITUM CAROLI SUCQUETI.] Hunc L Secnnfi
letsnin in mortem C, Sucqueti innuit Val/ Andreas Bibi. Belg^
p. 1*7. nbi de C. Sncqaeto agit, quem Antonio Sacqueto-, Ca-
rolo V a accretis, genitum, Biturigibus in Gallia docturem nac«
Ium fuisse Andr. Alciatum, et purioris iurisprudentiae ac litera»
tnrae cognitione excelluisse, deinde Taurini in Gallia subalpina
publice inra interpretatum fuisse notat, sed praematura morte ex»
stinctura , nondum adolescentiae anuos egressum , et de Interm
dictis librum scripsisse, editum Taurini. Ad eundem hunc Suc*
quetum exstat Secundi nostri carmen supra Lib. I. epist. 6 . et
Lib. II. epist. 4. Fuit conionctissimus Viglii Znichemi sodalis, in
cuius epistolis multa Caroli, et patris eius. Antonii Sucqueti men^
tio houoriiiaa est. Vide Hoynckii a Papendr. notas ad vitam Vi,
glii T. L AnalecU Belg p. 74. Apud Biturigas et dein Taurini
summa cum laude ius docuisse patet ex Viglii epistolis eodem in'
«pere editis T. II. P. L p. 18. Vide etiam Viglii epistolam 16
ad ipsum Car. Snequetum scriptam, et notas ei snbiectas. Epis»
tolam de morte Caroli consolatoriam fratri eius Antonio scribit
idem Viglius Epist. 17. eiusque obitum acerbe deplorat Epist. 35 .
Plura de Suequeto vide apud Anton. Sanderum de script. Flandr.
1 ) I. p. 34. ubi hoc ipsum Secundi epice£um adieciu B u r m.
Principium fanius carminis respicit falsnm iam prius de SuequeU
«aoile nanctum, de qua re. vide L. II. epist. 4, _

Digitized by Googie

FUNERUM LIBERJ

iSl

5 Et nostras iterum damnaret fama querelas.

Iret et in iuatos irrita charta rogos!

Sed nimium veris rumoribus omnia constant;

Si qua venit toties fama, timenda venit.

^ Dic puer, anne aliquis letum perscripsit acerbum ?
'10 Et si aliquis, qUisnam, dic , age, quoque modo.
Litera lugubri Taurina venit ab urbe, ;

Ah dolor! et fidae sunt quoque signa manus.
Quisquis es, o vellem scriptor meodacior esses:
Hoc melius, quam quod sic moreretur, erat;
;i 5 Sic , moreretur amor Cbaritumque novenaque
Dearum,

'Astreae veteris sic moreretur amor;

Iret et in cineres , tabumque liquesceret atrum ,
Quo nihil in vitam venit amabilius:

Seu circumfusae sublimia iura caetervae ;
ao Dictaret, celsa conspicuus cathedra;

Nobile seu 'caneret facili testudine carmen,

Sive puellares duceret arte choros;

Sive suos inter dulcis conviva sodales
Mulceret variis fata propinqua modis.
aS Ergo, fatali lex haec rata stat decreto.

Serviat ut nulli vita fugax domino ;

Sed modo praeripiat , quem vix concesserat , usuth ,
. Lenta modo effoeto in corpore desideat. ‘ ‘

Sic

Y. 8. Si ^ua venit toties fama, timenda venit,'] Imitator Illud
Ovidii Heroid. epist. V. v. 8. '

Quae venit indignae poena, dolcnda venit, '

ft «pUt. II. V. 7».

Quaetamque ex merito spes venit, aequa venit, Burot.

a a

Digitized by Google

I o 'a n n-i s "secundi-

i3i

Sic vivunt homines, quos aegra senecta fatigat,
3o Improba neo possunt per sua vota mori.

Sic, Sucquete iaces, et dulci florida vere
■Membra superiecta nempe • teguntur humo;
Qualia, cum rigido pede conculcantur arantis^
‘ Lilia foedantur quo viguere solo.
i35Nec frater muto persolvit iusta sepulcro.

Nec soror effusas praesecuitque comas:

Nec longe ante alios infelicissima mater *
lenivit morbi taedia longa tui:

Et cum supremae tetigit confinia metae,

'4o Ore suo vitam carpsit ab ore tuo,

Lu-:

34- Nec fiater muto penotvU iusta sepukroi Do porpetn&
hac apud retuito* et ■ recentiores poetas querela moribundoram et
procul a copsauguineia extremo boc solatio destitutorum ,
de quae contuli ad Lotich, Lib. II. el. 5. t. 77 . B u r m« Haa
lamentationes more suo ridet Lucianus libello srepl n/vSevf.

▼. 36. JN*c soror ej^aas praesecuitque comas ] Tibuli. I. 3s
T*

. I Non hic mihi mater^

'Qtuse legat in moestos ossa perusta sinus,

Von soror, jissyricos cineri quae dedat odores,

El fleat ejjusis ante sepulcra comis,

D« resectis capillis «t mortuorum sepulcris apponi solitis sat^s om>i
Ttia nuta sunt.

y. 37. Aec longe ante 'alios in/elicissima moser] E Tibullo III4

B. T. $3.

Et longe ante alias omnes mitissima mater, ,

B u r m. Matris commemoratio in bis efdcaciae est sumqiae
fUo Fropert, de Paefi morte III. S. v. aS.

flt mater non iusta piae dare debita terrae ^

,, Aec pote cognatos pner humat e rogos.

Digilized by Googlc

FUNERUM «liber;

i35

•• Lunainaque occlusit longo damnata sopore, ‘

Et dixit morti: cur mihi tarda venis?

Tunc tempestive poteram migrare siib umbras,
Carus adbuc natus cum mihi, salvus erat.

45 Ille suis manibus nostros clausisset ocellos, , ^

> Rorasset lacryrais et mea busta suis;

Mollibus et violis sparsisset triste feretruo),'
Dixisset cineri verba suprema meo. .

Talia non questa est genitrix in funere moesto,'
$0 Multa sed his queritur nunc graviora tamen.

Et vellet partus bona non sensisse beati.

Et vellet nato' iam caruisse diu;

Et mallet coelebs, ut non foret orba, fuisse: ^
Nam mala respectu sunt graviora boni.

$5 Te quoque credibile est opulentas, Flandria, glebaS
Respersisse vagi fluctibus Oceani ,

Ut fleres longe venerandi funus alumni.

Tollere qui poterat nomen in astra tuum.

Mitte malas lacrymas, iam nunc tibi nomen ab illo,'
60 Flandria, pars melior qua patet 01 bis, habes.

Tu

V. morti: cur mihi tarda verui?\ Prop. II.

5o,

Diceret ^aut: o mort, cur mihi sera vetUs?,
tUaxInuanus Eleg. 1. init.

Aemula quid Jiicm cessas properare Senectus ^

, Otr et iB hoc Jesso corpore tarda venis f
j, 5o. MuLa sed /uj.] In Traiect. ediu et Paria. DuvalUi «al
j£u, quae crasU apud Propertium bis terre obvia eat, sed sempe^
initio Tersq». Cum ys. conferantur dicta ad Cam. Y> T«

Digilized by Google

i34

lOANinS SECUKDI

Tu modo , tu iuvenis vacuum compone sepulcmm,
In patriam manes et revocato pios.

^ 'At tumulo in viridi, quam vivo laeta parabas,
Efluodat castas laurus opaca comas;

65 Taleque perpetua caeletur carmen io urna:

Colle sub hoc nullus membra sepultus habet.

Hunctibi vel tumulum posuit, Sucquele, vel aram^
Carole, sat £elix Fkndria te genito.

Gentibus Alpinis mortis concessit honorem:

2^0 Quisquis es, in longis disce pericla viis.

t

T, 6l, Vacuum compone s^uJcrum'] Quod Cenotaphium veteret
idixemnt, quale Hectori Andromache poauiU Virg Aen. I. v. 3o4«
et quale fuit illud Sichaei in Didonis aula.

V. Ca. Revocato piot.'\ Contra morem veterum ultimam m revo.
fato corripit. .

V. 64* Effundat.^ Hanc lectionem revocavi ex edit. Traiect.
et aic quoque in MS. fuisse notaverat P. Francius. In Scriveria.
nia est effundas. De arboribus in tumulo crescentibus vide ad
lib. lU. el. iS. T. s3.

X X I L

EPITAPHIUM LUCII TABELLARII,

IN VIA A LATRONIBUS OCCISL

£t tumuli, et mortis sedem sortitus eandem;
Hac situs est , moriens quam rul>efecit , humo

Nun*

EPITAPHIUM LUCII TABELLARIL] Hic longam seri»
i>ere 'notam possem de auctore et titulo huius epitaphii. Scilicet
in Itinere Gallico tradit Secnndus. se haud procul ab Atrebato vi-
dliM tumulum Be^naidl mmeii YperensiSf • latronibus ibi spo.

li»l

Digitized by Googie

FUNERUM ' LIBER.

iSi;

Nancius iofeltx yita' spoliatus et auro.

Securum yacuus carpe yialor iter.

liati et interfecti, duni literas et nniDos et ad alloa et ad se pet^
fenet, tifaique tum excidisse boc Epitaphium:

' ' Hic situs est ubi caesus erat Reynaldus ad urbes
Callorum a Fiandris scripta mtmosque Jerens,

^ Bli castsa JuU aliena pectuiia mortis.

Quam . niti post aniffiam perdere non voluit.

Porro addit ia eundem tunc etiam fratrem lusisse in htme moe
dum: Et tumidum et mortis sedem — humum cet. lam prorsus
in contrariam partem nitimnm hoc carmen editam est inter Car.
mina ipsius Secundi parva mutatione, nec in ScriverianU taotum
editionibus, sed et in Traiectina, quam Marius et' Grudins fra-
tre curarunt ; 'prius vero , satis negligenter factam , quippe in
quo prima syllaba in numos male corripitur, ultima in fitit pro.
ducitur, qnodque sibi vindicat lanas, exstat inter Poemata Ma.
rii p. 5o» Tandem tabellarius ille hic Reyjusldus vocatur, illic
JjKius. Quid igitur ? Mihi res non visa est tanti , ut multa
argumenta conquirerem. Itaque secutus sum editiones, in Iti.
nerario Secundum lapsu calami alterum pro altero posuisse
ratus.

V. 4 . Securum vacuus carpe viator iter,] Est ex antiquo epi.
grammate in Balistam, quod legitur in Caulectis T. I. Antlu
Lat. p. 366. ^

Monte sub hoc lapidum tegjUur Balitta sepultut^

Kocie, die tutum carpe viator iter,

Tid. ibid. p. aSp. Burm.

XXIII.

EPITAPHIUM

desiderii ERASMI ROTERODAMENSIS.’

Defunctus vita, longique laboribus aevi,

Hac situs est tandem doctus Erasmus bumo.

Quem

Digilized by Googie

^36 1,0 ANNIS iSECUNDI

Quem licet in sera rapuerunt fata senecta i
Et vitae saturum sopiit alta quies:

BNos tamen hunc, velut immaturo funere raptum,
Flemus, et effusis diffluimus lacrymis. ’

Ille igitur periit! et quondam illa, illa diserta^

Et dulci manans nectare, lingua tacet!
Ingeniumque sagax , et amor virtutis , et aequi ^

|»o Omnia sub parvo condita sunt tumulo!

Illum igitur canos .Virtus lacerata capillos,

■ Et Charites lugent, luget et ipsa Fides;
Collectasque rosas Parnasi ad flumina Nymphae
Inspargunt sacro Pierides tumulo. ,

T. I. Defunctus vita ctt.] Secundam imiUhU' BlouUt. L. IV<
Epigr. p. iSS. in funere. L Sixii:

Functus Jamoratis longi sudoribus aevi

Hic posuit fragiles Sixius exuvias, Burm.

XXIV. '

EPITAPHIUM NICOLAI HACQUINI, ICTi;
HENRICI VIII ANGLORUM REGIS
AD CAROLUM V IMP. LEOAXL

Missus ad occiduos regis legatus Iberos,*

Cuius caerulei venerantur sceptra Britanni,

Siene iaces sicca Arragonuih tumulatus arena,'
Qua Barbastra vetus rapido iacet accola Cingae,

S Hacquine, et legum studiis, et divite praestans
Eloquio, regisque decus patriaeque remotae! ^

At

▼. 4. Barbastra.'\ Barbastrum oppiduoi kti ArWgOniw prop* '
Cingam fluvium. Ludie BaU/astro,

Digitized by Googie

FUNERUM LIBER. iS;

At tibi rex reditum incolumem , dulcesque tuorum
Amplexus, seuioque tuo tranquilla parabat
Otia, nec meritos non adiiciebat honores,
ipAuratoque pedo dextram, mitraque capillum
Exornans: sed fata deos superantia reges
Vota caduca tua, et domini fregere potentis;
.Totque libi exhaustos terraque marique labores »
Et studia,. et varias artes, et inutile nomen y
.iS Omnia tam 'parvo clauserunt dura sepulcro.

Est tamen, est aliquid, quodfnertia busta relinquenA
Aelhereas longe vivax prorumpet in auras.
Evectum niveis famae per inania pennis.

Atque aliquis veniens longinquis hospes ab oris,’
ao Marmor ab externa clarum venerabitur umbra;
Et dicet lacrymans; heu, non tibi debita tellus
Ista fuit; tenerisque rosis miscebit amomum.

Et nigras urnae violas, et lilia fundet.

Manibus et longam optabit cinerique quitilera.'

T. g. Nec meritot non.] Nec non Sta «eparatum facit ambU
gaitatem, quae vereor ut Teterum exemplo defendi poaait.

T. 10. Externa ] Hano lectionem genuinam revocavi cx editi
Traiect. et MS. Scrivarioa perperam edidit exirema.

ti

XXV.

lOA^mriS SECtTKDT

XXV,

liMfUPflttJSI

tALfeSH, F^AT^CfrSCl «Wli

DEtMWWl EIRAMGtAE.

Ib 8p^ Mtriuis regai, Prascisce^ potentis,
Saeva ^eos ooMra parat Krma pater,

Oo<£it|is , beo , prfwb peAieseeos 'flora iuvoqil&e;
Pt fe eain vita spes tna deserifrt.
flFettunate paet*, iton's%na heetitia «emes.

Et posHa in viero Martia castra «aio, >

' 'Obtn aaagnas Gaesar, ^ctor teiraque marii|ue,
Vastabit fl>tii 'Gafliea ragna «aaou.

1$a fnaaent patrern , qootn «Uricia flitaraservtt&t ,
|0 ipse -tUitlia po^it iit 'Siiperesse «nU,

lEPrT-APHWM EHA»W^5I8€I VALEStl] *» tioith a4
1^.1. epigpr. *5 et >6. Tidimut nonnulla carmina Secandi a fira,
ttlbu» etse 'omiwn, -qnod 'in <pnneipt« >^uo*dam <«eerbius diota vi»
def«ntnr. lain 'hoc qtfotjne «peMinent, quae in 4100 l^anoratn li,
iMq aeqnuttiar taqoe ad -fiaeoi^ quMqne haud edita in oditioe
|ie Traiectina «nae adieeit *S<»iTeii«K -Mc ohirogl^bo antiquo
ipdut poetae» Hie liber MS. ex auctione Scriverii ad Francium
pervenit ; vide Editionum notitiam nostram No» VII, De huiuf
francisci PeUini morte rid* T^uanua Hiat, L 37,

\

Digilized by Google

XX Yh

\

NABNIA

IN UQH7SM TSIOMAfi MOBl»

r

jEMtifaclutn flemi» fcrudeU (uoere Moruitt^

Et regem inmainem,Veperemqve cruoi^ ip^deamql^
jt'oituiiiaeque vices, ©< la^S^ iram.

Voa

NAENIA IN MORTEU TEtOMAB MOAt j Ho« c]>i^
Cedium tub &asmi immum* HagMoa* «uip iai^it ^j)ibiu4>ni HIU
fcnrnU Cebiulleri |lo«<(s exQvsum «»ti u| Yigi*» *4 Htdr. Ijf^J
riiun epistola notat Hoyncki«s a Papendreclit ad Viglii Epist 8S.
T. IL Anal. Belg. P. i. p< asi. Vide Uadr. Marii epUtohiitt adi
Setfatiuai ZaaMiiwnt p. Jdl. *dit. Soriver. P* i^tq inaignu buind
iiri Tliomae Mori. Capceilarii, ^qi ab VJUJ, qdid

diTortium eina eam Catharina regina , norasqae pellicia , .^nnaS
Boleniae, nnptiaa probare abnuiMet, aecnri perculto* interni d.
p. iniii a. iMI. aat' S6. tid« Pait|i l«rii elegia UISE{^ p. ug.
et Erautti Appeed> Epitt* 3781 p> 1763. obi tota Iqppljoii eitia^
nt et loannit Fis/ieri, Episcopi Roffentia, ciiiul in hoc carmind
inaminit Secundus r. 16. sS, , tragica historia fuse narrator, ubi
et de filia Mori Mnrgarethai patri, a satellitibus ad suppliciniri
tracto ultimis amplexibus Taledicente, ita ut ipsit crijdelitaita spl»
nittris llcrymas pietate sua excuteret; cuius flllaC laude! etiant
hac Naenia celebrat Secdndiis t- gS. 5*. Utrintque supplicium de«
acripsit etiam Ant. Maria Gratianus libro de Casibus Viror. Ulustr.
p. igS. De Moro et indigna Tirtutil mercede hac funesta eide
etiam vitam eius a Fichardo editam p. iia. Boissarduni T. fh'
Iconum p. tat. Vossinm L. III. de Histor. Lat. c, i 3 . A. Theuet
Histoire des UommeS Illustres T, VII. Cli. ai. p. ai 3 . Niceroit
Memoires T. XXV. p. aiO. Pauli Frcherl Theatr. Vir. Ernd. P. l|,
Sect. 4 - p. 813 . Hist, Udiv. Oxouiensis L. II. p. 358 . ubi titanl
Mori a Oul. Roper, filiae Margaretfaae marith, scriptam fuisse
notatur. Melnorabilia de blc viri calam ote sunt verba VincentiI
Obaopoei in notis ad Anthoh Oraec. L. lil. p. 34 t, Mi$enitukii

Se ik

Digitized by Googie

l4o IQANNJS, SECUNDI^ •

* Vos mihi Picrides feralia carmina Musae
5 Dictate, et mecum vatem lugete peretntuni,
Insiguem citliara, qui vos, persaepe solebat
, Vertice ab Aonio molli deducere versu.

Tuque adeo mihi, Calliope, quae regia facta.
Et easus miserorum hominum cantare perita es ,
«ol^ec caedes exhorrescis memorare cruentas.
Dextera ades. Tu vero, Erato, tu, blanda Thalia,
Truncatum interea tumulo componite corpus,
Exsequias. celebrate, adspergite floribus urnam.
Et tumulo castos adspiret laurus odores,

[l 5 Sacrum laurigeri vatis complexa ^pulcrura.

Te quoque deflerem , Divum venerande sacerdos,
Kufiensis praesul populi, qui dura subisti
Fata prior, sancta pro religione tuenda:

Sed vatem canimus vates; tua maxima facta
■ao Vulgabunt alii, et praeclara volumina condent,
Attollentque tuum super aurea sidera nomen.

Tem.

Cie senex Thomas Morus haud duhie a pessimis Papistis in hoc
exitium y quo absumtus est, inductus et praecipitatus. Heu, quanto
satius fuisset huic divino viro his quietis, UanquilLs , et tutis lite-
rarum studiis inservire, quae magna cum laude et studiosorum uti-
litate tractare potuisset, quam tantis tamque periculosis amplissimi
regni negotiis semet implicare atque inmergae, uaJe pauci sine discri-
mine enatant; kxxh ri pti* xpeTtTv%lai idtropev kxwptvoi xsf.
Pocumento sit hic vir philosophicis hominibus , aulas regum et pria-
Cipum parum esse aequas et benevolas, nisi quis per omnia iisdem ^
scite attemperare novent indulgendo, et adsentanilo, et approbamlo
qiuulibet; quod quam sapientis viri gravitatem et integritatem deceat ^
nott valde quaeritur, Burin.

Digitized by Googie

F.UNERUM LIBER.

l4»r

^ . Tempus erat mundi cum iam adventante ruina
Occideret senio iustum, et labefacta Deorum
. Religio caderet, tot sustentata per annos,
a5 Mortalesque fidem tota de mente fugassent:

At dolus et fastus, cumque impietate libido
Ambitioque, et livor edax, fulvi, et sitis auri,
Grassantes late, qua sol sublimis utrumque
^ Adspicit Oceanum, geminas quoque adspicit
Arctos,

3o Miscebantque profana sacris, et sacra profanis.

. Tum Furiae ex imis Erebi emersere tenebris,
.SangvAneas capitum quatientes undique cristas,

. Armatae facibus, Phlegetbonteoque veneno.

Nec mora; caeruleos subito petiere Britannos,

35 Fatorum gnarae: tempus namque adfore norant.
Cum rex Henricus, reiecto coniugis usu.

In vetitos rueret thalamos famosus adulter.

Atque alias taedas, alios celebrans Hymenaeos,
Mentis inops, re^i indotatam in parte locaret '
4o Vilem animam, et nullo maiorum .stemmate
fultam : '

At regina prior, thalamis eiecta maritis.

Ingratum in lacrymis et luctu duceret aevumj
Illa quidem magni de sanguine Ferdinandi,
Primus qui Mauros regnis exegit avitis, '

,Quo

43. Ferdmandi.'\ Catliarina fili» erat Ferdinandi Catholici,
sed genus altius repetebat a Ferdiiiaiido I. Castiliae rege , cogoot
■vine ^lagni . ^ui seculo hiauris pluiimas ttrhes exipitit,

S 3 • . • '

Digilized by Google

lOAjrirrs sEC0]»^t)i

'^SQiJo ntmHj|uaiB Tftspefia regtiasset maior io drtj
Ni sua progenies, maiori numine, Caesar^

Mundi sceptra tenens , titulos superasset aTorunii
At postquam dirae subierunt regia tecta
Enmenides, tremuit tellus, et conseius aether
So Horruit, Oceanus pater, et circumflua Tethju
Imis delituere radis; rex ipse, maritus
lara noruSjin primis et adhuc complexibus haerens»
Extimuit facti poenas, iramque Deorum.

Hlae autem ut ridere noros celebrari Hymenaeos,

55 Gaudebant pariter Dirae, pariterque dolebantt
Crimine gaudebant, sed non auctoribus ipsis,
patratum doluere nefas, nimiuraque potentem
' Et Venerem, et volucris tela indignantur Amoris*
Ergo aliud meditantur opus, dirumque frementes»
CoPeUicb insinuant atrum in praecordia virus.

Et stolido regi eripiunt mentemque animamque*
Ille scelus firmare suum maioribus ausis
Enitens, sceleri scelus adiicit, et contemtis
' Pontificis summi monitis, (quibus ille iubebat
fiSEiiceret moecham, thalamique in iura vocaret
Legitimam y^orem, solitoque ornaret honore)
Ipse sibi ius Pontificis, nomenque sacratum,
Quam late sua regna patent, usurpat, et omnem
Sacrilegus veterem convellit religionem)

Et gravius peccat , ut non peccasse putetur.

Egre»

fo. Et grovba peeeai, ut non peeaute putatur, ] Sie
tr*t in MS., quod perperim Scriveriui muUvit ini ne non peot

cas»

Digilized by Googie

Ftjurxn DM IA BEIL

143

Egregia interea fsdlex quae gaudia aeotit?

Ia quoram wgulos muerum noa amutt aaua«m?
AtKcipue ai quoe prdbitas suspecta, et honeki
Prodit amor: More infelix, sic Ce tua virtus
ySiPondidit! o aevi scdus atque miainia nostri!

Tu regni decas, et regi carissimus idem
Consuhor fueras, nec iudex aeqniOT alter ‘
lura dabat: heu, qua pensant meroede laborem
Fata tibil Poteras illaesam duoere vitam,

8oSed minus esse probus. Vitae quam dura relicta
■ Conditio fiiit insonti! si vera professtis.

Fatalem exciperet cana cervice secniitut •

Sia

emt» piMturi eoutm poiuc maotem, qni lignificaie voluk Hea«
«iofim aibi Pontifioiain auctoritatem aixogaise , nt aa aactorita»
te priorea nuptiaa relot inr« diitalveret, ideoque gravitu pe<xa«
Tit, ut non peccaue videretur. Hunc veiteam laudat Samuel Dre«
•emiua in notia ad loaepb. Taeanum de ScU« Ttoiano t» Via

II jjduUtr

DarJaims imperio y pou Iaera eubitia saevum
Tfil reputata^ ' ■ ■

% loan. Secundos in hanc sententiam -Et goaviat , cet. Gracetm
a in illos proverbium tyvptri) , quo utitur Cbrysostmnus

• p. 714. Orat, de Bsbyla martyre. Vide similem yvuftnv apud
'* eundem L. n. de Sacerdotio p. 3 y. ed. Hoescbelii." Sedvt BU
itiou -eatis adseootus est Secundi maiaem,

V. 71). Pedestas Hlaesam Jutere vitam cet.] Sponte Uc ia mes 4
Icm veniunt illa Invenalis Sat. VIII. v. 8 u

Phalaris licet imperet, ut Hs
• fe/fM, et admoto dieut ppriuria tsusto ,

Eumsttum cmda ne/m smimttm peaefam pudgt^
viUtm vivtadi ptnkn ciiwaia

Digillzed by Googlc

iU rOANNIS SECUNDI^

Sin yitam falsa vellet ratione tueri,

‘i <■ Applaudens stupris, infandaeque ambitioni,

S5 Pollueret moresque suos, vitamque prioreiA,

( OHensamque hominis ,. mutaret numinis iram.
lUe autem iuslique tenax, cultorque DeorUm^
Sponte sua ferro caput obtulit , et procumbens
Purpureum sacro fuditi de pectore rivum. )
j90 .;^'Fortuoate senex, apimi, tibi 'regia coeli- <

Tuta patet,: tibi' Rex superum victricia serta
’ Porrigat ipse manu , magno applaudente senata'

' Coelicolum, et volucres 'recinunt paeana ministri ,

Omnes intonsi, niveis 'in vestibus omnes,;
Quales ad vitreum Maeandri flumen olores
Mille volant, plauduntque alis, et dulce canentes
~s Caeruleum nitidis praetexunt aethera jieunis.

Quis tibi tum sensus , moestissima Margarite,
Nata patris miseri? quanto tua lumina fletu
^loo Undabant? quantos, heu heu, de pectoreauhelo
Ducebas gemitus, corpus cum flebile patris •
Exanimum adspiceres indigna caede peremti?
Nam te credibile est, quamquam patris in>

■' eluta facta - - .

i " 'Aeternam tibi ’ conciliant famaroque decusque’,
-iioSNon potuisse oculos compescere tempore in illo.
Quin durum fleres casum, patrisque cruorem.
Ablueres lacrjmis, et circumfusa cadaver
Oscula pallidulo 'ferres moribunda parenti j '
Tu tamen has aufer tenero de pectore curas,
ji IO Neclacryrais corrumpe tuos, pulcherrima, vultus.

Sio

Digitized by Google

FUNERUM LIBER.

145

- Sic te Phoebus amet, sic, o doctissima virgo ^
Adiiciat numero te Calliopea sororum.

Interea truncum iacet et sine nomine corpus,

„ S^iectaclum populo dirum : at polluta cruore
:tl 5 Canities, ne quid sceleris restaret inausum.

Neu tantos aetas nesciret sera furores,

Praefixa infami spectanda imponitur hasta;
Deformata tamen primum ferventibus undis.
Duceret informes donec cutis aspera rugas ,
lao Labraque in horreiidos traherentur lurida rictus.
Ne, quod Roffensi acciderat, suffusa rubore
Mortua vitalem praeferrent ora colorem,
Turbarentque pium rursus miracula vulgus.
Ilocne tuae Veneri, rex o inceste,' tropaeum
laS Erigis? et mollem placari sanguine divam
Posse putas? iras in te convertet acerbas
Ipsa Venus, vindexque tuos subvertet amores i '
Atque aliis iterum , atque aliis tua pectora flammis
Uret, ut infamis veniant tibi taedia vitae.
iSoTunc memor indiguae caedis, tua noxia facta
Flebis, et invisa sumes’de pellice poenas.
Pellaeus iuvcnis furiis agitatus, et ira

In- '

V. 111. Sic te Phoebus amet,'] Notum ex blstona femixam fui»,
te non Turilis tantum animi, quae patrem ad fortiter ' agendum
exhortaretur, sed et literamm haud rudem.

T. 118, Defomuua ferventibus undis.] Videt, ut etinn poetM
historiae protint. 1 <

T. laS. Aujua ahis iterum cet.] Quam Tere haec Tatlcinatot eatg
quae tamen nuroquam ipte poeta vidit I
V. i 3 i. Peliacus iuvenis\ hic Alexandrum appellat etiam in^
Silv. Lih. cama. L v. iy, "

yoL. II. ' T

Digitized by Googie

i46 lOANNIS SECUNDI

Incanden8,multoqae animum inflammatas lacclio^
Dilectum ante alios inter convivia Clitum
1 35 Transfodit ferro , et respersit sanguine mensas;
At postquam furor ille animi discussus, et omnis
' Consumtus vini vapor est, mentemque recepit.
Ipse manus inferre sibi , sociumque per umbras
Velle sequi , et miseros incassum fundere questus.
t4o Tresque adeo moestus soles, totidem quoque noctes
Exegit lacrymans, luctu confusus acerbo.
Nequidquam : neque enim luctu revocantur acerbo
• ' Pallentes animae, quas per vada languida vexit
Portitor, atque avido traiectos tradidit orco.
i45Tu quoque dilectum frustra plorabis amicum,
^ Cum tibi discusso mens pura redibit amore.
Interea horrifica rumpet tua somnia forma
Umbra viri, multoque caput foedata cruore.
Quo te cumque feres, dira occursabit imago,
1 5o Supplicium saevis exposcens horrida factis.

. Namque tuis donec regnis exutus, et exsul
Extremam implorabis opem, rerum omnium
egenus ,

Morus inultus ent: nulla est violentia longa:

, Via-

V. lS3. NuBa toe violentia longa^l Praeclare Seneca, ant qnk-
quii fuerit auctor Tragoediarum I^atinarum , Troad. Act. 11. ao« a.
Violenta nemo imperia continuit diu,

Motlerata durant: quoque Fortuna ahiUM
Evexit ac levavit humanas opes.

Hoc se magis supprimere JeHocni decu,

Variosqm casat tremere.

Digilized by Google

FUNERUM LIBER. 147

Vindictaeque moram poena graviore rependunt
1 55 Numina, iustitiam quorum haud efTugerit ullus.

. At nos aeternum tua tristia funera , More ,
Insolabiliter deflebimus, o bone vates 1
Tu mortem saucta pro religione subisti
Crudelem: tibi divinos pro talibus ausis
160 Mortales debent cultus, tibi teihpla, tibi aras.
Aeternum, venerande senex, salveque valeque,
Seu colis Elysium , seu coeli lucida templa ,
Accipe et hunc nostrum non dura froute laborem.

I

XXVII.

EIUSDEM EPITAPHIUM.

, Jnter hospitem et civem dialogus,

H. Quis iacet hic truncus? cuius caput ense
recisum est?

Quae natat in tctro sanguine canities?

C.

Eiusdem Lpiutphium,'\ Qaeritnr Hadr. Marius in epistola ad Ser»
vatium Zasscnum, Librarium Lovaniensem, quemdam in Gcrma»
sia fratris lani carmina nullo suo iure, idque pessime, edidisse:
atque inter alia taeniam in Th. Mori mortem Erasmo tribuisse,
hoc Tero in eundem e|)itaphium nescio cuius loatmis Sapidi no»
mine erulgassc. Epitaphium vero auctori restituerat iam Mich.
flerins , qui Lugduni a, iSSp. JBasia edidit , additis cum aliis, tum
hoc Dialogo.

Dialogus^ Huius genii epigrammata dialogira plurima occurrunt
etiam inter vetustiora, eorumque imitatione haud pauca apud re»
centiores , quos indicavi ad T. It. Autbol. Lat. p Burm.

V. I. Quis iacet hic truncas?] Lil, Gyraldus in Hist. Poet.
aui temp. eo loco, ubi de Secando agit, boc epigramma laudana
male lic primum distichon distinguit:

T a Qui$

Digitized by Coogie

lOANNIS SECUNDI

i48'

C, Hic ille est Thomas Morus: sic feta rependuot
Tristia multa bonis, et bona multa malis.

6H. Quae circumsistunt Divae lugubre cadaver?
C. Diva tenax veri, s4ncta Fides, Nemesis:

Quarum prima fuit causa, et fuit altera mortis;
Ultrix iniustae tertia caedis erit.

'<Quii iacfl hic f Tntnais, auus caput ente recisum
Qua» ruUat ia tetto sanguine? Canities,

XXVIII.

ALIUD.

Ad Styga cum Mori venisset flebilis umbra.
Pallidulum largo sparsa cruore caput,

Portitor ingemuit , trux Cerberus' ora repressit ,
Persephone salsis inmaduit lacrymis,

6 Et, quem rex leto infami damnarat adulter.
Absolvit Stygii iudicis urna reum.

Illum rex Erebi, pro constanti probitate,

Addidit infernis iudicibus socium:

Caedis ut auctorem, fuerit cum morte peremtus*
IO Addicat diris supplicium meritum.

Vi-

V, Caedis ut auctorem ctt. ] Excitat profecto , et cxcitara
{nprimis tum debuit Mori caede;; in Henrici extremum vitupe*
riutn mentem probi bouiinis, ac poetae regem adulterum dirii
tradenti applaudimus. Sed demere mihi videtur non quidem in>
nocentiae, non iustitiae, ted dementiae tamen, candori ac re*
ligioni Mori imago indicis teverissimi de tyranno suo poenas sa-
menUs, Qnauto maior! admiratione suspiceremus reum iam absq^
latum clcnenlia ruborem tyranno ialicientem?

Digilized by GoogI

FUNERUM LIBER. 149

Viventem interea insectet toi^va umbfa tyrannum
Semper, et ante oculos sanguinolenta volet*
Et vos EumenideSy sparsis per colla colubriS|
Illius ultrices tendite in ora faces.

XXIX.

EPITAPHIUM

CATHARINAE REGINAE ANGLIAE.

Illa ego, qnae poteram regi placuisse marito.

Et forma, et castis moribus et genere.
Postquam me thalamis exclusit adultera pactis.
Emorior, solo funere grata viro.

CATHARINAE REGINAE ANGLIAE.] Ia Scrirerii
editioDibtu wquitar rpUtola Henrici regis nomine scripta ad Ca»
tbariaam repudiatam , qua respondet Molsae epistolae , ipsius Ca*.
tharioae nomine conscriptae. Verum nos potius duximus banQ epi.
stolam reiicere in sequentem Libram Silrarum.

funerum FINIS.

o

T 3 lOAN.

Digilized by Google

lOANNIS NICOLAII SECUNDI

SILVARUM

LIBER.

SILVA L

¥

REGINAE PECUNIAE REGIA.

Es. via perplexis per longa meatibus antra,
Regia gemmatis qua panditur aurea valvis
Ingentis Divae, paribus quae cum love summo
Obtinet auspiciis secti moderamina mundi.

' Si

SILVARUM LIBER.] Nescio an hic titnlui ab ip*o poeU
sit profectus , an ab eius fratribus , qui omnium primi Secandi
poemata ediderunt. Atque hoc verius puto. Continet autem bic
liber diversi admodum generis carinina, ita ut Silvarum nomeu
iure sibi vindicet exemplo Statii.

REGINAE PECUNIAE REGIA.] Primam in hoc libro
locum merito occupat hoc venustae inventionis carmen , quod for*
tassc originem suam debet bis versibus Horatii I. epist. 6. va. 36s
Sciit ret uxorem cum dote fidemque, et amicos
Et genus , et formam REGINA PECUNIA Amat,

Scripsit autem hoc carmen in Hispania anno i533 et Montisaonio
Arragonum misit ad Petrum Clericum simul eum epistola, quae
’e«t 'Libri 1. duodecima , cuius legas v. 83« ss.

Digillzed by Googie

lOAimiS SECUIIIDI SILVARUM UBER. iSr

SSi qua fides rebas dubiis, iacet orbe sub Ulo,

' Qua Tagus auriiln^s volvit rubicundus arenas,
Nidorem fiimosque exhalans divitis aulae
In terras, Auguste, tuas, ditissime regum
Carole, telluri pacatae sidus amicum:
lolnque urbem tractusque tuos, amplissime Praesul
Tavera, o decus Hesperiae, cui cincta recurvis
Moenia gurgitibus ripisque nitentibus auro
Submisit venerans nuper sublime Toletum; ^
Divinumque senem praefecit ditibus aris;
t5 Maxima quem dominum suspirat Roma, Tagoque
lara pridem Tybris liventibus invidet undis.

Non illuc Phoebus flammis rutilantibus intrat.
Nec cum prima vehit sopito lumina mundo.
Nec cum devexo premit arva liquentia curru
aoTethyos undisouae, nec cum flagrantibus horis
* Aethere stat medio: quid enim fiilgentia late
Perpetuis auri radiis, et iaspide fulvo
Atria , nativasque faces iaculanle pyropo
Cynthius inmisso nequidquam lumine lustret?
a 5 Regina in mediis magnae penetralibus aulae
Aurea tota sedet solio sublimis in aureo.
Diffundens radiantem omni de corpore flammam;
' Qualis erit species, solido si cudat ab auro
Intonsi statuam Phoebi Vulcanus, et ora
3o Flammigeris cingat radiis, et in igne resposta
Educat subito candentis pondera massae.

Haed

V< 99. jReposia] BqmUie p«rp«iUB edidit ScriTcriai.! ' y

|8j / J0A5NIS SECUNDI ' : .

t Haec est illa, ciii famulatur isaxuiiOs orbU, ’•

,, Diva potens rerum, domitrixque Pecunia fati,
Telluris magnde Plutique sacerrima proles; ‘

35 Cuius adorati petierunt saepe tyranni

Foedera, saepe, suas spes damnavere repulsi,
l Ex I quo Pellaei .iuvenis .temerarius ardor, .r . .
i (Credere si fas est, nec fallit cana vetustas^)
Magnanimae tentavit herae violare pudorem.

4o Tempore nam ex illo tacitis nova regna sub antris
Instituit, petiitque piae penetralia matris; ■
r Tergeminamque domum munimiue clausit aheno,
Septa procul labyrinthearum ajnbage viarum.

^ . Prima quidem teritur- concursu semita denso,

45 Virque viro, pede pes urgetur, et omnis eodem
Turba ruit properans iuveuumque, senumque,
i viruoique :

• 'Antra sonant plausu gradientum , dura gemiscit
£t subsidit humos repetito saucia passu.

Hon tam mulla solo bifidis vestigia punctis
•.fio Servat arenoso, ditis quae mille coloni
Laeta greges via balantes in pascua mittit
Sole novo, et totidem saturos in ovilia cogit,

: ' Cum* super Hesperiam lux inclinata recumbit.
At postquam in (enebras ventum est, et in as-
pera saxa,

<55 Implicitasque vias, haeret mentisque speiqne
Orba cohors: pars magna retro indignata refertur,
t Pars

V. 3jt,Pcila*i inverti}'] Alexandri Macedonici.

Digilized by Googie

SILVARUM LIBE».

%

lU

Ifars magnis enixa animis obdurat, iterque
. Rumpit anhela, urgens contra fatiimque Deosque.

Mox defecta malis nigro tabescit in antro
6o Emonens, et congestis iter obstruit arctum
Corporibus. Pauci, nati melioribus astris,

. Optatos tetigere locos, aulaque recepti
Ad lumen stupuere novum, clausique tenebris
Tara longis oculi vix admisere nitorem
65 Insolitum, ingentem, late efflagraute metallo;
Usque adeo, ut multis nebula lux illa perenni
Obruerit fractos iucnndi luminis orbes.

Heu, frustra ignaris manibus gemmas, ebur, ostrum,'
Auiatumque solum dubio pede teiitaturis,
jfoNec formosa Deae visuris ora serenae.

' Ante fures opus ex auro memorabile sculptum est,
Auro opus iiimixturo fulvo viridique smaragdo;
Aurea dimidia fulgent exstantia parte
Signa, at planities viridi exaequata smaragdo esC
1^5 Ignotae posuere manus: sedet ordine primo
Alma parens, aperitqiie sinum pulcherrima 't ellus
Silvisque fluviisque, et floribus interpictum,
Dives opura Cereris, gemmarum dives Iacchi,
Dives et Hesperidum silvis, passimque coruscis
8o Incustodita pendentibus arbore pomis.

Hec non et fulvo demonstrans vimine ramum,
. Infernae lunouis opes, quae Iroius heros
Dona feiens Hecatae maues penetravit ad imos,

Li-

r V. 8>. Qium Troiut hent firenx'\ Ett 6raeci«mn( pro <juibut <h%
His ferendis, v

yoju U. Y

Digitized by Googie

\iW • fbANiris secundi’ *

Liberaque ad superos iterum vestigia veftit'

^ 5 Tellurem- magno circilrasonat aequore Nereus:
Et ceutum liquidae Nereo genitore sorofes.
Hae caput 'attollunt , hae mergunt gurgite cano;'
Pkrs stringunt madidos adverso sole capillos;

^ . Pars ducunt choreas , et candida brachia quassant
90 In numerum, caudent fulvis vada caerula spumis.
Omnibus at late vasti de finibus orbis
, ' Turbatos maris in fluctus aquilonibus atris ’
Flumina labuntur pellucidiore metallo.

Ante alios liquido Pactolus Lydius igne
'95 Fulminat , ignito Tagus effervescit et Herhm»
Gurgite^ non raris di- tincti flumen arenis.

Sed puro per culta auro splendentia fusi. '

* Non aliter, quam cum fulvos Aetnea per antra
' Mulciber effudit rivos fornace reclusa ,
lieoCum nova sollicito properaret tela Tonanti,
Vasta Giganteos disturbatura labores.

Stat iuxta fulgens auro Berecyntbius heros, J
Auriculis asini nondum insignitus acutis;

Qualis erat, manibus cum se tenta verat ipse
$65 Aurificis, donumque Dei damnasset iniquuna.
Inclusus nimium proprio iam totus in auro.

I Ille tamen quondam sacro se in flumine versans-;
JDiluit auctoris damnosum munere lucrum

At

• 6. 86. £( centum cel.] Venu» Propertianus III. 5. v. 33.

O centum aequoreae Nereo genitore pu-llae.

V. 104 .- Berecynthius \ Cerere Bercc^nlhia' iu- dictu», Ctfioc
ifiuc a ooDttuUis Midas habjetor. '

Digiiized by Google

SILVARUM LIBER;

iSS.

At manu» artiBcis tali modo Mulpsit in anro
I IO Docta Midam, nuUUquod aqiiia mollescat, ut illic
. Aeternum stolidus spectetur imagine digna.

. Stat quoque nunc oculis etiam formidine plenis ,
Vix bene sopitum credens recubare Draconem,
Vellere Phryxeo rutilans Pagaseus Iason. *

Ii5 Tertius bic etiam, sed longe clarior, adstat
Rubila quirrapidis perfringit hiantia flammis y
Attonitas terrens animas reboante tonitru:
Longe illi modo fulmen abest, regalia longe
Sceptra iacent , vultusque Dei , uec credere posses
taoEsse lovem, credi ni vellent omnia yates'.
Imperiumque suum nullis includere metis
Monstrosus didicisset Amor; cadit aethere ab alto
lupiter, indomito mentem liquefactus ab aestu,
r Perqiie vias intentatas , auroque .parentem ,
laS Custodesque auro fallens, auroque puellam
In gremium Danaos flavo descendit m imbre,
£t mollem dominae ■ instillat lascivus amorem*
» Haec, ubi regificis celebrat soleninia ludis.
Praefigit tria signa suis regina triumphis.

* 1 SolUam autem tollentem animos, atque alta tuantem,
Aulai in medio et sceptrum regale tenentem
' Circumstant variae dextra laevaque figurae, i
Diversorum gens operum, mirabile visu.

Hinc furibunda quatit rigidam Bellona bi|)enneill
' ‘135 Avectis dives spoliis, et Martius horrpr

Per fera castra fremit, captaeque fit urbis imago,
‘ Arma , tubae , lituique sonant , et tympana rauca,

' ■ . “ V a

• * , . . . r. r t

P - • H Ky GoogU

i56

lOANNIS secundi

Tinnituque fragor densus miscetur acuto.'

At parte ex alia nitido placidissima vultu
[l4oPax sedet, aureolum spicis evincta capillum^
Palladiaque gerens felicem ex arbore ramum.

£ gremio Bacchiqiie liquor, vartique coluris
Poma fluunt, Cererisque fluunt uberrima dona ;
Omnia quae postquam terta tetigere parentem.
Admiranda cano) croceum duran*ur in aurum.

^ Fortuna ante alios magnum sibi vindicat liltc
Imperium, regnique tenet communia sceptra,
Instabilemque globum gemmis ornavit et auro;
Proximaque ^ accubuit dominae, quam Gratia
circum ,

iSo Ventosusque Favor, fallax et Opinio vulgi,
Elatisque superciliis vultuque tumenti
Incedens, coelumque oculis et iuatiia captans,
Ducit inauratam vesana Superbia pompam , ^
Laeta opibus, formaque et adulatrice caterva.
1 55 Fortunam contra posita est, et lumine claro
Adspicit indignantem, et despicit aemula Virtus.
Ingenium solers, iudefessique Labores
Adsistunt, celebri quos ordine mille sequuntur
Artes , humanae solatia dulcia vitae.
l6o Proxima septa satellitio regumque ducumque
Stat pia Religio, cultus pertaesa priores.
Barbamque, tntamque togam, lacerasque lacernas,
£t peram, et, Cynicae gentis mouumenta, bacillum.

Pro

. V. lS3« CynicM geniis monumenta, 1 Hare Cynieomm _ inugoia
aatit aliunde nota, de quibus quUI atatueudun vide apud Brues
Itanua Uiit. PhiL P. U. L. U. c. 8.

I

Digilized by GoogI

SILVARUM LIBER. jSj

Pro qtiibus excultos amplexa pst mitra capillos y
!| 65 Mitra micans auro, pelliirirlulisque lapillis,

£t picturatis collo iacet infula filis
Demissa ex humeris , pectusque el brachia et imos
Palla premit talos auro gravis intertexto.

Hic leges etiam sanctae, et veneranda Senatus
'150 Decreta antiqui (quis credere possit et illud?)
Ante pedes dominae flexa cervice recumbunt;
Proque levi magnae nutu Rectricis, in omues
Vertunt se facies, et lusu Protea vincunt
Mirifico, ridente Dea, et tollente cachinnos
^•^ 5 Contemtrice sacri iuris legumque Rapina, ,
Effera quae laeva princeps in parte resedit.
Auratam chlamydem nigro perfusa cruore.

Hic Furta, Insidiaeque latent Fraudesque Dolique,
Squalida Avaritiae circum praecordia matris.
180 Omnibus bis nigra caput est iu nube sepuUum,
Scilicet ut celent vulpini dedecus oris.

Exiguos oculos, roslrique petacis acumen.

!Nec procul hinc, tabulis loculoque uuerata tu«
roeuti ,

Aurivoros impellit equos, curruque volucri
l85 Praecipitata, rapit celeres Usura Kalendas.
liec Libitina suos non hic quoque reperit usus.

At"

J

V. 173, £1 omnes vertunt se /aeies. ] Patere eandem rem trae,
tarit etiam Hesiud> in Opp. et Oieb- t. aoo. sa.

T> i8a. Rtatrique petacis ] Petax inferiorii I atinitatia vox
V. 186 RapU celeres Usura Kalendas. ] Celeret Jialeadat vocat
«tiam Ovid. Rem. Am. v. 56 i.

y 3

hy Google

>58 I.O ANNIS 'SECUNDI'

Atlollitque rogos , et testamenta resignat, -
At circum auratasque trabes, aurataque tecta ^
Aureaque insomnes circum laquearia Curae
I190 Stridentes agitant pennas examine longo.

Qualiter, ut fama est, Stygiae per inania ripae
Palantes volitant animae, quas aspera fata.
Indeplorato sparsis in funere membris ,

Sedibus exclusere suis et honore sepulcri.

195 Nec minus interea Risus , Lususque lociqne^
Dulcesque Illecebrae, lactantes nuda papillas.
Nuda genu, Cyprioque madens a rore Voluptas
Porticibus currunt longis.* iuvenumque puelli#
Mixta ruit series, et mutua gaudia iungunt.
aoolpse suis Citherea praeest pulcherrima sacris,

, £t puer arcitenens operosa ludit in aula.

Saepe choros iuvenum taeda petulante lacessens,

, Saepe puellarum succendens pectora flammis.
Spicula quili etiam dominam molitus in ipsam est
ao 5 .Saepe proterva ferox , et in auro condidit aurum,
> Hac tamen in sola fertur damnasse qaducos
Saepe puer plorans arcus, obtusaque fregit
Tela genu, iliisitque solo, pedibusque tenellis
■Calcavit, frustraque Venus solata dolentem est.
ilio Nam proprio, mirum, Regina indulget amori,
Ac facies iuvenum pictas exosa, seniles
Diligit amplexus, et frigida basia captat
Vinctorum podagra lapidosum corpus, et aevi
Emensi longis ambagibus incurvorum;

^ a i 5 Fessa quibus prono subniieus vita bacillo

Digitized by Google

fBtima decHviit 'tetigft cortfinia' irietae.'

Ptdsa procul thalamis niocrfet fortnosa'iuv€ntU8^
Purpureas sigriata genas lanugine prima: '
iJon illos madidi myrrha' redolente capilH^
iilo Lucida non tereti distincta monilia collo,'
Ebria noh fyrio commendat" murice pallar^.

'*'■ Titinulaque arguto resonantia pollice fila
' i*h('ebeae citharae, cantusque et docta choreis
libia saltandis, et meile fluentia verha.

4a5 Si tamen est horum' quemquani dignata cubili
Diva suo, felicem illum super omnia, fehx
Si tamen esse cupit , naturaque mitis in illo est^
Illi Diva potens secreta e setle revulsum"^
^Ignotum donat argenti pondus et auri,*^^
a3o Bxemtum curi$, purum et sine labe metallum,
QuOd recreet moestos animos , et turbida mentis
l^ubila discutiat, et proclinata mventae
Tempora florentis longos extendat in aiiiios;
Dnde favor surgatque hominum, surgatque
‘ Deorum ,

a3!iEt laeti iuvenis felicia facta sequatitr

Gratia multa comes, cumque altis fama trimhphisj
At vero numero ex omni, quem maxima servant
Atria, conspicitur vates vix unus et alter:
Atque illi longe prius abiecere poetae
a4o Squalentem vafri faciem, crinesque tiara
Laurigeros, vel puniceo texere galero,
Mentitafjue Deam taciti sub imagiue fallunt,

O vatum gens infelix, frustraque profani

jCon-

Digitized by Googlc

i6o 10ANNT« SECUWDI ^

Contemtrix populi, frustra nutrita sub antris
a45 Pieriis, frustra choreis admissa Dearum,
Lucorum roseis in vallibus antiquorum.

Si vobis infesta manet Dea maxima, cuius
Concussus sceptro terrae tremit orbis, et omnis
Regia turbatae mtigit procul Amphitrites ! .
a5o Ipse ego, roriferae per blanda silentia noctis,
Ductus in illustrem longis anfractibus aulam.
Aut vidi, aut vidisse Deam per somnia rebar.
Mox avidis tentabam oculis in imagine blanda
Haerere, et, si somnus erat , vaga numina somni
i55 Orabam, volucres alio ne verteret alas,

I^eve quis, optabam, me compellaret amicus
Sopitum, strepituve pedum turbaret iniqud^
Omuia conabar frustra: vix viderat illic.

Et tactura ramo iussit discedere vatem
sGoBegiiia, imperioque minas adiecit et iram.

JHec mora: cum domina, cum cunctis regia
gemmis ,

' Cumque satellitio, cum pondere divitis auri;
par levibus fumis, tenues evasit in auras;

II octisque aute oculos facies inamoena remansit.

II-

Dtgitized by Googie

SiLVA.RUIkI LIBRR.

l6li

I Ii

expostulatio CtJM NEPfukO

IN DILUVIO QUOD IN PATRIA CONTIGIT
A. CniDXXX.

Salsipotens magni frater iN^eptune TonaUtis,
Undivagos late campos, et livida regna
Qui data sorte tenes , vitrea dominator in aula :
Quid tantum, pater alme, paras? an seculaPyrrhae,et
S Deucalioneas iterum exspectabimus undas?

£t quaerendus erit vacuae novus incola terrae?,
Proh scelus! obruitur tumido ?!elandla ponto,
Amplnque fertilibus spoliatur Flandria terris,
Hollaudosque premunt nihilo leviora colonos,
lo Aggeribus spes nulla manet, prosternitur undis
Dives opura tellus roalefidis credita glebis.
Tecta, domus, et mixta suis armenta colonis,

Cum*

IN DILUVIO A. i53o. ] Hanc dlluvionern «an 6 iiigcntem/
qua 7 > pagi submersi dicuntur , descripserunt historici illitis teni*
poris. Vide Petitam iu Cheon. Gall. Holi, et Zelaud. L, VIL
extr. Sed illam superasse dicitur atrox inundatio, qilae d. i, Not.
1570 has terras obruit, qua iutumesceni ultra modiim Oceanus ali*
quot Zelandiae insulas, magnam HoUandiae litoralis partem, to*
tamque fere Frisiam, et 10 millia hominum absorpsit, ijuam de«
4cribenS Heteranils Lib. III, fol. 05. indicem subiungit hitins et
aliarum > quae Belgium diversis temporibus lofestirunt , diluvide
nam. ' B nem.

T. 3. qui data sarta tenes. J Neptuiliia apud Vitg. Attit

L x3g.

iVon ilii iiHperiuAi pelagi sitevurhque trlderUeitt^

Sed mibi sorte datum.

ynn. u as

Dtgitized by Googlc

lOANNIS SECUNDI ‘ ♦

i6a

CumqTis pecus pastore fluit, cum pignore mater.
Atque aliquis, quem sors fugientem eximit aquae vi
Servatum truculenta fami, vel arbore eelsa.
Monte vel aerio spectat seu coniugis ora
Pallida, seu natos, seu si quid carius illis,

Sub pedibus fluitare suis, moriturque videndo,
lamque stat aequa mari tellus discrimine nullo,
ao Apparenlque vago turres in gurgite passim.
Quas velut ignotas formidet navita cautes,

' Quasque colant pisces Veneris procul alite pulsa;
Et quae quadnipedemque equitem, celeremque
j>er arvum

Sunt loca passa rotam fluitantibus invia nautis,
a5 Ferre ratem discunt, et vela patentia ventis;

Qua*

T. »o. 'jippartntque vago turres in gurgite patsim.l^ Virg. ibid.
T. ii8.

jipparent rari nantes iu gurgite vaslo.

V. at. Oiins vehit ignotas Jormitlel navita cautes"^ Siraile quid
hn!x-t V. cl. D. I. vaii liOiiiicp in egregio illo cannine de arce
Bicclerodea, ubi futurum ait de patria urbe

Vt lentae /alices surgant, ubi curia efuandam
lusserat ad dominos rcgiia venire pedes,

Ki pavithts mersas offendens navita turres
In dubio credat taxa latere mari,

Vid. Carm. luveuil, p. h6. '

T. a3. Quadnipedemque equitem,'^ Ennins apud Macn^. VI. ^ et

GeH. xvm. 5.

Dcuupie vei magna quailrupes eques, atque elephantei ,

l‘roiiciunt sese.

ad q. 1. Mncrolrius docet velerea et equum et equo insidenlent
apptllasi« tquUem, citana Virg. IlL G. t. u5. Equitem docuere sui
atmis: ct haec loca respexisse Secundain arbitrof*

Digilized by GoogI

SILVARUM LIBER.

i63

Quaque stetit crescens nuper felicibus arvis
Ardua nunc illae looa per natalia quercus
It, Tolucrique secat nou sic sibi eugnita cursu.
Siene, pater Neptune, decet? siene ira Deoruru
3o Sollicitat quoque saeva animos? quae causa furor.s ?
Fare, quid iarKicuatn potuisti mergere gcrtiem?
Anne tuos toties> tnortales viseit fines
Kon pateris, spolioque maris ditescere vasti?
Inque tibi cessum fatali sorte tridentem
35 Pridem terrestres ius usurpare tyrannos?

At poteras - fiel ago merita nece perdere nantes,
Mortalesque semel regno prohibere liquenti.

Quid miseri meruere viri , qui vomere terras
Exercent patrias, "infames crimine niillo?

4o Imperio ut, violente, tuo furibundus aquai
Im[)etus incautus Vita spoTiaret et agris:

Aut spoliaret agris, vitamque relinqueret aegram,
Per Isorymas et per suspiria traducendam ?

Quos mihi nunc videor nequidquara mulla que»
renles

45 Cernere, et, heu, surdo lactantes talia ponto;

O nimium felicem illum, quicumque colonus
Cum pecore atque casa , durique laboribus aevi
Piscibus esca natat, liquido bene funere mersus,

L>'n* w

T. 3o. Skne ira Deorum SollicUat quoqua saevtf animos'] Virg,
Aen. I. T. 11.

Tantarne animU coelestiUns irae?

T. 48. Tucihus esca natat.] l’rop. III. 5. T. 6.

£1 nova longinquis fiiscibus esca natat»

X 1

Digilized by Google

joannis secundi

Lpoga nec annosae timet infortunia vitae.

SoNos patriis exuti opibus, rerum omnium egeni,
Ignota exsilia , et longinquas quaerere sedes,
Vesananique famem cogemur ferre; sed anne
Omnibus ereptis, dirae violentia sortis
Eripuit quoque posse mori? moriamqr et ultro
55 Praecipites animas pelago lactemus avaro,

O varios hominum casus, o caeca futuri
Pectora! quos modo florentes, opibusque superbos
Viderat exoriens, prostratos vidit Apollo
Oceano tincturus equos. Nunc ite, secundis
Co Fidite mortales rebus, sortique rotanti, '

Non potuit quisquaip de tot, quos munere pavit
Vasta suo tellus, umquam prpee, thure vel auro
Sic sibi devinctos animos habuisse Deorum,

Ut sim venturam promittere quiverit horam.

' ▼, 5(>« JVo* patriis exnli opibus cet.] Comparari possunt rer,
cus N. Villa^u T. XI. Garm. IU. PoeU lul, p. i&5. in belli

Hic iugtthtm fintaise reto cum rebifs ademtum»

Heu» heu, quam multi deiectis igne maiuique
XJthihus extorrtSy prones ^ omnium egeni
lam non vitalem cogitniur vivm vitam,
y. Sa. Vmquavi'i Sic restitui cx edit. Trai* perperam Scriva»
l'ins numquam. Cum his trer^us conferatur locus Senecae ad aea
qiiena carraffl citandua.

III.

Digilized by Google

SlLVi^RUM Ll^lS^

I I I.: / 7

Omnibus boris
Nemo beatus.

Lubrica sors est,

Nescia certa
5 Sede morari.

Quum

Omnibus horis cet.] Cum toto hoc carmine, quo rerum Tici*N
■Uudiaem , iustabiiemque fortunam queritur ‘ poeta, operae pre*
tium foerit conferre ea. quae ipsa Fortuna loqui inducitur apud . '

Boethium Consol. Pbilos. L. U. quem ego locum ob oculos Se>
eundum habuisse opinor: Licet coelo proferre lucidos dies, eos^
demque tenebrosis noctibus condere ; licet anno terrae vultum ruma
floribus frugibusque redimere , nunc nimbis /rigoribusque confundere. Ius
est mari , tutne strato aeqtusre blandiri , nunc procellis ac fluctibus
inhorrescere. ~Nos ad constantiam , rwstris moribus alienam , /nex*
picta hominum cupiditas alligabit f Rotam volubili orbe versamus i
Infima summis, summa infimis mutare gaudemus. Et quae pluiii
ibi sequuntor. In eandem sententiam Horatius I. od. 34. t. 1 *.
yalet ima summis
Mutare et insignem attenuat Deus,

Obscura promeas; hinc apicem rapax
, Fortuna cum stridore acuto

Sustulit; hic posuisse gaudet,

quos Tersus in animo habuisse videtur Boethius. Seneca Tragicnf
in Tb^’este t. 61 5. ss.

Nemo confidat nimium secundis.

Nemo desperet meliora lapsis.

Miscet haec illis, prohibetque Clotho
Stare Jortimam; rotat ottme fatum.

Nemo tam divos habuit faventes.

Crastinum ut possit sibi polliceri, '

Res Deus nostras celeri citatas
Turbine verM,

X 3 ' Hii4

iitized by Google

i66 I.OANNIS 'SECUIT DI

Quum stat ia imo.
Tendit in altum;

Quum stat in alto ,
Teudit ad imum.

IO Phoebe., remotas
Pronus in undas
Sidis, et idem
^ Tramite sueto

Aurea notum
(Ji Plaustra retorques
Gratus ad ortum:

Per te ubi laetis
Gtndida terris
• ■ Reddita lux est,

ao Proxima furvis

Torta

flac partim etiam pertuient haec Euripidea ex deperdita Tra>
gaedia luo, quae lic correcta exbibet Yaickca. in Frag. Eurip.

!>• &

"Avaffir*, mAA«r« ivriv Ktmd'

y Aaycr’ r*it Si lunSuvot ftaXttv,

KtixAec yhp Mpw(fttt( ri yiji

OmtTMV rr yttn* * rSv fclv Mv^trms ,

T&y Si re , »di 4api^erx* wdXn.

^nae sic rertit Grodus :

^ Regina, multet Ofifrimxmt homines mabt,

Alt his recedunt , rursus illis inmment.

Eunt in orbem terra quas fruges parity
Hominum^ soltoles : quippe pars surgms viret ^

Pars iam metenda exspectat exitii dienu
Sapienter I‘lin. in Paneg. c. 5. Habet has vices conditio morta-
lium , ut adversa ex secundis, ex advertis stounda nascantur. Oc-
cultat utrorumque semina Deus, et plerumque bonorum jnalonimque
tausaq sub diversa specie lateat.

Digitized by Googie

S 1.1« TrA;RTJ M r. {«{“B E

Tonra tenebtis- • t

Nox manet aegrum' '

Scilicet orbem: ■ , . r

Quae simul atqud
a5 Ingruit, uno
Cuncta colore
Turbida misoeni^ 1 ’

Aera, silvas, t

Flumina, ripas, r

3o Praedia, colles, •

lam meditatur
Ferre soporis
Lumina terris ,

Vecta coruscis
35 Nuncia Phoebi Att*.
rora quadrigis.

Bruma ubi nigris
Horrida ventis
s Abstulit omnes ■ -

4o Undique flores.

Abstulit agris
Gramina calvis,

Misit iniquas
Dira pruinas,

45 Reddidit altis
Montibus aequas
Grandine valles,

£t glacialem
ELarmore texit r.

Va*

w -t

Digiiized by Google

10 ANNIS 'SECUNDI '

5o Frigida pontum» » '

Dulce redi® ret»

' Et redit 'aestas - -
Tincta virentes •

Bore capillos > >

55 Cincia caducis
Tempora spicis } •

Bestituitque
Flamine molli
Gramina campis,

6 o Et spoliatis
Beddere gaudet
Tegmina sdvis;

Sedula pictos
Ornat apricis
65 Floribus hortos j
S cilicet ut sit,

Quod fera rursum
Perdere possit
Bruma revertens.

70 Quum Zephyri flant,

Quumque sereno
Turbida movit
Nubila ooelo
Clarus ‘Apollo ,

^5"Iam Boreas, iam
lamque protervus
Auster, Orionque
Inminet udus. ' **

fer-

Digitized by Google

SILVARUM LIBEK

Perpetuum nil,

8o CuDcta recurrunt
Ordine certo:

Gaudta luctus
Occupat amens ,

Seque superbis
85 Funera miscent
Saeva triumphis*

V. ^4. Se^ SKpetiu eet.] Re»picil IforatH teni» td FortunMI
t. 38« prine.

O diva, gratum gaae re^ Antium ^

Prarsens vel imo tollere de gradu
Mortah carptu , vel snperboe
Vertere frmerihnt trmmpbOU

IV.

VlAtOR Et ECHOi

O quae diva cavos colis recessus «
Silvarumque regis domos opacas^

Tu'

fiCRO] FalKttir Pasqnier, Recherchet de la Frasce L. VIL
Ch. i 3 - qtli ex carmine putat primam carmini* ecboici in*

Ventionem rereeri debere ad Imiam no*trum Sectandum , cuiul
iodieinm fruttra «ecutu* e«t AuU Fnreteria*. Vide quae notari
ad Lotich. L. I. el. 8 . r. 9 S. Bnrm. Docet ibi Bnrm. nec re*
'iere* eiusmodi versus echoicos -refugiMe, relut Ovidiom III Mel>
V. 38o. hudatque Theod. Duusae opusculum , quod continet Ln*
Sns eiusmodi echoicos e varii* pocHs collectos, cui os editionem
babeo Ultniectiiiam a. l63B- Mliti autem bae elegantiae, *i ha
appellari merentur, ortum traxisse videntur a po^i* Alexandri,
ni*: certe Smtiqaitsnnuln bnias generii Carmen, sciam*

Toi.il. X e<^

Digitized by Googie

lOANNIS SCCUHDl

17«

r* Tu, quae de reliquis deabus una

Quas frondesque iuvant, iuvantque fontea,'
5 Audiris toties, videre numquam:

. Dic, quae finis erit meo calori,

Imas qui mihi devorat medullas?
f Ut, formosa, tuas voravit olim
Superbo e pueri deceatis ore,

IO In flatum revoluta quum iaceres

Languens umbra , superstitemque sola '

■ voce brevis teneret aura.

Dic; nam forte libet meas querelas ^

Audire, et veteres novare curas:

1 5 Dic , oro , po'erit quid impotenti
Seros ponere limites amori?

"EJCAQtMori, VIAT. Di meliora! sicae nobis
Ad canos igitur dies manebunt .

£t canos quoquf n<m dies relinquent
ao Singultus, Isorymae, gravesque voces?

Aut mox abudeoda prima vita est ?

ECHO. /to esu VIAT. At licet ire perque gentes,
Perque undas, ubi nulla me sequatur
Sublati ex oculis Amoris ala,
a5 Non illic^dominae procul relictae
Mentem ddereae faces perurentT
ECHO. VIAT. Non roseum os, genaeque tangent.

ECHO.

c*t epigraioina Callimachi 3 o< , qnod . demto tamen nitimo di*
aticho, legitar etiam in Anthoh Mantkaa IV. T. lil. p, 439. edit.
Boachii.

W» >7. Vrmt, ] yide notas ad L. Q. cJ. 7. t. 6>

by Gooj^le

SILVARUM LIBER. '»7>}

^CVLO, Jngejit. VIAT. Sed dolor hic levis breTisque,
Fomento cito destitutus omui
3o Sese conficiet, negante vel te.

ECHO. Jntevelte. VIAT. Adeone amarum amare est?
ECHO. Mare esU V 1 AT. Hei m ihi.quidquid est malorum .
Admittit medicas amatque curas.

Nulla solus amor levatur arte:

35 Non cantu perit, aut perit venenis.

Spernit consilium fidele, spernit
Quidquid meus bene suada prodit. ECH. odit,
yiAT. O ne, ne mihi talium dolorum
Seusus ter misero supersit ullus !

4o Quam mallem media stupere silva ,

Durae cortice membra tectus orni,

Qua Caurus mihi, qua protervus Auster.
Nequidquam , Boreasque spiritosus
Hinc illinc quatiantque vellicentque
45 Amoto querulas dolore frondes!

Aut tecum in liquidas abire voces.

Per silvasque volare, perque valles!

Saltem laeta sonare tunc subinde
Possem, quum iacili fruens amore
fio Felices pa neret viator ignes.

Nec semper grave diceremus heu. ECH. Heul

T. 3 i. Ante vel te,] Ante Tei te conficiet.

T. 34. IVuUa soiut amor levtUur arte,] Vide L, 1 . epigr, 55 .
56 et 57. r t

T. 43* ^irUotus ] Vox bvbara.

y a»

T.

Digilized by Google

17» lOANIUS SECUNDI

V,

ORPHEU, 3 ,

E C L O & A.

i

Orpbea Thfeiicium Lycidas, patrem Orphea vatum,
Amu>»a Tiduum bis CQoiuge, sola per aotra

Moe«

I

ORPHEUS.] Ia hoo arguraento qt«au certamen Ingenii cun
•Kia poetia Tetaatia ac recentioribua , qai in eodem veraati auntt
iniiaae ▼idetur Secundus. Confer Virg. IV. G. t- 4^4. Aucloren»
Culicis T. 167. Ovidium X- Met, init. Senec Here. Fur. T. 668.
lierc. Oet. T, lo 3 S. e recentioribua Io. lov. Fontanum L. UI*
Uraniae p, 6 g. et Od I. Lyric. p. 97. I. Bapt. Amaltbeum
Poem. p. 76. Coro. Amaltheum p laa. Flaminium. L. I. Caria.
4st et L. IV. Carm. p. loa. Benedictum Lampridium Poem*
p. 9. et e nostrii' M. Heinsii- Foem. p. 146 et « 48 . In hnoQ
Tero Orpbea Secundi sic lusit lan. Dousa F. ia Epigr. p. ipi«
ycJlUnu e Stjfgiit redeat ti Thracius Orpheus ^

Ec wdeeu vates Orplua magne tuum.

Dicet: Di facerent^ cecimssem talia quondam ^

Mitior in nos, heu, Pbtto /ktunu erat,

Burm. Superioribus poetis addendi quoque sunt Boethius Cona
eoi. Pbil; L. IIL extr. Hier. Amaltheus p. i 3 . edit BrouU). Lia
Tin. Mejerus L. IV, eleg. 8. et D. l. Leiinepins V. cl luven*
p. 61. Quod si qois vero reprehendat poetas , quod argumentum
•ibi tractandum sumserint adeo tritum ac decantatura, ut vi^
nliquid novi in illo exspectandum sit, istum censorem ablegamua
•d Senecae epistolam 79. ubi amicum hortatur, ut Aetnam de<
■cribat in tuo carmine , et hunc tolemnem omnibus puetis locum
attingat : quem quo mima Ovidius uactaret, nihil obstitit , quod
asm yirgiLus impleverat: ne Severum quidem Cornelium uter qua
deterruit. Omnibus praeterea feliciter- hic locus se dedit: et qui
praecesserant, non praeriptiiss* nlthi videatur quae dici poteram, sed
aperuisse . ' Sed multam interest , iorum ad consumtam mater iam^
gn »d subactam accedas, Ctfscit in dies, et irtveistutU iupentn

nw»

Digitized by Googie

i

1

a

i

i

SILVARUM LIBEK. vj%

Moerentena, rocesque irahentem pectofe ab imo
Ferales, et fracta gravi oemora avia questu
filiifeli» cecinit desertis pastor ab aatns« f

Formosi pecoris, lanaeque obljtus et herbae '

Surgeniis vano per mollia prata colore,

£t. canis et mulctrae, sed non oblitus amorum,

.Quos illi, placidis adsueto semper in agris
}|0 Nympharum tepidis amplexibus iudulgere.

Moverat , heu , glaucisque oculis flavoque capillo^

Astuque fastuque valens urbana Neaera,

Intactam Veneris praecellens alba columbam,

£t cunum Veneris florem , gelid.ieque Pyrenes
1 5 Vicinas candore nives et 1'ngore vincens,

£t cannis pueri et magno mule digna furore*

Illum deserti montes et frigida saxa.

Montibus et qui desertis gelidisque feroces
In saxis stabulant ursi, gemuere gementem,

30 Getulaeque- procul suspiravere leaenae,

Notaque nutarunt intonsae ad carmina quercui
Annosae quercus, et luctiferae cupressi
Lugentem circumstabant : ast- optima mater
Ad tristes excita modos stupuitque sonantem
a5 Calliope, dixitque: meis num forsitan istis
Natus iuest silvis^ et bis remeare sub auras

Eva-

HOM obstatu. Praeterea conditio optima est iiltimt. Parata verbm
Invenit , quae aliter instructa rumam faciem habent ; nec illis mot
Itus ittiicit tamquam alienisf sunt enim publica. Et quae pluri ibi
keta digoa lequuntur.

iS. £t (stnnis pupi] Pro fpicnVi tiye aagittia Capldmia ia<|

•olcn««

r-;-" " ‘'v

^74 lOANI^IS SECUNDI

Evaluit? Ditenique novo inodulamiDe vicit?
Tergeminique canis compescuit ora canendo
En iterum ? Nec plura ; ruens petit oscula falsi
3o Infelix nati: mox spe deiecta, suive
Erubuit: tamen et vero se iuogit et una
. Divinam citharam digitis tentavit eburnis ,
M<»estaque suffecit lacrymas et verba canenti.

Ergo quum fugeres iuvenem , clarissima coniuZ|
^5 Vesanum virusque invito adflaret ab ore
Tabificus serpens, non sufficiebat ad orcum
Ire semel? vitamque tuis exsolvere fatis
Innocuam ? aut lacrymas impendi in funere parcas i
Cara, tuo? nisi te, nisi te, carissima coniux,
^olpse retorquerem sub iniqui iura tyranni?
letiferis demens oculis luctumque pararem
Ipse alium sine fine mihi? me mitior anguis
Ille fuit, diri tantum malus ultor amoris
Ereptam celeri te reddidit ille marito:

4^ Ipse ego te mihi rapui, tu flebilis inter
Excidis amplexus; damnosaque lumina longe
Rapta fugis. Quo dulcis abis? iam te negat ipse
Portitor illacrymans iterum transmittere cymba.
Rex Erebi dolet ipse, dolet regina profundi
5o Commiserans , legesque infiraoti ccmiugis odit:
Quaeque meo primum concussae pectora cantu

Ar-

s

T. So. Jn/racU coniugis,'\ Infiactus coniux contranum significat
illius, quod vult poeta. Optimae enim aetatis scriptoribus infracM
is est , qui valde est 6actus ; et U.utuiq apud tcnwca eam babet
•iguificatiouem, quam bic seiuui lequiiik

Digitized by Googie

SILVARUM LIBEIU 175

rs '

'Ardentes oculos tenui sparsere liquore,
Rumenidum guttis maioribus ora gravantur.

Tu vero neque me damnas , neque fata remordent
S 5 Te tua , nec velles nisi sic adspecta reverti ;
Tota sed in curas viduati coniugis acres
Intendis luctus; rae me in suspiria, me me
In lacryraas decet ire, animamque efflare nocentem.'
Te nemus Elysium foveat, tibi mollior aura'

60 Consumat lacrymas; te nullo vulnere tardam
Ad choreas nymphae vocitent, ducantque vagantem
Secure per prata pedem, qua nullus in herba
Anguis odorata liventi sibilat ore.

Nos vitam in tenebris aegram luctuque trahamus,
65 Qua non ulla pedes humanos semita ducat.

Ad glacialem Hebrum deserti in montibus Haemi
Mecum undae, mecum antra gemant: mea plec^
tra secutae

Ornique piceaeque fleant, et largius aui 4 as
Infami lacrymas diffundat ab arlxire Myrrha.

70 Phoebe pater , si non falsos mihi narrat amores
Calliope, sume hanc citharam, mihi tensa remissae
Deficiunt ad fila manus: tu pollice luctum
Elice de fidibus, qualem Peneia Daphne,
Cortice tecta novo, trunco exaudivit ab imo,

Dam*

. T. 6*. yaganum Seaire per prata pedem. ] Sic emendari pro
eo, quod contra metrum in omnibus Ubris editur: Securo vet
prata pede.

V. 70. Si non falso* mihi narrat amores Calliope.'^ Supra ▼. 3 J,
ipsa Calliope dicitur rerba canenti suffecisse. ^laiune rcroeimilt
eat illain quoque iite« tuffecturum fuisse? Mon 'credo.

Digitized by

17« lGAiT!rtS SfiCUNDI

^SDamtiavitque suos nutanti vertice fastus:
Qiialem, labenti superingeminans Cyparisso,»
Pro puero ramis lugubribus inclinatus,

Oscula fixisti ligno suprema dolenti:

Qualem effundebas funesti in crimina disci,

8o Optima quum tellus, generoso foeta cruore,

' Ad tua purpureum submisit basia florem,
thleotum florem pro dilecto Hyacintho.

Euridice, miseri Euridioe misera uxor amantis,'
Cur me.tentantem Stygiae vada vasta paludis
85Mon ni^ «bsorpsit violento vortice fluctus?

Cur me tau^ mites spectastis Erinnyes? et ta
• Formidatarum custos ignave viarum,

Deposita triplicis ieiuna gutturis ira,

Ad mea ludebas lilanda vestigia cauda?

^o Vestrum erat hoc raptare caput, membrisqu6
revulsis

Per Fhlegetonteas audacem spargere flammas
Artificem: eluctatus in aera spiritus isset.
Cumque umbra tenuis se confudisset amata
Euridices, tutoque suos vidisset amores.

95 Heu, quis me citharae tam blandum fila movere^
Quis deus edocuit tam molli carmine Ditem
Demulcere trucem; serpenticomasque sorores
~ Ad lacrymas urgere novas ? Tuue stridere raucum

De«

V. 76 . Qualem — Oscula faeisti. ] Anacoluthia: deest entm TCN
•hnia unde tjualem peodeat. Venas antecedens contrarius est Orh
'^MBO M. 1. y. S56.

(0*osd* dat ligno, re/ugit tamen oteala Ugmam

Dir Gooj^lc

SILVARUM LIBE IU

• Debebant, domino nem agnoscenda canotdj
too Stamina , et in medio vox intercepta palato

Succidere: heu gravis arte mea mihi luctus inundah
Mitis eras igitur Pluto; ut crudelior esses.
Fallacemque meo velares crimine culpam?

At non te, Siculo nuper de litore curru
to 5 Praepete quum fugeres, i u dulcem vertere praedatll
Sollicitos oculos vetuisset conscia Mater.

Hei, duras fati leges, $em{)erque caducas
Spes hominum pugnante deo! Qui corda ferarum <
Qui domui silices, proprius corapesceie motus
i 10 Nqn valui , occultumque deae Cy thereidos ignemt
Ergo pro cara suspiria anhela marita,

Pallorem exsanguem , maciem horroremque ti*d!<
mentem,

Rt Furias comites inferna ab sede reduxi ?

Nec potui curas Letlien sopire bibendo ?
iiSAbde coloratos auro, paler, abde iugales

Fluctibus Herculeis; melius nox apta dolori e&f.
Redde coloratos telluri, redde iugales;

Ecce mihi lacrymae noctem fecer^ dolorque ^
Turgidaque imbre diem praetexunt lumina densat^
lao Sic tenerum in silvis mueret Pluiomela nepotem ,

Sid

r. ioo. Sidiriina.'] Pro chordis citharae exciOplo Ovidii- XI. AI,
V. i6g. Stamina t/bclo Pollice solliciidt.

T. lot. Ali/ii luctus ImintLzC.J Insolens locntio.

T. io6. f'etuUset conscia Maler,'\ Conscia facinoris in
Cem perpetrati.

• V. log, Qui damni iiUces cet.} Haud innlto dbsimilis qn^reb Wt ^
Apollinis apud Ovid, Met. I. r. Sto. ss.

yot. u z _

Digitized by Googie

lOAinyiS SECUNDI

• Sic soror in tectis natum deplorat hirundo;
Sic gemit arenti viduatus ab arbore turtur;
Sic nondum iacrymis satiata Memnonis umbra
Lutea perpetuo stillat Tithonia rore.
;ia^Euridice, miseri Euridice misera uxor amantis,
Me tecum, me debueras auferre sub umbras
' Praecipitem: vitam nobis mors illa dedisset;
Ipsa Venus iunctos vallem duxisset in 'illam.
Qua ver perpetuis fecundat odoribus arva.

'1 3o Ipse puer Veneris, flammatam lampada quassans.
Discussisset Amor nebulas Acherontis opaci.
Nunc noctem simul invisa cum luce dedisti.
Invide dux Erebi: moriar tamen: eu mihi laxis
Ceiiua labant nervis ; exsanguis serpit in artus
:i35 Pallor, et haud multum, memini, distamus ab
umbris ,

Moesta per iguavam quas volvit cymba paludem ,
Squalida peioris nantes confinia ripae.

Euridice, miseri Euridice misera uxor amantis;
Bismoriens tecum, Euridice, bis per Sfyga traxti
l 4 oHanc animam, tecumque manet pars maxima
nostri.

Corpus inane traho tenui vix mobile vento;
Qualem Thessalicis inmixto carmine succis
Inspirant animam per frigida membra caducam
Monstrifici vates : aut qualia luce carentum
' 14 B Instabili simulacra virum discurrere motu,

Et tenues miscere sonus, et inania vocum
Murmura solliciti per somnia vana videmus.

£tir

Oigitized by Google

SILVARUM LIBER.

179

Euridice, miseri Euridice misera uxor amantis ,
Euridice, quo me fletq tua fata piare,

1 5o Quoque iubes gemitu? quid me tolerare cruentum?
Adspice cuui scisso laniatas pectore vestes,
Adspice cum tepido lacrymas certare cruore.

En tibi, damnamus tenebris baec lumina caecis,
Aeternumque patris iubar interdicimus illis,
l55 Purpureum iubar, et sub nocte natantia nigra
Cogimus admissi lenta intorpescere poena.

En< tibi, quod nimio furiarum |iectus amore
Intempestivo rupit mea gaudia voto.

Femineo numqiiam posthac ardore calebit.
l6oRu(la tuum pellex premet importuna cubile,
Euridice, nec primaevos avertet amores
Mollibus illecebris Ciconum nurus ulla meorum.

Plura quidem dicturus erat; vicina caneuti
Calliope vetuit, Lycidamque amplexa repressit.

▼. i56. Intorpescere. 1 Verbam reteribos iacognitaoi.

V L

DIALOGUS LUCIANI
DORIDIS ET GALATEAE,

LATINO CARMINE REDDITUS.

- Forte Deae pelagi ludentes litore curvo
Captabant radios, auree Phoebe, tuos.

Hic '

DIALOGUS LUCIANI] Vide notas ad Lib. L ep^gr, 38.
Ett autem hic Dialogorum Luciani marinorum primus, T. L p.

I Z a aSS.

Digilized by Googie

l?Q lOANiyiS SECUNDI

Hic Thetis, hic Melite, Spio, Panapeaque virgQ,
Cymodoce, Docis et Galatea fuit;
fi Quum Doris ficto Galateam molliter ore
Jlisit, et arguto strinxit amara iooo.

' DORIS,

Scilicet egregie tandem formosus amator -
Contigit, o felix iam Galatea, tibi!

Nimirum hic Siculus pastor (proh numina, qualis ! )
IO Deperit, ut pa^sim fertur, qmore tuu

GALATEA.

Ne rifle ; qualis qualis tifii , Dorj , videtur ,
Neptuup tamen est de genitore satus;
Neptupo, vitreis late qui praesidet undis;
Ne|>luuo^ a summo qui loye prima tenet.

' Donia.

f 5 Egregium vero, quod sit Neptunia proles;

Esto, sit altifremi filius ille lovis.

Quum tam deformis sit, agrestis et hispidus, et quod
Omnibus est unum turpius unoculus;

'An vero genus ad formarpi prodesse putabas?

Iiq Hoc tibi deformis nomine pulcher erit!

. %

GALATEA-

Immo nec est deformis, et id. quod dicis obesse,
Hoc queat, huc formam nobilitare viri.

' Qiiip-

»88. edit. Ucn^st. Pnpta noster partas suas ita egit, ut principium
finem de .suo addiderit, reliquis vero Luciani mentem adeq
^deiitcr reddiderit , nullum ut acumeu omiserit.

V. si ^

Oigitized by Google

SIL VARUM ' LIBER. i8^

• Quippe quod agrestis, quod et hispidus, (haeo
tua nara sunt

Crimina , sic libitum est haec vocitare tibi. )
a5 Non deformat eiira , verum mage , Dori, virile «t«
Crede, decet fortes hispida barba viros.

Porro oculus media nitido qui fronte relucet,

' Et quem Phoebeae lampadis instar habet.

Ille etiam decet hunc, hoc cernit certius uno,
3o Quam si vel duo, vel lumiua mille forent.

DORIS.

Tu vero mihi iam, Galatea, videris habere huno
Non tibi amatorem, verum adamare magis;
Usque adeo laudas, et quae contraria formae
lam formosa uti sint, atque decora iubes.

GALATEA.

35 Haud equidem hunc adamo; tamen ista insignia
vestra

Scommata, et insulsos haud queo ferre sales.

Et

T. al. Immo nec"] Brevem facit ultimam syllabam mo, «xem*
pio Martialis , sed contra murem veterum.

T- a 8. Et quem P/^oeOeae lampeulu instar habet. ] Similia ipfe
Polypbeuius apud Ovtd. Xlll. M. 8So.

Barba vi/os, hirtaeque decent in corpore selao,

Vnitm est in media lumen mihi fronte ^ sed instar
Ingeruis clypei: quid? non haec omnia magno
Sol videt e coelo? Soli tamen unicus orbis.

VIrg. 14 V. 636. '

Lumen quod torva soLtm sub fronte latebat^

Argolici clypei, aut Phoebeae lampadis Instari <

Conf. Tbcocr. Id. XI. t. 3i. s.

Z3

Digitized by Googie

| 89 ' IpAirinS SECUNDI

£t plane invidia huc mera vos stimulare videtor ,
Quod vos non itidem , ut me , Polyphemus amat:
Quodque gregem nuper celsa dum pascit iu Aetna ,
Inter lanigeras conspiciendus oves,

Nosque procul mixtim per litora picta vagantes
Cernit, ubi pedibus prominet Aetna suis.
Vestrum non ullam vel solum adspexit, at ipsa
Visa viro cunctis pulcrior una fui.

45Meque proinde suo dignatus lumine solam est,
Lumine sidereas exsuperante faces.

Haec ea sunt, haec sunt, quae pectora vestra
remordent ; /

Hinc illi risus illepidique ioci:

Namque haec cuncta docent, me vos praecellere
forma ,

So Meque magis dignam , quam Polyphemus amet.

DORIS.

Scilicet invideam, quod tu formosa videris
Lusco! et pastori quod, Galatea, places!
Quamquam aliud, quaeso, potuit quidnam ille
probare»

Praeter candorem, lactea diva, tuum?

55 Ille placet, quod lac cibus est et caseus illi;
Quod simile his pulcrum protinus iste putat.

Tu

V. SS. lUe placct.2 Alludit in his aj iuepta* ipsius Poly
phemi laudationes apud Thcocr. t. ao. quibas Gaiate^ dicitur
Aevx9r/p« Txxriec TtortSttt , quod et Oridius expressit re U-
nen paulisper immutata :

Candidior nivei /blio, Galatea ^ ligastri.

Mollior et cjrgfU-plumUy et lacte coacto»

Digitized by Googie

/

SILVARUM LIBEIL i|s

Ta Tero cupis ipsa tiiam si noscere formam,
Mec tibi iudicio stulta placere malo, -
Pendenti e seopulu , si quando silentibus Au&tria
6o Pelluoens placidis unda iacebit aquis,

Temet contemplare, precor: dabit unda coloree^
Consimilem lacti, consimilemque nivi.

Atqui nulla quidem facies candore probatur.
Candida purpureis sit nisi tincta notis,

GALATEA.

65 Atqui ego nacta tamen, quantumvis candida^'
qualem

Doris amatorem vellet habere sibi*

Nullaque de vobis quam vel miretur agaso esC,
Vel pastor vel quam portitor ullus amet.
Atque alia ut taceam , cantat Polyphemus , in omni
70 £t calami et citharae doctus et arte lyrae.

DORIS.

Mitte haec, diva, precor: cantantem audivimus, in tQ
Pruriret nuper quum malesanus amans.
Verum, o sancta Venus! rursum in certamine
Phoebum

Excire obstreperus Marsia visus erat.

^5 Quin ter credideram silvis audire rudentem
Vicinis asinum, ter Polyphemus erat.
Ipsiusque lyrae corpus iurare volebam
Cervinum nudis ossibus esse caput.

Cornua nam exstabant cubiti de more recurvi;
80 Quis putet hic homutem , quis putet esse lyram ?

Digitized by Coogle

J84 tOANSlS: SECUNPr

, .Tum vero inductis fidibus speciosus amatof i
Nec iungens sinui barbara monstra lyrae,

' Nescio quid tandem durum et stridebat agreste ^
Observant partes dum lyra voxque suas;

^5 Sic, uti noii luerit de cunelis ulla deabus.

Quae posset risus aut cohibere iocos.

, Quid , quod et ipsa quidem iion est dignata boanti
Bespondere Echo, garrula nympha licet:

Credo, deam puduit si forte audita fuisset
go Reddere stridentes ridiculosqne sonos,
f ' Quin ulnis ursae’ catulum formosus amatof
Gestabat, lusus deliciasque suas.

Hirtus erat totus, quo, credo, gratior illi.
Quod similis setis et feritate fuit.
gSQuae tibi non istum talem, Galatea, maritum
, Invideat? quaeve hunc non velit esse suum?

GALATEA.

£rgo tuum nobis sit qui formosior, eia,
f. Monstra, et qui melius voce lyraque cadSt.

no.

T. 89. iungtiu simii barlnira monstHi Ij rae,'] Apud Lucianonl
aunc legitur ovJj uiAXeso trcfurrp^ipxi, haud tatdens claviatla
cithamm, »ed olim legebatur quod h. 1 . sequitur po«U,

sensu parum commodo.

T. 84. Observant partes durh fyta voxque suas. ] Contrarium
prorsus dicit Lucianus 2 AAo fslv aire( fiaSv , SAA« Si ff At/^x
An fortasse Secundus scripsit obversani? Ucet illud minus
Latine dictum foret.

* V, 9t. Quin ulnis ursae catulum ] festivius apud Tbco£ritun
' et Ovidium Polyphemus Galateae servat duos ursae eainios.

Digitized by Googie

SILVARUM LIBER.

i85

DORIS.

Efallum habeo , fateor, nec eo roe nomine iaclo,
loo Ac si sim multis sollicitata viris,

At vero talem, qualis Polyphemus , amantem,
Totus qui sauiem, totus ut hircus olet.
Quique infelices funesta ad litora pulsos
Devorat, hunc habeas, hunc adamesque tibu

lo5 Talia sunt , nymphas retulit quae fama marinas
Multa per alternas dicta dedisse vices.

Quid iam , quid coecum non posse putamus
amorem ;

Te quoque formosum si, Polypheme, facit?

T. 107. Quid M/n, quid eoecum cet.] Tlieocr. Id. VI. t. 18.

? yitp iffUTi

JleAAdxif, 2 noXuiPxfit, rlt /*i) kxM kxM wi^xirxt.

o Polypheme ,

Quae minime simt pidcra, ea pidcra videntur amori,

Bont. t od. 33 . t. io.

Sic visum T'mai; cui placet impares
Formas atijue animas sub iuga ahenea
Saevo mittere cum ioco»

yoL. u. . ;ia • yiL

isa ipANifis S5cuin>i

V I I.

DIALOGUS LUCIANI,

PQLyPHEftII ET «EPTUNL

Orbatus caro Polyphemus lumlae quondam
Dum cuncta in tenebras sensit abisse nigras;
^Uus , oves, sese, montem, mare, denique flammas i
Ipsaque luciflui plaustra corusca Dei,

Flebilis obscura titubans errabat in Aetna,
Inciiaana h^imines, sidera, fata, deos.
'Annosam tandem pinum tellure revellit.

Ad mare vicinum qua duce tentat iter,
^amquf propinquat , et i4 madido pede denique
sentit;

^o Mox oculum liquidis sanguine purgat aquis :
Murmura Neptunus quurn forte in fluctibus im^
Audiit, et ptoto protulit amne caput.

'At verp natqm exstincto dum lumine cernit.
Exclamans genitor lilpra dira petit:
^Sl^rotinus agnoscens Polyphemus yoce parentem,
Sic sqa eunt geeaitu tristia fata referi

ro-

piALOGUS. LU(II^NI.] maviooruipa dialogoruRi

^«c.undDS T. I. p. 391. Hemst. sed eum hic iUic ex Homeri
Pdyss. dilatavit poeta.

j, 3. LUttSf ova cet. ] Vide dicta ad L. IU- el. i3. ▼. a4r
y. 7. Annosam uuvkm pinsm tellurp revcl/it,^ Orid. M, Xll^

T-.

(i»' postquam pinta , iaculi quaq prqpbuit usum»

Digitized by Googie

fettiVAliuM LlfiEit

POLYPHEMUS*

Omihi npquldquam pater, o mihi saejie vocate!

Hospite ab infando quae modo damna tuli)
Qui mihi fallacis propinans lilunera Bacchi,
Praeripuit sensus, praeripuitque pedes;
Donec in obscutis posita cervice cavernis
Prostratus sotUno languida lUembra dedi*

Hic me crudelis vina inter iniqua sepultum
Furtim adit, atque oculUm, heu, vecte mih|
terebrat.

HEPTUNUa

jt^Quis verU, bleS potuit qui sumere poenas 4
£ Quisve ausus tantum est heu, Polypheme, nefas

jtv ’ . POLYPHEMUS.,-

>. Esse sibi nomen Nentio; mihi dicere pYimiirri*

^ A St ubi caeruleas nave secabat aquas,

lamque procul nostris fertur securus ab oris^
t 3ti Et nullos arcus, spicula nulla timet;

Tum demum insultans ter se iaclavit Ulixem^

, Et dedit haec nostris ultima dicta malis:

et Sid«
I

i. so. Praeripuit tentus praeripuit tpte pedes . } De hnliu tersoS
iiumero vide fiurmauuum ad Lotich. p. aa ct 484. Oterun'
^ «pud Lucianum Polypliemua bio simpliciter dIcU t 5 wdrtf , »lx

itiitnh* isti rsD xxrafdrev ^«'v«v ' Sf ittivvctt
fti , Kttpmpivu , quae profetto maiorem habeat

pbasio, quam haec bccnndi paulo post repetenda.

Ais

.1 i

-s

[iW 10AN5IS SECUNDI

a Siccine debueras socios, o perfide Cyclops «
Dentibus imbellis dilacerasse viri?

35 Si neque nos , aeque mortales , scelerate, Umebas,
Debebas superos at metuisse Deos;

Debebas metuisse lovem, qui cuncta videbat,
t^aesens hospitibus qui favet usque suis:

Ergo tibi fluidi putrescet luminis orbis,

4o Et fiet corvis forsitan esca nigris.

Sic meruit lusisse lovem, Neptunie. Nunc i,

Crede tuum quidquam prae love posse patrem.’^
Talia dum iactat magno temerarius ausu,
Impro|>eratqiie eadem non semel ille mihi,

45 Ira subit mentem , partemque cacuminis alti
Avello, extremis ultima tela malis;

£t qutim te, genitor, supplex in vota vocassem,

Dt regeres veniis pondera missa tuis.

Ad sonitum vocis corpusque et brachia torquens,

Sc Mandavi rapidis saxea tela notis;

Arreclusque diu stabam, post tempora longa

Quum dedit ingentem gleba relapsa sonum , 1

L Et

V. 3j. Steatu debutfas cet. ] Snaf Homertc* r, 47^. «.

V. 41 . Ktpumitl Aepiunius probnm est epitheton optimis scri>
ptoribus usuqMtum, <ed iunctuin tantum rebus, Ktptunia iura^
Metjuora; quin recto dixeris Neptunia proles: sed num recte dica»
'Neptunius patronymicc,' etiamsi subintelligis Jilius , addubitor du* |
litabat iosuper de hoc Tocatico' It.idr. Marius frater hi episT. quam
exhibet Burm. Syllog. Epist. T. IL p. aio.

T. 44 Improperat. Obiicit, verbum cadentis Latinitatis, sed
quod fdiro legebatur iu editt. Plauti in Rudente 111, 4 . ▼> aS. Vid,

.vv. dd. . ad i‘etron. cap. 38.

V. 5a. GUba,^ Eruditius, pro massa , nt ^ba marmoris np,

Flia, mSJiyi, S, Conf. BarUi, ad Sutli Tbeb. VI.

y

i

5

r

t

t.

1

r

1

»

i

I

i

?

SILVARUM tlBER, .

£t quantum audire e trepidorum Toce licebat^
Navem sub tumidas pondus agebat aquas.

NEPTUNUS.

SSIam scio quem dicas: nimirum Itb^siusille est^
Qui modo ab Iliaca navigat urbe domum.

Sed quinam potuit, quinam hoc est ausos Ulixes,
lam pridem timidum quem mihi fama refiert^

POLYPHEMUSv

lam saturis ovibus viridantia prata relinquens^'
6 o Ducebam niveum jxist mea terga gregem;

More meoque ibam nota, heu heu, pronus in antra^
Conscia tara miseri non prius antra mali:

Quum subito apparet multorum turha virorum j
Quid ? nisi divitiis insidiata meis ?

65 Hic ego mox adituro , ne quisquam evadere posset,
Claudebam, tacita gaudia mente fovens:

Namque mihi tal^ olim servatur in usus
Maxima , non ullis petra movenda viris.

Inde ornum flaminis duram crepitantibus uro,j
70 Aetna revertenti quam mihi forte dabat.

Tum vero metuens, tentati et conscia furti
Visa sibi est latebras quaerere turba nocens^

Corripui quosdam: nam quidni? nempe latrones:
£t data sunt stomacho corpora pauca meo:
75 Quique sibi nostras praedam , Neptune, futuraM
Crediderant pecudes, praeda fuere mihi.

Protinus hic, seu Nemo fuit, seu dirus Ulixes,
Coepit -versutos mente agitare dolos:

Aa 3 Et

■s* ' /

!I9o lOAl^NIS StOtrifDl

Et mihi nigrantis falsa sut) imagih^ Vini
8o Nescio quae' misero pharmaca mixta dedit $
Fbarmaca grata quidem, fragrantia, dulcia, verudt
O pater insidiis pharmaca plena malis.

Yix summo tetigi labro, etiam cuncta rotabant 4
Imaque pars antri visa suprema fuit.

85 Quid multis ? solita spoliatum mente iacebat
Corpus, et exanimis iam mihi visiis eram i
Quum volucer Stygiis allapsus somnus ab undis
Percussit ramo tempus utrumque sua
Non procul a mulctra viridis mihi forte iacebat
90 Nuper in exilium clava resecta meum.

Hanc illi incidunt, miuima sibi parte retenta,
Atque acuunt magna sedulitate simul.

Mox etiam vectem flammae involvere relictae,
Et penitus nobis ignea tela parant.

95 Sic illi ignitum multo molimine fustem
Intorquent oculo terque quaterque meo$
Donec inaudito ligni slri 8 bre praeusti
Excitus, manibus tela revello meis.

Sic tibi, care parens, nimirum tempore ab illd
100 Lumine privatum iam Polyphemon habes.

NEPTUNUS.

O quam Letheus penitus tua pectora somnuS
Presserat, ut tales dum struit ille dolos,
Dum Vectem magno molimine circumvolvit,
Dumque in summo oculi cortice totus erat,
lo5^on vel tura somno fueris turbatus ab alto?

Iam tulerat coeptis praemia digna suis.

Quami

r

SILVARUM LIBER,

191

Quamquam non video quo pacto evaserit antrum
Impius, et dentes, mi Polypheme, tuos.

Haud etenim inmanem petram ille removi t/>pinor,
'lio Quam memini vires exsuperare meas,

- POLYPHEMUS,

Ipse ego, seu demens, seu sic mea fata volebant,
Amovi iratis pondera vasta Deis,

Sic ratus, ut nostris cupiens exire cavernis
lucideret digitis obvia praeda meis,

Il5Ergo fores iuxla manibus venabar apertis.

Sed non auspiciis, Delia magna, tuis,

Interea pecudes nullo pastore vagantes
Carpere per valles pabula grata sino;

Sic heu , sic dicens : aries, mea prima voluptas,
lao Tu subeas domini munia nota tui*

NEPTUNUS,

Mirum, ni pecoris latitans sub vellere denso
Illusit coeco turba dolosa viro.

At tu debueras fidus vocitasse sodales.

Quos alios centum litora curva teuent.

POLYPHEMUS.

laSld feci, et notis subito clamoribus acta
Venit in auxilium turba parata meum.

At ]X)stquam iusidias quisnam struxisset iniquas,
£t cupereut tanti nomina nosse viri.

Atque ego dixissem: Nemo mihi talia struxit,
N?mp (uit, Nemo mala tanta dedit.

Cor«

I

Correptum insolito miserum rata turba furore ,
Illusit nostris insuper ipsa malis ;

[Atque abiit, fratremque suum male liquit inultum.
Nomine sic lusit me , pater , ille suo.
l35£t, male prae cunctis quod adhuc praecordia
mordet ,

Ut tenuit medias iam sceleratus aquas,
Multa mihi improperans illud post cetera dixit:
Non te sanabit vel pater ipse tuus.

NEPTUNUS.

1 ..

Forti animo fac, nate, feras: ego lumen ademtum
x4o Quamvis non possim restituisse tibi,

yel servare tamen pelago, vel perdere nantes,
Arbitrium faxo me penes esse sciat. ^

'U.<-

rti.V

r*

Sic questum quondam natum festiva vetustas
Tradidit, et contra sic retulisse patrem.

■43 Qui talis, qui tantus erat, qui mersit in alvum
Efferus omnigenum millia multa hominum;
Qui natus , Neptune, tuus , qui denique centum
Fratribus indomitis saevior unus erat.

Non potuit superare dolos unius Ulixis,

Non potuit vires vincere, Bacche, tuas.

yiii.

Difliiit

SILVARUM LIBER

199

V I I L »

fePITHALAMIUM.

Hora suavicula et voluptuosa «

Hora blanditiis, lepore, risu,

Hora deliciis, iocis, susurris «

Hora suaviolis, paric]ue magnis
5 Cum Diis et Io ve transigenda sorte ^

Hora, cjiia poterat beatiorem
3Vec Cnidi dea sancta polliceri.

Nec qui cum j/barelra pererrat orbem,

Curis gaudia delicata miscens,

10 Penna splendidus aurea Cupido;

Magni pronuba nec soror Tonantis;

Nec qui Horidulas Hymen puellas
Raptas e gremio tenace matrum
Involvit cupidis viri lacertis,

1 5 Rupis incola floriger canorae; —

Ad^

EPITHALAMIUM.] EpUliiIatniiim lioc, quod simili lusq
aemulatus est lan. Brouliliusius , habet ipiod fortasse castas Catoe
nam aures offendat, sed in suo tamen genere longe praestat in«
sulsis Bartliii et Lipsii ex eodem genere carminibus, ac, oisi ni*
inis graves esse Telimiis, nihil continet, quod non praeferea*
dum sit ambiguitati hominum male pudicorum. Qtiidi* quod n9
Grotium quidem puduit liccntiores hos sonos lyra sua elicere ?
Vide eius Poein. p. 100 . . Simile argumentum tractavit etiam haud
infestive Bonefunius in Pervigilio Veneris.

V. l5. incola Jloriger canorae^ Male in cditL Scrivefa

posi lacertis punctum maius ponitur; rupis incola est Hymen ,
vide ad L. 1. el. ii. T> >3. Advecta est refendum ad superiitf
' hera.

II Bb

. \
Digitized by Google

lOANNIS SECUNDI

Advecta est serie rotante coeli.

O felix iu venis, puella felix!

Felix sponset cui cupita flamma
Tam nunc in geminis quiescet uluis ,
ao Puella aetheria beata forma, c

Qualem magna Venus, veUtque luno.

Et quae casside Martia refulget
Sancto vertice procreata Pallas,

. Si innctae statuant adire valles
a5 Umbrosas iterum virentis Idae, '

Qua spectanda vel haec, vel haec, vel illa^
Quovis iudicio superba malum ’

Victrix aureolum reportet astris.

O felix iuvenis, puelia felix!

3o Felix sponsa, cui cupitus ardor
A-ffusus modo lectulo in beatd.

Stringe* colla tenacibus lacertis.

Insigni iuvenis venustus ore ;

Istis qui roseis tuis labellis ,

S5 Istis qui niveis tuis papillis.

Isto qui rutilante crine tactus.

Isto lumine qui loquace victus,
lam pridem tacito voratur igni ,

Lentumque increpat usque et usque solem ,
4oTardamque invocat usque et usque lunam.

O felix iuvenis, puella felix!

Votis , fervide sponse , parce volis ,

Et suspiria mitte, mitte questus,

Tempus accelerat suave; mitis

pJbi

I

DIgitized by Googie

SILVARUM LIBER. igf

45 Exaudit gemitus Venus suorum.

Condit Cynthius ora, condit ora.

Seque gurgite pei luens Ibero
Cedit noctivagae locum sorori;

Et quo gratior haud relucet ignis
SoConiunctis animis amore dulci,

Producit caput, emicatque coelo
Ductor Hesperus aureae catervae.

O felix iuvenis, puella felix!

lam virgo thalamum subibit, unde
55 Ne virgo redeat, marite, cura,
lam virgo niveis locata fulcris
Adventum cupiet tuum , tremetque ,

Perfusa ingenuo pudore malas.

Forsan. et lacrymis genae madebunt,

60 Et suspiria fundet et querelas :

At tu nil remoratus et querela*.

Et suspiria lacrymasque tolles.

Abstergens oculos tuo ore, dulce
Murmur pro querimoniis reponens.

O

▼. 49 » gratior haud relucet ignis. ] Similii eft lociu

Qaudiani in Neptiis Honorii et Mariae v. 99.
uiltoUeus thalamis Idalium iuiar
Dilectus Veneri nascitur Hesperus,
lam nuptae trepidat soUicitas pud,,r ;
lam produnt lacrymas Jlnmmea simplices.

Ne cessa, tuvenis, cominus adgiedi.

Verecundiam hanc nuptialem ifxrhv xiiS Tocat Pindarus Pyth.
IX. l 3 . Conf. Statii L. I. Silr. a. v. 11.

V. 64. MurtAur pro ipterimoniis rrpo/icns'} De quantitate
' ' Jib a 1«.

Digitized by Google

196 lOANNIS SECUNDI ,

650 felix iuvenis, puella felix!

' Ergo membra ubi virginis decorae
Felix candida lectulus fovebit.

Membra languidulo parata somno ,

£t molli quoque te toro locatum
yo Supra pqrpureos beata reges,

Supra constituet lovem Dione;

Mox te blandidicis parare rixis.

Mox te molliculae parare pugnae
Motus occipies calore iusto,
y 5 Belli prospera signa non cruenti
Figens mille protervus bic et illio
Collo basia multa, multa malis,
liSbris basia plura, plura ocellis.

Repugnabit , et improbum vocabit,

80 Et dicet, satis est, tremente voce,

Arcebitt^ue manu proterva labra,

Propellelque raauu manum protervam,

O noctem ter et amplius beatam 1
Pugnet strenua, pugnet illa; pasci
85 Pugnando teneri volunt ambres.

Pu-

kbae nto dubitabat Nio. Grudios in epistola saepius memorata p. ai|.

|ed sine cauta.

V. 89. Pugnando Uncri volwU amoros.l Claudian. 1 , c.

AV ixssa , iu venis f cominus adgndi^

Impacata licst saeviat unguibus.

Pion quisquam /ruitur veris odoribus ,

JJyblaeos {aubris nec Spcliat favos.

Si fronti caveat, et timeat rubos.

Amat spina rosas; meUa tegunf apes;

Digiiized by Googie

SILVARUM LIBER.

■Hli

Pugnando tibi duplicatus ardor
Vires sufficiet noyas iu arma.

Tunc per candida colla, tunc per illud
Quod certat ebori nitore pectus,
qoKuuc per crura tenella, perque ventrem,'

£t quae proxima sunt et buic et illis

Sal*

Crescunt difficili gaudia iurgio ,
jlccenditqtte magis quae refugit inus.

Quod flenti tulerit plus 'sapit osculum.

De hac puellarum pugua , et in primis de capillorum laniatu ^
quando vinci pugnando velint , vide Rulnikcnium iu EpUt. Crlt. 1 ,
p. 71« ss. quem eo lubcutius bic citamus, quod taiitl viri aucto*
ritate tuti ad illum provocabimus , si quis paulo morosior et poS.
tae et eius editori ob haec procaciora siiccenseat. Liceat igituc
cum Secandi carmine conferre fitiem Epithalamii Laurentii , auctoro
nive Claudiano sive alio quodam, quod in edit. Claudiani Bur,
maon. exstat p. 1007.

, Ite pares, tandemque toro recuhale polito.

Mellea tunc roseis haerescant basia labris.

Et comoressa suis insudent pectora membris.

Per niveosque humeros, cultumque per os.,,
r Dextera cervicem roseam subiecla retentet,

Turgentesque simul constringat laeva papillas.

Vivite felices, quam tongaque carpite secla.
nbi hiatum Heinsiiis complet cultumque per osque genasque, luvat
quoque adseribere versus Claudiani loco supra laudato v. 116.
Tam imictis manibus nectite vinnda.

Quam frondens hedera stringitur aescuhts.

Quam lento prcmitnr palmite populus.

'• Et murmur querula blarulius alite

Unguis adsidui reddite mutuis ,

Et labris animam comiiliantibus
Alternum rapiat somnus anhelitum,

'Amplexu caleat purpura regio.

fih 3 q.

Digitized by Google

lOANNIS SECUirDI

«9'S .

Saltu volve agili manum salacem;

' Et tot millia iunge basiorum,

Quot coelum rutilos tenebit ignes.

O noctem quater et quater beatam!

Nec desint tibi blandulaeque voces.

Et quaecumque iuvant perita verba ,

Nec cum murmure sibili suaves,

Quales dant Zephyro sonante blandum
[loo Frondes; quale colymba, quale cygnus
Annosus moriente spirat ore:

, Donec victa potentibus sagittis ,

Et coeco pueri volantis igne,

Paulatim minus et minus severa,
to5 Ponet purpureum tpro pudorem.

Collum in brachia nexuosa dedens,

Coi-

q. 1. pwpura rrgio est , qui Bonefono dicuntur Cupidinis hor^
tuli et

Cypridis aurea -vireta.

Vere perpetim hortuli virentes.

Eiusdem incudis sunt illa Io. lov. Poutani in carmine ad Alphon»
(um ducem : '

Idem cum umero in sinu recumbis,

Componiujue genas genis, mamtstfue
Haeret altera collo , et ' altera iitas^

Quas partes pudor abdidit , retractas ;

Mox post murmura, mutuosque tpiesua ,

Post suspiria et osculationes.

Imis cum resolutus a medullis
DeJIuxit calor, et iacetis ambo
lassi, languiduliquc fessulique —

Dic, dux maxime, dic, beate amator,

Pion sordent tibi regna? sordet aurum?.

Digitized by Googie

SILVARUM LIBER.

Collo brachia nexuosa stringens.

O noctem quater, o quater beatam 1
Tunc tunc oscula delicata sumes,

.1 IO Nullis contemerata quae rapinis

Haerebunt vario morata nexu. i

Tunc lusus similes, paresque virgo
Reddet delicias, et os hiulcum
lam pridem patulo licenter ori
1 15 Committens, animae libidinoso
Fragrantis cupidum beabit haustu:

Mox lusu quoque molliore ludens.

Dicet blanditias suSviores,

Emittet digitos liceritiores, '

ISO Finget nequitiam salaciorem.

O noctem nimis et nimis beatam!

Tunc arnia expedienda, tunc ad arma
Et Venus vocat, et vocat Cupido:

Tunc in vulnera grata proruendum.
laSHuc illuc agilis feratur hasta,

Quam crebro furibunda verset ictu
Non Martis soror, sed amica Martis
Semper laeta novo cruore Cypris.

Nec quies lateri laborioso
l3o Detur, mobilibus nec ulla coxis:-
Donec deficiente voce anhela.

Donec deficientibus medullis, ,

Membris languidulis, madens uterque
Sudabit varii liquoris undas.

]3.5 O noctem nimis, o nimis beatam!

sw

D^itized by Google

Sudate ut libet, et diesque longas,

Noctesque exigite impotente lusu.

Et brevi date liberosque dulces,

Et longo ordine blandulos nepotes,
l4oQuae vobis senii minuta turba
Olim sollicitos levabit annos,

Arcebit querulos toro dolores,

Languentum tremulos fovebit artus.

Componet tumulo pios parentes.
i45 O felix iuvenis, puella felix!

T. 140. Miitnta tiir/ia."] Vide «d L. L cpist. a, y, 5 o. et coit*
fer dicta ad Od. V. v. 20 ,

I X.

CATHARINA HENRICO VIII. REGI ANGLIAE.

( Auctore Erane. Mario Molsa. ^

Scilicet hoc titulis deerat. Rex maxime, nostris ^
Coniugio pactam non tenuisse fidem i

Et quae nos sancti vinxerunt foedera lecti.
Pellicis indigno posthabuwe toro.

'5 Di bene , longinquis tantum quod saevus in ori»
Adgredeiis dira conditione nefas.

Haec semota orbi vasto tibi regna secessu,
Cinctaque dant animof fluctibus arva truces.

Eit aliquid , fateor , ventos audire furentes.

Et quae perpetuo murmura pontus habet.

Lar-

CATHARINA HENRICO,] Legitur haec epistola inter Car-
ttiina Poetarum Italorum a Toscano collecta T. 1 . p. 44 > Re»pon-
det iUi Ueuici Bomine S’ecHudu« epistola sequente.

Digilized by Gttogle

y

IsitVARtJM LIBER. aoi

Lar^a tui quocumque olim se audacia iaclet^
Ingenio similis diceris esie loci.

' " I\lon sic Penelopen Ithada digressus Ulixes
Abrupto potuit linquere coniugio.
litum non saevae mutarunt pocula Circes i
Tristia nec longae tempora militiae.

Sed divum acceptus mensis, et divite lecto ^
Praetulit his vultus, Penelopea, tuos.

C.wnqut olim posset coelestia templa tenere f
So Maluit optato coniugis ore frui.

AJJixam saxis patriam sic maximus heros.
Parva lapis quamvis nil nisi nudus erat.
Praetulerat coekr , longis erroribus actus ,

Ut posset casto membra levare toro.

''•X^At mihi nescio quae Ululis non aequa maritis^
Subducit lecti dulcia vincla rnei;

Possidet et stupro dotalia regna nefando.

Et gerit in gremio commoda nostra suo.

Tu tamen , hanc falso praetexens nomine culpam,
Bo lam famae narras consuluisse tuae.

Et fratris mihi saepe torum, taedasque priores
Obiicis, et vani nomina coniugii ^

Citi quondam primis fueram desponsa hymenaeis ,
Concordi, heu, nimiurn nupta futura domo.

In.

sa. Pahia lapis quamvis nil nisi nudus erat. ] Quamvit parat
nil nisi lapis nudus erat. Versus parum elegans , inquinatus insn*
per Titio Grammatico , siquidem quamvis semper coniuactiTum
post se habet.

T. 3i. Et fiatris mihi saepe loranl, laedasqne priores Oiiieis.J
Mune fuisse praetextum praecipuum dissolvendi uatrimoiui uottti9
tk historia. Vidt Jluniium «. 3o.

VeklL

: ; ';y GoogU

lOANNIS St;CUNDl

*• » t

Invidere meis contraria numina votis ,

Numina ad humanas semper avara preces.
Nam ruit ad taedas properans dum laeta iuventuSf
yiraque Cory cio Julget odora croco y
Illibata tibi linquens sua gaudia manes ^

4o Ante diem indigno funere mersus adit.

Sic fratri frater y sic taedis impia famrruxy
Sicque toro obrepsit igne micante rogus.

Crede mihi, vanas frustra te vertis ad artes ,

Si speras tanturri posse latere scelus.

45 Arbiter ipse orbis Clemens, quo sospite terris
Pax viget, et sancto reddita iuraforo.
Criminis admonitus tanti, crudelia, dixit,

Nota foves nostro terra aliena solo.

Priscorum et volvens veneranda volumina patrum^
5o Subscripsit causae Maximus ille meae.

Perge pater, sanctique pius defende pudoris
Vincula, non ulli dissoluenda viro.

Ipse deum genitorque et rerum summa potestas ^
Cuius fuiitirnum crederis esse caput,
bSHoc ipsum ut strueret, taedas celebrasse iugalet
Dicitur, et pictis accubuisse toris:

Pocula cum pingui mutans Acheloia musto.
Cessit ab humana conditione procul.

Sci-

▼. 39« nUbrua tibi lintptens gandia. Hoc enim irgnmento nte>
batur Otiiarina, primum matrimonium concubitu non etse con-
■ummatum , quod tamen plerumque in dubium Tocalur.

y. 45. jitbiter ipse orbis C/emeas,] Clemens VII. Pontifex bUifr
qui tamen Talde inconstane fuit ia oauii kec aegolio»

i

Digitized by Google

SILVARUM LIBER.

ao3

■ "Scilicet has leges, aetemaque foedera sanxit,
6o Antiquata meo ut coniuge nulla forent?

Et quae compositis laudaverit ipse libellis.
Improbet inconstans, dissimilisque sui?

Illuvies Germana tume, neu cede furori.

Cui per quem periit surgere posse licet.

€5 At non ipsa fori discrimina saeva recuso,
ludicis innocuus non timet ora pudor.

Non ego sortitus vereor, non Jerrea iura.

Te quaesitorem mi licet urna ferat.

Sed tibi nullus adest aequus, te iudice, iudex,
•jo Et praeiudicio concidis ipse tuo.

Posterior causa sic me iam saepe priorem
Arguis, atque artes deficiuntque doli.

Ipsae etiam, quae te circumstant, perfide, gentes,
Et populi, lata quos ditione premis,
fi Libera si detur tantum nunc copia fandi.

Te memorant sacram conscelerasse fidern.

Atque odiis forsan consurgant undique iustis,
Hisque tuis animis praemia digna ferant.

Diraque devotum poscant ad proelia regem,

8o Aut celeres properent in tua fata manus.

At tu quam praefers saevo male saucius arcu i
Dum censes animo cuncta licere tuo?

Nem»

T. 64. Cui per qvgm periit turgere poste licet] Antea Henricna
eporatae religiooia in Germania defenaoribua adveraariuin ae prae»
buerat, cum iam ipai Pontificio imperio gnjt damnum infii»
ceret.

C« a

Digilized by Googlf

«o4 lOANNIS SECUNDI _

Nempe illam, nostros quae comete sueta capiHo)tt,
Saepius abrepta vulnera sensit acu.

$5 Quae nobis toties liquidis vestigia Ipnphisi
Permulsit, dura nec satis apta manu. .

Credita cui fuerat lecti custodia nostn.

Cum te non puduit dicier esse meum.

'Forsitan hic referas veteres Driseidos ignes ^

90 Lt Telamoniadae corda subacta ducis.
Thessalus ast forma Briseidos arsit udchilles.,,

Et Tecmessa toro principe digna fuiU
'Altera divini numeris insignis Homeri,

Nota Sophocleis altera carminibus.

^5 Nunc te quae moveatf acies , quae gloria morum',
Dispeream, si tu dicere, saeve, potes.

Saepe tamen cur sim tibi idonea visa , requiro.
Quam duris perstes ludificasse modUs,

fiunurt

f, Thasaiiu ast /orma cet.] Confer Horatium i
Prius insolentem
ffTva Briseis niveo colore
Movit Achillem,

' 'Movit Aiactm Telamone natum

Forma captivae domitusm Teanestae f
'Arsit Atrides medio in triumpho ,
yirgitte rapta,

Bnrm. Batlo, in seqq. utitur Catharina , prortns ridW

«nia «at. Qni4ni enim auoa T*tea habere potuit etiam Anna Bo<
ienia ?

T. g8. Quam duris perstes ludificasse modis. ] Liutificdre licet
Plauto, Terentio, aliisque yeteris aeri tcriptoribui ait usitatum 1 ,
•X poetis tamen Elegiacis eerbi exemplum desidero, sed notae
nelioris: auctoritatem enim non meretur Maximianus, seu Pict^*
lio.Gallus £1. V. t. ga.

Aiguc aestus arumi Nidificare mei. Burnu

Digitized by Googie

SIL.VAHUM LIBE^ boS

Dum que memor repeto priscorum nomina avorum^
>oo Fix capiunt magnos atria longa duces.

Caesare nil maius dederant pia numina terris^
Huic tamen e nostro est sanguine ductus honos.
Quid tibi nunc magnis referam me regibus ortam ?
jdut iactem antiquae nomina clara domus?,
\Q^Una mihi mater titulus Isabelluy genusque
Una parit. ceras implet et una graves
Quae quondam calathos, t^lasque exosa Minervae,
Martia feminea sustulit anna manu,

Moxque sud fractos sensit sub cuspide reges,
lio Caesaque captivos terga dedisse viros.

Exuviis hinc aucta novis, hinc aucta triumphis.
Addidit imperio sceptra superba suo.
Evectae donec coeli super ardua virtus
Condidit in victo parta sepulcra solo.

II 5 Testis J ros, Sicorisque, vago qua praenatat alvea
Terra potens, fulvi testis et unda Tagi.

I nunc, atque tuos nostris componere reges
Aude : compositis femina maior erit ;
Imparibus ni forte ferox te in foedera vinclis
lao Deceptum rptondam nostra venire putes.

Ire per aeternos placuit mihi matris honores.
Sim licet ipsa uno Caesare Julta satis.

Qui tamen es tu , quem nostri sic poenitet oris.
Congressu ut perstes abstinuisse meo ?

\iS Reginam thalamis qui sic excludis? et ipsa

Connubii exagitas tura, /idemque premis? :
Tecutn ego florentes potero sic turpiter annos
Exegisse, doli nec meminisse tui?'

Cc 3 Jui

ko6 lOANNIS SECUNDI

j4ut ego te in castum polluto corpore florem
l3o Invasisse viri nomine sustineam,

' Pellicis ut vano tandem correptus amore
Exsultes spoliis, impie, itirgineis?

Jpsaque caeruleis sim fabula nota Britannis,

Et vivo vivens sic ferar orba viro P
l35 O mihi terra satis quaenam nunc ima dehiscat:
Quodque petat summd hoc fulmen ab arte caput.
Debueram natae iugulo demissa cruoris
Flumina luminibus supposuisse tuis.

Et patriis artus sparsos apponere mensis,
l4o Obiicere et saevis viscera nostra lupis.

Sed, quae nulla tibi est, pietas crudelibus ausis
Obstitit, et saevum dextra refu^t opus.
Festra decent tales animorum pectora motus:
Conveniens nostro est mitior ira solo.

Haec' potius vivat, plenis et nubilis annis
Matris ad exemplum nubere cauta neget,
Ifata vides , patriis genitor te pellere regnis
Hititur: unde gravis sit tibi inusta nota:

Et

r. l4o. Pictas cnidUiius ausis ObsUtit.^ ImiUtar illud Byper«t
■laaestne apud Qrid. Epist. XV. t. 5o.

Sed timor et pietas crudelibus obstitit ausis,

Castaque mandatum, desctra re/itgit opus,
tx aic de Catone auctor epigram. antiqui T. L Anth. Lat, p. *i 7 «
lussa manus sacri pectus violare Catonis
‘ Haesit , et inceptum victa reliquit opus,
uU refugit aubstitueifdnin conieci , licet alterum ae tueri poaait
ex Ovidio 11. A. A. V. 78 . Et inceptum dextra relinquit opus*
yide illic patrui noUfc Sed rqfit^ ia eruCBto facinore aptiut
f cibum eU< Burm.

D^ilized by Google

SILVARUM LIBER.'

'Ei matrem fraudare toro y iustisque Hymenaeis^
il5o HeUy nimium turpi victus amore y parat.

Si tamen hic positis mitescat litibus olimy
Saevaque det rapidis vota ferenda notis y
Sola tibi, et tantis servatis sedibus haeres
Suscipias tenera sceptra regenda rnanUy
X^^Tu /aciles sine lite toros, sine lite Hymenaee^!
Perpetuo summum carmine posce lovem:
Maternumque animo repetens persaepe dolorem
In nostro discas cuncta timere malo.
Tisiphone crinem brevibus redimita colubris
®6o Intulit ardentes in mea damna faces;

Obscoenum et carmen diro ingeminans ululatUy
Tristia connubiis omina fudit avis.

Ipsa sacros ignes devovit pronuba luno:

Et mihi foedifraga est zona soluta manu.
Vestra tamen. Superi, si numina laesa reposcunt
Errorum poenas, supplici busque favent.

Haec loca vi quorulam Caesar populatus, et igni.
Saeva iugum doceat aequora vestra pati.
Quodque olim potuere Dei tela horrida Iuli,
l']o Dum furit, et medio fulminat ille mari.
Caeruleo ostendat frustra vos fidere ponto.
Lataque nequicquam fluctibus arva tegi.
Caesaris ista horrent etiam nunc litora nomen\
Quo duce (ni fallor ) bis potuere capi.

Ille sibi obiectas ausus transcendere moles
Intentata prius per vada fecit iter.

Et male defensas in praedam fervidus arces
Vertit, et obstantes milite fregit opes.

Sic

roANiris ^ sicui^Dt

‘ Sic ventos sprevit virtus Romana furent^}
l8o £'t gressum 'ignotis^ intulit aequoribus.

'At precibus si quis superest locus, et tua possutU
' Inflecti blandis pectora dura sonis:

Detectas hinc natam oculis, hinc adspice matreiH,
iVec pigeat tantis ingemuisse malis.

' 1 %B Aeternum sic laeta viris, sic laeta puellis ^
Tellus subtecto floreat ista mari.

' Et mala cuncta ferant per terras irrita venUi
Depromsil laeso quae mihi corde dolor.
Quod si sola tuo videor non digna cubili,

IQO Et tristi perstas vivere dissidio,

' Nec te iura movent, precibus nec flecteris ullii.
Nec /uriis obstat filia palrva tuis,

Jtie duce laeta tuae mittantur nuncia genti t
Henricum titulum mortis luibere meae.
Sedibus utque tuus genitor gestire sub imis '
Possit, deque tuis surgere hominibus.
Audiat , uxoris spoliis et caede superbum,
^Pellicis indigno colla dedisse iugo.

' Vos vero ultrices mecum properate Sorores,
i»oo Et miserum diris pellite imaginibus: '

Ut neque iam dulci declinet lumina somno.
Nec valeat sanae mentis habere modum;
Sed flammis cinctae, quoquo vestigia vertet.
Illuc Tartarea lumina ferte face.

X.

Digitized by Googl

SILVARUM LIBER.

X.

EPISTOLA HENRICI VIII
SUPERIORI RESPONSORIA.

aog.

Sensimus, heu, gemitus, et flebile carmen, et iram^
Qualem caeruleus non , puto , pontus habet.
Hei mihi, femineo quae sunt satis arma dolori?
Nunc ego cum magno Caesare bella precor.

5 Cingite tela caput devotum, cingite flammae,
£t cava fauce globos aera tonante vomant.
Densior externo ruat in me miles ab orbe,
Laomedonteas quam laceravit opes.

Mille ter hostiles impellant lintea venti ,
fo Et mihi perniciem trabs numerosa vehat.
Omnia feminea me laedent mitius ira:

Tristius hac Siculae hil habet aula Deae.

Heu, quaecunque meo desedit pectore cura,
Sive fuit fatum, seu malesuadus amor.
i5 Ut, spretis thalamis, quos tot mihi regna ferebant.
Vincula maluerim perniciosa sequi,

Oscula decerpens fraternis debita labris:

Haec venit titulis prima ruina meis.

Dire Puer, facibus funestis acer et arcu, -

ao

Et Dea frondosum quae regis Idalium,

EPISTOLA HENRICI VIIL] Est haec epistola respon.
soria talis, qualem exspectes a rege , qui ab ipsa causa, quam
defendere non possit, deflectens auctoritate sua omnia peragit,
brevis et concisus in dicendo, absque tamen ut umquam haesitet.
Talis erat Henricus Rex, talem eum finxit poeta, qui me quid^R
indice palmam Uolwe multia titulis praeripuit,
yobll, Dd

Digitized by Googie

ITO lOANNIS SECUNDI

Quid me collubuit incestis urere flammis?

Dextera cur alibi non Tuit ista potens?
Frigida deserto queritur Catharina cubili.
Irrorans tepidis lumina fluminibus.

| 5 Desine me lacrymis et te, Regina, necare:
Mitte, nec in vanis spem tibi pone minis.
Hunc cupis amplecti? cui tela minaris, et ignes?

Huic tu blanditias debciasque paras ?

‘ Cuius in exitium tacitis non vocibus armas,

3 o Quaeque mihi tumidas gens iacet inter aquas?
Quaeque iacet circum magno devota nepoti?

Quaeque procul nostri de regione manet?
Mirabar matrem funestam caede virili:

‘ Desino mirari, plus feritatis habes.

55 Istius est animi crudelis volvere motus.
Qualibus est aetas vix violata prior.

Immites oculos tenero satiare cruore.

Membraque sparsa pio ferre epulanda patri,

' Non ita vicino mihi duruit aequore pectus,

40 Nec tales animos dant fera flabra mihi.

Non, tua contemueus , aliena cubilia sector:
Est aliud quod nos arcet ab ore tuo.
Excludunt olitn complexibus exoptatis
Germani cineres, tristis et umbra, mei.

45 Nox erat , et uigra velaverat omnia veste ,
Haerebam nexis tecum ego itrachiolis.

Mem«

V. *5. Dtsiru) me lacrimis et t», regina , necare, ] Cogitabat

Virgilii :

fffsiae mequB (uu incendere te^e quereU*.

Digitized by Googie

SILVARtM llBRRi sii

Metnbraque languidolo i^parabam fessa sopore^
Cum stetit ante oculos pallidus ille meos,
Iniicieusque manus, sunt haec mea gaudia, dixit y
5o Gaudia flatem^ non bene rapta manui
Venit in ora color, qualem vix ille gerebat,
Crinis in attonita fronte supinus erat.

Da veniam frater, dixi, iuvenUibus ausis.

Et tua iam poslbac gaudia solus habe.

55 Sic te nulla premant onerosae pondera terrae^
Quaque frui vivum non voluere Dei ,

Hanc olim sociam tibi dent in valle beata,
Tecum perjietuas ducat ibi choreas )

Qua nemus Eridani per odorum volvitur unda^
€o Umbraque sit taedis aemula nulla tuis.

Audiit, et tenues in ventos cessit imago:

Ex illo vetitus est torus iste mihi.

Sunt aliquid manes, et curant multa sepulti,
Nunquid Achilleum flebilis ad tumulum
65 Regia truncatum proiecit filia corpus,

Ferret ut exstincto gaudia pacta viro.

Non mihi germani rapieris ad alta sepulcra j
O liceat terris te superesse diu.

Et tua felici decurrant stamina fuso,

^o Dum mihi securus te sine somnus eat.

V. 59 . ()ua nemus Eridani per odorum volvitur tmda^l Ex V(Jlt
^lii VI. Aen. y, 659>

Inter odoratum lauri nemus, unde superne
Plurimus Eridani per silvam laiitur amnis,

B urm. ^

}t. 63f Sunt alujuid manes"] Propertianum :

Sunt aliquid manes, et mors non omnia Jiait,

gitVARUM FINIS.

pdt) lOAN-

/

- = by Googli'

lOANNiS NIGOLAII SECUNDI

FRAGMENTA.

__ (■ •

I.

IN LAUDEM UTRIUSQUE CUPIDINIS.

( Hlaioris opais inilium.)

r

Imberbes |>ueri , Veneris sanctissima proles ,
Ambo aetate pares, auctores foederis ambo;

Am*

'In laudem utriiisipie Cupidinis, J Secondam hoc carnien cxor«
cum fuisse admodum pucium priores' versus declarare videntur s
atque haec fortasse causa fuit, quod deinde aliis- argumentis tra-
ctandis occupatus illud nou alrsolrerit. Qualis autem puer esse
debuit is, qui, has Cupidinum laudrs celebraturus, illas e me-
dia antiquissimorum philosophorum disciplina exorsas iiierit ? Que-
ritur Phaedrus apud Platonem in Symposio , neminem veterum
poetarum laudem Amoris, ut ceterorum Deorum, celebrasse; ac
fortasse haec querela poetam excitavit, ut ipse huius rei peri>
culum faceret t certe quae ibi de utroque Amore , vulgari scili-
cet, et coelesti, traduntur, imitari voluisse poeta videri potest,
licet in hoc fragmento illum lanium amorem celebret, quo omnia
in mundo animantur, formantur, aluntur. Ipse autem Amor quam
magnam in vetere Theologia personam sustineat, in vulgus notuia
est. Vide Pierson. Vcroslm. p. IlOs

li Ameris nmaissima proles. De Antvis parentibus vid.

Digitized by Googie

lOAITlTES SECUNDI FRAGMENTA', aj^.

Rmbo arca, pharetraque ainbo, iaoulisque decori j
Criuibus iosigues flavis et corpore nudo:

5 Quorum hunc silvarum sub ramis Elysiarum
Vallibus in riguis enixa est mater: at illum i
Flammantes inter fornaces edidit Aetnae:

Vestra ego regna cano: cantanti adsistite vati!
Nec citharam si forte mihi , puerilibus ausis j
lo Ereptam manibus dubio pulsabitis ictu.
Increpitans indignabor: vos psallere laudes
Fas o sit vestras! nec erunt mihi vestra pudo^.^
. Carmina; sed nec erit vobis mea Musa pudori».

Qualia vos canitis, et ego quoque talia canto
iSOre tener parvo: poteruntque admixta Camenia]
Vestra meis aures incautae fallere plebis.

Post Chaos et veterum discordia semina rerum,'
Omnia quaeque utero gravidae Telluris aluntur.
Quaeque super vasta discurrunt aetheris ora,

20 Quaeque meant subter versi per devia mundi.
Quae videt exoriens, et quae videt occiduus Sol,
j Quae*

I *

Valcken. in Diatr. ad Eiirip. fragm. c. XV. obi tamen quae de
Dione, Veneria cognomine, habet vir magnus adversari videntui
iis, qnse dixi ad L. I. el. ii, v. 43>

y. "j. Flammantes inter fornaces tditiU /ietnae.'^ Ad hunc locnoi
Amoris. natalem alludit quoque L. II. epist. 6. T. 49* Hoc tamen,
quod sciam, veterum opinione non nititur. .

V. 17. Post chaos ^ Aeterno consensu et dulci paca UganOsr,^
Apud Platonem in Symp. p. 1^7. ed. Bip. ex Hesiodo narratur,
post Chaos statim exstitisse Tellurem et Amerem, et e Panncoide
bic versus citatur :

II;NT:rT«y fti» ''E/mt* ieSv Mrlrxrt xAnrm*

Dd3

154 • tOAJTNIS SECTJNt)!

Quaeque quatit Boreas, et quae rigat humiduS
Auster ,

Aeterno consensu et dulci pace ligatitur,
Longutnque unanimi solantur amore laborem*
(l5Ni facerent, Tellus imbri pulsata negaret
Condere visceribus fecundae munera lympbatf.
Illa graves silvas, montesque et grandia saxa

Ex*

y. aS. »*. JVi tacerent cet.] Qaae hic de Telluris et Aquae
Wtmubio habet poeta alias Tulgo tribui solent Aetheri « Telluri
cuaingibus, de quorum mutuo amore vid. Valcken. d« 1. p. 5i.
Temperare tameu luc non possum, quin alia quaedam loca ad'<
scribam huc pertinentia, at primo quidem Euripidis versus, quo*
nobis servavit Aihen. L. XIII. p. SgJ). F.

’Epj» ftiv yaii’ , Btt itiUv

''Axnpirsv irSeSt t

’Epf S' i aifivii oufxvif yAtipeups^vo;

^ ''Oftppau t*«Tv tU y«7«» 'A^poSirtu wTfl«

'Orsev Si citpiptt^Sifrsv if reiuriv 5Co,

9^evtfv fi/iTv rdvTX xxi ypitPova-' i/act,

^ As' £v PfSreisv re xxl tiAAss yivti*

Ihidem bos Aeschyli versus recitat Athenaeus :

’£f? f*iv &yvi( oiifxvit rpSffxt jjSiva'

*Epai« Si <yx7xv Aapc^dvss ydpiov rvxet*-
’'Oftfipo( S' drt’ sivdevTOf dipxvov xttfilif
"Ekww y«7«V , )j Si rixrerxt 0p«Tfl7^

AlitAnv TS fiofxkf xxl |3l«w Arii^rptov.

AhSpiff Si rlf aipa Ia vcrl^svre^ ydpiev
• TlAers? ift).

fSeqne aliter loquitar Venus apud Papinianum Silr. I. a. v> x83t
QiiaS ego non gentes, quae non face corda ingaiH?

Alituum pecudumqne mihi, durique ferarum
' iVbh renuere greges : ipsum in connubia terrae
Aethera , cum pluviis rarescunt rmbila , solvo.

Sic rerum series, rtuindique revettUur aetar*

Digitized by Googie

f’ R A G M E N T A.

Excuteret tergo inapatiens, emotaque ab imu
Sedibus eiiceret longe freta, et impia canus '
3 oConiugis omniparae fleret divortia Nereus.
Bruma recusaret iucundo cedere veri ;

.Verque sub aestates tepidum produceret annum)
Aestas autumnum fraudaret mitibus uvis;
Autumnus glaciem pro miti redderet uva; .

35 Omnia funestis irent in proelia signis.

Ipsa etiam , longi subito pertaesa laboris.
Confusis irent facibus sine legibus astra;
Cynthia fraterni currus ambiret honorem;
Germanae cuperet nocturnas scandere bigas
40 Phoebus, et exiguum decurrere mobilis anuum;
Imaque Saturnus peteret cum falce minaci
Limina facundi iuvenis; deus Arcas in altum
Tenderet, algeutemque senis perrumperet orbem;
Abiiceret dypeum Mavors, oculosque remittens
45 Fulmineos, hebeti palleret degener igne.

Otia praeponens animosO' languida bello;

Arma Venus tenera tractaret Martia dextra,
Ipsumque Aetneo spoliaret fulmine patrem;

AI*

His addam Nic. Grudii versus In Ecloga Narcisso sive de Deoruni
Amoribus Carra. p, i53. Canit

Vttiuc sua invehitur duplici per marmora pisce
^Ima Venus , per quam tellus et pontus et air
Concipiunt f veniuntque suis nova semina rebutl
Vt veniunt dulces vegetis animantibus ignes.

Imaque solliciti irrepunt in pectora motus
yilituumque , hominumque, natatiliumque JeraruM ,

(Quaeque habitant nemus, atque exesa in caute reeestut.

Digitizi-J by Google

|<|S I011!7NIS SECUNDI

Alma parens laceris gemeret Natura capillis,

^ Atque opus ipsa suum , seque ipsa resolveret in se.

I I.

INITIUM MAIORIS OPERIS
DE BELLO TpNETANO.

Bursus bella parat Caesar : patientia rursus
Mansueti iuvenis longo devicta dolore est ,

£t violata gravem pietas erumpit in iram.
Fervere iam video densis maria omnia remis,

5 Telluremque armis, coelum splendescere flamma.
Quid tantum, Fortuna, paras? cui fata minantur
Tam dirum excidium ? quantove cruore redemtam
'Aeternam, Furiae, pacem couceditis orbi?

Rursus bella parat Caesar. ] Legitur hoc fragmentum operi*
tiuiorM , quo res gesta* CaroU V. carmine heroico , et praeci.
poe belinm Tunetanum defcribere inceperat, in epistola lani Se>
cnndi ad fratrem Everardum scripta, edita post Gudianas epi>
atola* p. 38*. nbi t. 4* canis maria omnia remis, et T. 7 . For-
tuna, moves. Bnrm. Vide dicta de vita Secandi p. XXXVI.
in noU 67 .

, I I I.

DE SOLE.

Fons rerum , Sol coelivagus , cui plurimus ora
Fulgor, ,et intonsos, crines flavedine vestit ,

Tei-

Fons Mire solis epitheta cumulaTit auctor Hymni

in salem , qui Orpheo Tolgo trihuitur , ubi inter alia dicitur

»«•

Digilized by Google

FRAGMENTA.

Telluris magnae speculator et instaurator.

Et ductor toties ia se rerolubilis anni.

ntr/texpdrtip et ki/xAs/Adcto; : Aetchylo Prom. ▼. gi. appellatnr
XxvSxry.f, Honaenii Hymno in Cerer. T. 6a. Solem Tocat iiSf
cxiirov ilii x») ivSpSvt et paolo post t . 69. Ceres ita solem al>
loquitur:

yetp Sii xSItxv Srt %S 6 vx x»i x«rA srjvrs»

AlS/psf ix Sfyf xxTdSipxtxt ixHvirvi.

Idem lliad. f. t . 177.

''HeAis; I' xdvr' i^opSf nxi xdvr' IrxxtCiit.
quem locum respexit PUn. II. 6. /Ac (sol) suum lumen octerit
tjuoque sideribus foenerat , praeclarus ^ eximius, omnia intuens , om-
nia etiam exoitdiens , ut principi iiterarum Homero placuisse in u :o
eo video, Ovidio etiam Met. XIV. r. SyS. audit : qui pervidet

amnia, Soli hymnum scripsit Manilius p. m. jib. neque inele-
gans est Hymnus Gallicis versibus scriptus a nescio quo, qui
Graecam ineditum carmen s« invenisse et Qaliice reddidisse fin-
gebat.

DE RERUM VICISSITUDINE.

FvOCta boqis, et foeta malis nova parturit hora
Semper, et adsidue dando nova, quae rledit auf::rt;
Usus io angusto est: praesentia carpite vitae
Tempora; destituUnt iam nos fugitiva , nec est spes
6 Ulla revisendi : cuncta iisdem in sedibus astra ,
In quibus hesterna posuere cubilia luna,...*

T. 5 . Ulla revOendi.'\ Sic distinxi: in reliquis post ulld comUU
ponitur et revisendi perperam cum sequentibus iuugitur.

/

VoL. II, E e V.

Digitized by Google

I0AN5IS SECUNDI

it8

V.

DE SATURNO,

Pnix gelidi funesla senis, peCorlque satisque,
£t miseris infesta \iris, infesta volantum
Tractibus aeriis, fusaeque per aequora tuilsae.

De Satiimo] Haec ad temporis numen pertinere perspicunai
est, magis igitur in -GtaecOrum Kf6¥'^v, qnam l>atinonim Sa*
turnuDi conveniunt : faacc enim nnmina perperam confunduntur,

DISCRETA QUAEDAM DISTICHA.

Quid concussa sonant tremulis arbusta susurris ?
Quod spatium pictae tam breve frondis habeuU

Adspirant Zephyri murmur lacrymabile silvis.
Ut ploreut viridis tempora fluxa comae.

Quid lacrymosa gemit concussis frondibus arbor?
Tempora froudosi pauca (^illitii.

Conqnerilur patulae periturum froirdip honorem
Garrula collisis silva cacumiuibus.

' Triste susurrantes atgulo murmure silvae
Arsuras celeri sole queruntur opus.

Arguto madidae turbantur flamine silvae.

Tam citO' casuras dum lacrymautur 0 |>es.

Digilized by Google

FRAGMENTA. ai^

Ut cito lapsuras frondes nemora alta querantur ^
Dant moesta argutis murmura de foliis.

Tam cito se picti spoliandam veris bonore
Silva gemit, querulo flamine mota comam.

Tempora fluxa sui suspirat silva viroris.

Mota susurranti flebilis a Zephyro.

Tam cito languentes queritur flavescere frondes
Silva, gemescentes turbine mota comas.

Imbre madens, ventoque sonans sub sidere tristi
Silva gemit, raptas et lacrymaiur opes,

ORTUS DIEI,

lam tenebrae ITespeiias nigrae conduntur iu oraa,
Flavet ab Eoa parte revecta dies.

Cogitur Hesperias coeli nox omnis in oras,
Surgit ab Eoo limine flava dies.

Clara dies aderat ; fugiunt tenebraeque soporque,
Et pavor et dubio somnia vana gradu.

i

CAR91INUM lOAN. SECUNDI FINIS.

Ee a lOAN^

Digitized by Google

Digitized by Google

lOANNIS NICOLAll SECOKDI
ITINERARIA TRIA-

Digitized by Coogie

Digitizedby L3Uo.‘[J

lOANNIS SECUNDI
ITER
MacltniA BUurlgos.

aaoxxxir.

Fer eraty et canas iterum pertaesa priiinai '
Fertilis in viridi veste tepebat humus. ,

Garrula Dauliadum resonabant arva querelis^- -
jiequaque nocturnis tempora lucis erant.

Blanda renoscentis anni suadebat imago y
Conceptum toties ingrederemur iter;

Visuri populos quos Sequana dividit ingehi y
Quique biburit Ligeris dulce Jluentit aquam.

^^^inore, opinor, cum taedio auditurus es, si di-»‘
cam : Sub initium mensis Martii iter in Galiias instK

tui

lOAN. SECtJNDI ITER.] biu dubius nnm haed

itinerararia meae editiuui adiicetem , quod fortasse nonnullis roi«'
noris momenti tideantuN At Ticit tandem studium bene merendi
4e poeta, qui et in bis Itinerariis candoris, doctrinae et elegan*
tiae tot specimina dedit, ut Tei ipsi Danieli Heiosio digna TisA
sint, quae publice ederentur. Is enim pefraus separatim opnscu*
Ium boc edidit hoc titulo: I. S. Hagieiuit Balavi Itineraria Tridy
Belgicum , iialLcum et Hispanicum ; edente nunc primum Dari,
Heinsid. Leydae ex officina lacobi Marci. CfDlOCXVIII. Srrf.
Quid autem bic tantus vir censnerit de prosaicis his Necnndi
scriptionibus, optime iutelligaa ez epistola eius ad lanam LeruiT'
tium scripta, quam editiolii tmt praeinlut, qidunque dtsoribcrfe
apenc pretium TUurn ttxt

- • y.

Digitized by Coogle

»a4 ITINERARtUM GALLICUM

1 . ' ' '

tuimus. AtuIsi itaque a paternis amplexibus, relictis
amicis, relictis amoribus, Maciima relicta, urbe de-

U.

V. a lANO LERNUTIO SUO
S. O.

DAN. HEINSIUS.

jySx est, quod nec tu ignorat, lane Lernuti, ‘UironoH, quantum
mtqaam vivit, amicissime, idemque clarissime, cum mir^cum quod^
dammae prope incredibile antiquitatis Ecclesiasticae studium nos cepit.
Citi rei dum miperrirne publicam , quae hic apud nos est, liiblio.
thecam excutio, atque ■ ibi Procopium in octo priores Instrumenti
veteris libros', quos Octoteuchum vocant Graeci, Originis Pkiloca»
tan item , ac Cyrilli nonrutlla , nondum Graece vulgata , aliaque
IHui pauca invenio, qiute omnia, ut sperti, brevi in omnium ma^
nus ex editione nostra p/rvcnlitra sunt: reperi et illud, quod Itic
videi, opnsculurrt ductor eius ille est, cuius tu tantopere in^
gerrium laudare soles, lanus Secundus ille, cuius Basia, ut nosti i
parte quinta eius nectaris Dione imbuit, quo deorum menlrs inviu
ture ad lepores et hilaritatem solet! ut omittam reliqua illius, ae
ptssestrtim Elegias Illas suaves, illas lepidas atque elegantes,
mrm itaque est operae, cum prima lectione vehcmcnler nos raperet,
ttruliosis eius viri publice ostendere, qimm facetus atque expeditus m
JamJlari geue'e dicendi fuerit : quam versute ae callidi multa nol
taverit, quirutoque indicto oppida non pauca atque urbes perreptariti
Dicas, nisi qud sobttta plane pedibus est sermo, aliqitid Lucilii aut
Boratii, quorum uterque idem argumcruiim satyrae aptavit, in kis''
Itineribus spirare. libi autem mihi, primo quidem tamquam can»
Ado lectori, tum autem accurato iudici: misi autem ^ ut videas,

tui me non mO:!o meminisse, ted absentent qutrquc in 'oculis, iri
animo gestare. Liu/lis verbiS exprimi humanitas divina illa potest,
quam in urbe vestra tu, tui, imo ipsa urbs i quae ad elegantiam
at venustatis genium , cuih mores hominum contemplor ^ foctA tniU
ftmper visa ast, nobis saepius exhibuit. Neque ego ista, ut rtoi
noris, improbe dissimulare, aut maligne solto: quin, itt spero,
amplius testabor- Sed in opere, ejuod atrae aliquantum et laboris
tiostri prae ie fert, et htx pretia diutarhitatem demerebitur, Hoa

Horte

Digitized by Googie

lOANNlS secundi.

liciosa, Eruxellana primum itinere salis felici, sed
pluvioso venimus. Illic cura iis, qui nos deduxe-
rant, amicis coeoara et noctem inter vina varios*
que lusus produximus^ lamque diem gallus nun*
ciabat, cum nostrorum multi noctem nondum
excejierant: mox iter continuare coacti, cibo pau-
cissimo potuque, non tam famis aut sitis causa,
quam pro more, accepto > equos conscendimus.
Illic fratrem, qui nobis in coena adfuerat, Aegi*
diumque Reims, qui nostra causa Maclini^ adve-
nerat, aegre relinquentes, supremum illis vale
saepe acclamavimus: a reliquis extra urbem ad
milliaris unius spatium deducti sumus. Urgente
tempore et illi nos deserere volentes acceperunt
a nobis ea mandata, quae cuique nostrum vel con-
suetudo dictabat, vel suggerebat affectus. ‘Inde
prcfecti intra duas ferme horas proximam urbem
iya//e^ videre coepimus; et simul conspeximus,
ut fieri solet , damnatorum corpora coeli iniuriis,
aviumque exposita contumeliis. Illic primum in-

usi-

lumc tciat , ifiii le , qui ingenium , qui mofes illot tuoSy meo equU
dem iudicio non huuu, sed alterius cuiusdam aevi, quale illud
ini KfSvQV pde.arum natio descripsit, vere aestimet, me esse, ac
futurum quam diu vivant. Mi clarissime, ac quantum est reritni
amicissime LcriiutI , vale, L- B. i6i3. lo Frbr. Haec Heinslus,
quem ne inter res serias puduit horam dare levioribus studiis ,
tecUS a<i tfostrae aetatis homines quidam , qui sibi magnopere'
placent. Ii hariim, ut aiuot, nugarum eontemtum prae te tereili.
Reperta atitem sunt baec Itineraria inter schedas BoiiaveutiA-ae
‘Vulcanii, quae et hodie «dservantur in Bibiusbeo LeidcBSw Vid.
Catal. ]>. 3So>

yot. Ji. V Ff

Digitized by Googie

fla6 ITINERARIUM GALLICUM

tisitato nostris hominibus more fures aliquot e cn»^
ce pendentes vidimus. Mox in civitatem delati
subter templum constructa caverna sub sepultorum
cadaveribus submissi equitavimus. Ea in urbe
cum sacerdote humano et iucundu pransi, via sa«
tis mojesta sub vesperam ad urbem Sogriyes ad>
Venimus; accepti illic non incommode, nec sum-
ptuose. -Nocte somno transacta, proxima luce ad
Montes Hannoniae acceleravimus ; sed tardavit no-
stram celeritatem et via caenosa , et sodalis ia
primo itineris ingressu casus miserandus ille, nisi
gravi omnino infortunio vacasset. Madentem il*
Ium et vomentem cum limo iniurias in viam , in
se, et deos, ad Montes detulimus. Eam urbem
singularem plane deliciis amoenitateque feperimus :
quin experti sumus et illic eiusdem illius sacerdo-
tis humanitatem insignem. Is eius civitatis in-
cola cum esset, nos illuc secutus fuerat; et
' prandio quidem nobis alibi peracto , tum post
deambulationem iucundam coenae nos suae vo-
luit adesse ; et excepit nos non religiose. Eum
nos vicissim in diversorio nostro post coenam non
omnino rustice eramus tractaturi, nisi nostrorum
nobis hospitum defuisset hospitalitas. Vidimus
hac civitate novum et infrequens virginum , quod
virginum puellarum tutius dicam opinor, religio-
sarum genus, quae ante prandium quidem divi-
num

SegnjejJ S«i£n!«i|

Digitized by Google

lOANNIS SECUNDI.

%'k’]

num prae se fenmt et sacerdotale : vestitu nimirum
hoc testantur; tunc arbitror sacerdotibus vacant
solis. Post prandium , ‘reiecta persona,' sunt quid-
vis; ornantur, comuntur, saltant, et < credo tono
patent et nobis. In aede harum virginum sSpuU ’
erum animadvertimus non inartificiosum , in quo •
sculpta mortui et iam putrescentis hominis imago
iacet, ea specie ut vel vomitum possit excitare:-
plurimum autem et re docuit , et arte oblectavit. ’
Urbs ipsa praeter aedificiorum magnificentiam de-
centem, plateas amplas, forum spatiosum, ubi et
fons multis e fistulis scatet; praeter alia multa
unum habet, quod inter caetera me cepit: civitatis
pars quaedam et angulus in montem sublimem
adsurgens, cuius vertex spatiosus planities mjiltas
habet laeves et lusibus diversis aptas. In his exer- '
cere se globo iuventus consuevit ; unde et com- •
positissimum in ipsa valle constitutum castellum
conspicitur , et amoenissimus in circumiacentes
montes et silvas prospectus aperitur. Sequente die ‘
ab sacerdote illo, qui nullum humanitati suae mo-'-
dum imponebat, extra urbem producti , et viae
compendium ab eodem edocti, mox deinde et
alium viae ducem bona fortuna nacti , in pagum
applicuimus, cui nomen est Keverein. Ibi pransi
una cum illo, qui nobis se socium addiderat, viro
commodo, conscensis rursum equis, quod reln

quum

'J^verein, ] KieTr«i% . %

Ff a

Digitized by Google

a»8^ itinerarium GALLICUM

q»ui« erat viae »d urbem VaUenaiffii devoravimus
ciira uUam molesliam. Eam urbem magniEcara et
ipsam nec inamoenam multis puellis formosis , ni»
grisque oculis nigroque crine decoris, cum vo»
luptate consjjeximus ; quiu in diversorio quoque
npstro unam favente Venere reperimus , qiiae ci-.
vitalis Venereae specimen vel sola poterat exbi*
bere. Horologium vidimus in civitatis eius foro
amplum, mira arte Loras, dies, signa aodiaca,
dierum longitudinem, roultaque eiusmodi demon^
strans: ingressi sumus et templum, quod vetustatem
quandam redolebat, ac numine plenum videba-
tur; lumen admittens quale fere silvae. Multas
hic colutnnas solido e lapide teretes et laeves coa-i
speximus usque adeo ut natae videri potuerint:
vidimusque fragmentum statuae non- malae. Po-
stero die, commodo satis itinere Cameracuin de-
venimus, hora secunda post meridiem: mox. deam-
bulare coepimus, ut solemus mature in civitatem
aliquam delati. Videre coatigit ibi templum par-
tim seculura priscum redolens, partim novitatem
nescio quam nostram prae se ferens: qualecumque
est autem , Episcoporum defunctorum monumentis
longo ordine constitutis, et horologio ipso etiam
illo priore excellente magis non potest non essa
insigne. Sequente luce perreximus, ad primam
Frauciae civitatem aubelautes. Ac primo quidem

$o-

1

ytlencignW] Valencleanei, .. . . ^ •

Digitized by Googie

flOANNIS SECUNDI

parissimo usi, mox insurgescente nebula,
paulatim deinde clarescente coelo ad Roye pagiins
delati , ibique pransi mature admodum in. civita*
tem Han intravimus. Vidimus eam , licet antiqui-
tatum quoque referentem aliquid , ut omnes fere
Galliae civitates, abiectam tamen .et vilem , nullaque
re magnopere insignem , nisi arce in oppidi an<i
gulo constituta, munita vel hoc uno, quod noa
multum recepto more, in eo fossae margine, quae
ab arce semata est, subterraneum longo cirouitq
tractum habet, unde hostes iam foveam emensi
minimo negotio possint a muris deturbari. Sul>
sequente die ad civitatem Noyon tetendimus. Ea
urbs in vallem demersa, commune aliquod cum
nominis sui etymologia pali videtur. Pransi au«
tem illic, et magnificentissime tractati, in diver-
sorio cui Nereidis imago praefixa est, post hormi
aliquot ad fiuviura devecti transmissique nave pla-
na, quam funis ex utraque parte nexus, non usi«
' tato quidem apud nos, at commodissimo more
dirigebat, mox ad alium Quvium devenimus, ia
cuius ripa citeriore pagus est: illic quievimus.
Postridie transmisso et illo flumine civitatem
Champiegne ad dextram relinquentes, ad pagum
proximum Verdbrye appellatum recti tetendimus.

/bn] Aliae Hami

tlumine'^ Oiae.

Oiampiegnt.'^ C>n)picgtie.

V enlLrye.'\ Vcrbefie. . i

Ft 3

Digitized by Googie

*3o ITINERARIUM GALLICUM

Illic refecti prandio, quod commune nobis' Ibit
eum quodam, qui in Episcopi Noyonnensis fa~
milia agebat; homine ut apparebat non' illiterato
et facundo; deinde ad oppidum SainctUs iter in>
gressi sumus. Ibi mox pueros numero non pau-
cos ih culmine montis cuiusdam excelsi et de-
clivis ludentes conspeximus, qui lucrifaciendae
stipis amore, mirum quam miraculoso casu prae-
cipitique vertigine sese devolvant quemcunque ve-
lis in modum. Oblectati eo spectaculo ad urbem
praedictam siivoso et tum itinere deportati sumus.
Sed hic operae pretium est commemorare , quod
narratura est in pago f^erdbrye in adiacente qua-
dam silva brevi contigisse. Femina quaedam forte
agrestis, et ex earum numero, quibus vita labore
gravi ad longos labores aegre producitur, corraso
paulatim taintillo aeris, 'unde vaccam emi posse
putabat, cuius auxilio suam et liberorum vitam
posset in miseria minus aliquanto misera deinceps
sustinere, per silvam ad mercatum illum videlicet
opulentum ibat: cui obvius latro quicquid habebat
rei iubebat ut quamprimum poneret. Attonita
femina noluit repugnare tam imperiosis precibus,
coepit numerare. Ille in terram strato pallio of-
ficiosus homo, simulque seposito ense, .quod nu-
merabatur, excepit, nescius • crudelem ultricem
fortunam non procul abesse: fepiiiia praesentis

ani-

Sainct-Ut,'\ Seslif.

Digiiized by Googie

tOAKSriS SECUNDI.

iiSit

Animi, et plus quam femina, occasione captata
ensem arripiens , non lam pecuniam amplius , sed
■vulnera numerare latroni coepit, donec cum san-
guine vomeret sceleratam animam. Peracto lau-
dabili facinore, cruentata caede mulier ab latrun-
culariis capta est. Innocentiam suam aegre potuit
tueri ; donec ad occisi cadaver deductis illis , cor-
nuque, quod apud mortuum erat, inflatu, multi
notissimo sono exciti, eiusdem crudelitatis socii
accurrerent, et occisi dignum interitum, impiam
suam cohortem , et mulieris insontem magnani-
mitatem proderent. Itaque dimissa femina prae«
mio etiam decorata est; illi dignas impietatis suae
poenas exceperunt. Oppidum vero pra^ictuni
postera luce reliquimus, densissima in plu- i
via acerbissimaque grandine ventoque impetuose,
qui pluviam grandinemque in caput nostrum ia«
culando malum duplicabat, ad pagum Zonvre de<
lati sumus: ibi pransi, mox ad insignem Parrhi-
siorum urbem , nec tum sine tempestate ( ut men-
sis Martius varie est turbulentus) paulo post pran-
dium devenimus via mire difficili. Urbs in vallem
depressa est, et propinquum quoque viatorem
fallit. Incredibile autem quantum abscondat opum ,
quantum alat hominum , quantum monstrorum
pascat. Sperata illic quiete et refectione , in hospi-
tem incidimus plane morosum. Exutis ocreis deam-
bulari coeptum est. Vidimus senatum magnificum
supra modum; Chaos quoddam poteramus imaginari.

Vi~

Digitized by GcJOgle

i3a IttNfiR ARIUM GALLICUM

t^idimus et flavas ubi volvit Sequana lymphas y CeL
Eideiu fortunae subiectunl aliquamdiu castrum
fuit, quod e regione huius id altera fluvii ripa
constitutum est, poenasque pro duce Borbonio
fuga erepto , ad quem s|)ectabat , exsolvit.

Postridie intolerabilem diversorii nostri incom*
inoditatem pertaesi, conscensis equis abitum sh
mulavimus: cum interim proximam civitatem,
quae de 5'®* Dionysio nomen habet, visere con«
stiruissemus , contemplaturi illic tes multas visu
dignissimas, mox deinde Parthisios repetituri, et
aliud diversorium ingressuri, ubi si non melius,
peius certe tractari posse non videbamur. In ci-
vitate Dionysii commode nacti sumus sacrU
ficum , qui mercedis etiam tum ignotae causa in-
credibile qnantnra subibat laboris, quicquid reli-
quiarum a Divis vel restabat, vel restare pie cre-
debatur, ad clavos usque et lepram summa cum
veneratione ostentabat. Huius opera et alia ex-
hibita nobis sunt, quae vidisse poterit taedere
^ numquam.

///c monumenta tenent longaevis inclyta saxis y c^t.

Opus hoc tam insigne non nisi Italica manu
casci potuisse credendum putavimus: id quod mox

di-

Sfqnitnr bic ein&en, qDoJ legitUr L. 1. epigr, 7^
'Jn arctm reginae Albae^

Eidem fortunae'^ Quod !n rtlnis sit,

Eic monumenta.^ iNec hic necessariam flniia ett repeterv
quae legitur Lib. ilL eL 17.

Digitized by GoogI

a33

lOANNIS SECUNDI.

didicimas; Florentini nimirum esse. Vidimus
praeter haec plurimorum regum et magnatum
sepulcra; sed quae deiuceps sordere debent. Re-
versi hinc Lutetiam in aliud hospitium divertimus.
Mox deambulantes in Idachimum Politen, et
D. Bahhasarem a Kieveringhen incidimus. Hi a
nobis ad coenam adducti, postridie nos et c<?ena
exceperunt; quibus in nostram gratiam adhibere
voluerunt Bartholomaeuin Latomum, et loannetn
Siverts sculptorem , quorum consuetudine non po»
tuimus non oblectari maxime. Noluerunt enim
Hos illi in civitate aliena peregrinos esse, usqi^
adeo nos domestice tractarunt, magnifice et prae-
ter dignitatem nostram. Ciun illis postero die
ientati, reliquum iter ingressi sumus. Vidimus
autem Paribisiis aedificium priscum Julii Caesaris ;
tum ungulam gryphonis immensae magnitudinis,
et alia plurima. A Parrbtsiis continuo itinere ad
jwgum Chartres adcurrimus: illinc cura Gallis ali-
quot ibi repertis prima luce ad Estampes oppidu-
lum progressi sumus. In eius civitatis angulo
castellum a manu dextra reliquimus in loco civi-
tatis editissimo constructum , non inamoenum , ut
apparebat. Diversorium autem illic ingressi cibo
refecti sumus, multa a Gallis illis de veteribus
querelis audire coacti, non sine miris in nostram

gen.’

Thrtntmi'^ Pauli Pontu Tribttii. Vide notam ad dictam cl^
V. 4».

loachlmum Politen.'^ Vide L. L epist. to.

• VOL. II. C g

Digilized by GoogI

»34 ITINERARIUM GALLICUM

gentem contumeliis. Digressi longo itiuere ad pa-'
gum Tourry sub horam quartam delati, cura ul-
terius ire consultum nec nobis, nec equis nostris
■videretur , ibi quieti nos dedimus. Multa item et
in coena Gallorum eorundem periculosa garruli-
tate confecti : illinc summa luce audito sacro con-
tinuo itinere Aurelicun usque, quamvis via limosa
ct molesta supra modum, prorepsimus. Reperto
illic conterraneo et vetere socio nostro Theodorico
Bronchorst^ cum multis elegantibus et nimia hu-
manitate importunis adolescentibus , prandium
H^ansi sumus salis frugaliter: cOenam sumptuo-
siuscule produximus. Post prandium autem, in
deambulationem ubi venissemus, urbem Aureliam
plus quam ullam Galliae civitatem formis honestis
abundare conspeximus, tum cultiora quam Par-
rhisiis cuncta animadvertimus: incredibilem vero
ubique superstitionem videre coacti sumus. Tem-
pli magni angulos omnes plusquam ducenti auC
trecenti sacrificuli diobolares , qui ex pagis conduo
ierant, occupabant cotilessiones audituri. Proxi-
mus huic templo locus est sacer Diis manibus , ut
apparet. Ingens illic puteus est, qui plusquam
XV millia hominum nuperrima in |)este absorbuisse
fertur. Magnus illic est hominum concursus ,
praecipue puellarum. Videas illic singulas tacito
cum murmure discurrere , aqua sacra tumulos
suorum irrorantes. Credas umbras sepulcris evo-
cari. Infelices vero defunctorum cineres, quibus
tena salis onerosa non est, nisi de tanta hominum

XQUI-

Digitized by Googie

lOANXIS SECUNDI. ‘ a3ff

j

w

multitudine novum subinde pondus accedat. Aure-
liae in ponte Ligeris fluvii statuam vidimus loannae
niius Aurelianensis tantopere memoratae virgi-
nis, hastam manu gerentis. Postridie relicta Aurelia
ab amico ex urbe deducti gratissimo coelo per sil-
vas fere viam non nimium difficilem ad pagum
Lamolte divertimus; ubi pransi deinde per silvas
et tum quoque ad pagum Scrbrye applicuimus, ubi
pessimo invento vino, aqua sitim restinguere co-
acti sumus. Conspecta deinde luce , quae supre-
ma .itineri nostro foret, mane ad pagum Fouson
adeurrimus; ubi pransi recta ^ ad destinatam quieti
otioque nostro literario urbem coelo amoeno, sed
ventoso, tura via aquosa et difficili tetendimus :
quam videre contigit circa horam secundam. Pau-
latim deinde viciniores ficti, inter' tertiam * et
quartam horam die Martis, qui decimus nonus
mensis Martii erat, in optatissimum veluti portum
delati sumus. Tura ego urbe iam proxima' hos
^"Versus effudi :

^ JiUuTi^um turres et moenia sacra Camenisy
Salvete, ex alio nobis procul orbe petila: '

^ Mannus ubi Alciatus tanto post tempoie primus
Musarum fidibus aitis decreta severae
Aptat, et antiquo revocatur vita Soloni. ' ■'

Urbs ita sila est , ut lateat viatores, donec propinqua

• jiJ Jeitmatam • urb»m ] Boarg^f. f

Biturigum, uirret , } V idc L. 1. rpigr.. $g. nbi , T. 4 . pro eftit
Isgiiur HicmidU.

G a

Digitized by Google

,36 ITINERARIUM GALLICUM

i * * •

fiat, ac, tum magnificam de se speciem praebet , un-
dique in montis aequali modum consurgens ; cuius
cacumen, templum magnum cum turri occupans ^
pyramidale quiddam prae se fert.

lOANNIS SECUNDI

ITER

I Biturigibus Maclioiam.

^Vnno MMXxm, mensis Martii die quarto circi-
ter boram septimam, Biturigibus excedere coepi-
mus , sodalibus quibusdam , quos aegre relinquere
poteramus, in plateam nos comitantibus: nam
reliquis, quorum magna erat multitudo, quod
mane discessuros nos putaveramus, salutandis to-
tum diem pridianum consumseramus , ad multam
usque noctem. Nam a doctissimo humanissimo-
que praeceptore D. Alciato , familiaque ipsius , ipsi
qpam simillima, nisi nox et somnus avellere nemo
potuisset Progressi itaque e4 urbis porta, quam
Sulpitianam ab abbatia S. Sulpitii, quae ei est
propinqua , vocant , coelo obscuro et tenuiter plu-
' vioso et itinere strato ad miUiaris- unias spatium*,

dein*

Digitized by Googie

, -lOANTflS SECUJTDI.

deinde ad tria usque miliiaria partim liUoso, par-
tim lapidoso et silicibus pleao, ad pagum Soinfn/'
l^rvenimus ; quem transgressi itinere non iocom<
modo ^aulo post undecimam .diei horam IVoeufvyc
j[quem novum vicum dicere possis) ingressi su-
mus: ubi prandio satis commodo refecti, cum
sacerdote quodam illic invento , viro longe hu-
manissimo, sub horam primam equis conscensis,
itinere aequissimo, coelo serenissimo, in pagum
pierrofiite devenimus, ibique lautius coena*i su-
mus, et cubuimus. Postera die summa luce,
imo summis tenebris surreximus; ^ nam horolo-
gium nos deceperat^ et circiter horam undecimam
Melestream intravimus: ubi prandio refecti, itinere
satis commodo, aere sereno, sed ventoso Jurelias
paulo post horam quintam venimus; ubi conqui-
sitis nostratibus, quibus vel antea nobiscum fami-
liaritas intercesserat, vel salutem nunciare amico-
rum^ nomine iussi eramus, opipare coenavimus.
Mane hora fere sexta ea urbe relicta, coelo plu-
viam minante, nisi eam ventus dispulisset , itinere
Strato ad Artenay , qui pagus sex' milliaribus Au-
reliis distat, ante horam decimam advenimus,
.ibique pransi sumus. Inde digressi sumus statim
post prandium itinere molesto, nisi i^, qui equos
cursorios reducebat, nos per compendium duxis-
set, qui et alia in re usui fuit. Nam cum ad
milliaris unius spatium progressi essemus, unus

Gg 3 .

Digilized by Google

i38 ITINERARIUM GALLICUM

ex comitibus percepit , se sarcinulam quandam in
hospitio reliquisse: "^des[)eratum iam erat de illa,
nisi cum cursore illo fuisset transactura, ut eam
quaesitura iret; quod ille minimo spatio CMifecit,
hihilque retardati sumus , quin eo die sub horam
VI. Jri£erviUe perveniremus; quo 'cito pervenisse
coramodura fuit: vidimus enim, qui statim post
iios advenerant, hospiiium ostiatiin quaerentes, vix
in pessinium' admitti potuisse. ' In eo pago satis
commode tractati , summo mane egressi a quodaitl
itinere commodo per vallem duorum pene millia-
Vium amoenissimam ducti, quam theatrum natu-
rale potnisses dicere, sub xi advenimus; ubi

commode satis refecti sub horam quintam Lon»
getnean subivimus , unde postridie hora vi. egressi
"circiter decimam celeberrimam Parrhisiorum ur-
Trem introivimus ; ubi totum illum diem diemque
'sequentem, et tertium quoqne , usque ad horam
'primam pomeridianam , parlim expediendis ne-
gotiis nobis commissis, partim cum sodalibus illic
inventis iucunde transegimus : indeque disceden-
tes per nonnullos ex amicis D. Paltheno, D. CoT-
'^neUo Susio , Z>. Splentero , D. loachimo usque
'ad urbem S. Dionysi} deducti sumus. Illic ea ve-
spera sepulcrum Caroli viii. aeuearaque ipsius ima-
ginem, et Liidovici xii. marmoreum tumulum,
quo opere in tota Gallia non est insignius, licet
uon iam primum,' tum summa cUm admiratione
eontemplati sumus. Vidimus et cornu unicornis
eius longitudiuis, ut vix longissimus nostrum eius

' sum-

Sulf XI».*] Furtasse Eitamptu

Digitized by Googie

lOANNIS SECUNDI. , a3d

I * « ' ^

summitatem manu posset contingere. Visuri era-
mus et alia , nisi nox impediisset. Postero die
inde digressi, ad spatium aliquod ab iisdem soda-
libus nostris deducti sumus; adeo nullum facie-
bant illi humanitatis suae modum : circiterque me*
ridiem ad pagum Beaumont advenimus. Accidit
tameu interim nobis quiddam molestissimum.'
Cum evitandi itineris lutosi causa in pratum quod-
dam altius conscendissemus , neque descendendi
ullam viam tutam inveniremus^ equos vacuos pri-
mum descendere compulimus: ibi unus ex eis li-
berius latiusque discedere coepit, quam voluimus;
quem cum recqiere simul niteremur, nihil tale de
dliis, qui lassi videbantur, suspicantes, omneS
tumultuari coeperunt, simulque pugnare, ita ut
longo tempore non sine periculo , nec sine alio-
rum auxilio, capere eos vix possemus. Hoc ad*
scribendum putavi , ut admoneantur Caeteri , ne
temere equos suos de manibus dimittant.'

Pransi igitur in pago Beaumont , inde circitet
hora prima digressi, aliquot milliaribus emeusis^
oppidulum Merlou transivimus, non inamoenum
illud castroque in editissimo monte silo insigne:
indeque itinere semper aereque optatissimo urbis
Qleremont suburbia introivimus, (nam in urbe
nemo hospitatur Suburbia autem amplissima
sunt , ac velul aha urbs : urbs ipsa culta , et quae
nitoris aliquid supra morem urbium Gallicarum
prae se ferat , ut agnoscas Flaiidriae vicinam. Es
ea uibe ante horam sextam postridie egressi sub

h(v

Digilized by Googie

44o' ITI^fEftARItJM GALLICtM

\ ,

boram undecimam Bertued pervenimus aere se»'
reno, via commoda, nisi quae subinde montosa
esset. A Eertueil hora prima* egressi aere adeo
sereno, ut ea die • nullam prorsus nubem visam
arbitrer, via ut antea nulla re nisi inaequalitate
sua molesta, occidente sole Ambiacam introivi»*
>imus. 'Videramus tuta pene hora supra editissi-
mum montem eminens summum templi pinna»
culum, quod iam tum videbatur urbem proximam
demonstrare* cum longe tamen abesset : molesta
sane res viatori; praecipuum enim est itineris so»
)amen, ut subinde percipias quantum proheias.
'At hic concepti e falso visu spe brevissimae viae,
post multum laboris magnumque temporis spa-
tium retrocessisse potius quam profecisse tibi vi»
deris. Ambiaco non excessimus, nisi prius viso
templo , quod ego quidem amplissimum altissimum-
que omnium, quae viderim, existimo; nec nisi
viso Baptistae capite, quod singulis diebus paulo
post sextam ostendi solet: quibus visis digressi
per perj)etuos montes perpetuasque valles prore»
psimus; parumque adeo nobis profecisse videba-
mur, cum duabus fere horis equitassemus, adhuc
civitas ipsa ita in oculis erat, ut vicinissima vide-
retur; idemque (liu etiam post futurum erat, nisi
prius Reineville obiectu suo aspectum impediisset.
Atque tali quidem perpetuo itinere in pago Passe
inter boram undecimam et meridiem substitimus,
indeque hora prima progressi, sole occidere iam
parante, Atrebatum yemmxxSy itinere quidem paulo

mi-

Digitized by Google

lOAKTTTS SECUJTDI a4f

tmnits rlivoso, vento tamen adeo iropehioso, ul
otiJiies prorsus itinenitn molestias superaret. In-
Tenirous quatuor fere ab Atrel>ato milliaribus tu*
^lulum infelirissioii Reinaldi, nunoii Ypereusis,-
qui paucis ante ineusioiis ilbc a latronibus caesus
erat , spr>liatus auro, qu«id iuveiiibus quibusdam io
Gallia studentibus ferebat. Videtarauset ante pran*
dium eodeiQ die inter Ambiacum et Fasse suspea-
stitu caput et crus alterum unius eorum, qui eum
occiderant, alii exnsti, dicebantur. Cura luniulum
tam ignobilem miserrimi hniniiiis, nunquam antea
cogniti, et qm tum qnoqne, cura occi-leretnr , li*
teras ad me ferebat , viderem , excidit raibi boo
£|)ilaphium :

Hic situs est uhi caesus erat Reinahlus^ ad urhe$
Gallorum a Flandris scripta nwruMque Jertns^

Illi causa fuit alitna pecuhia mortis y

Quam nisi post ani-nam perdere noh volwt.
Lusit Ul eiuradeio tunc etiam irater in huiiq
BQodum:

Et tumulum et mortis sedem sortitus eandem y
Hac situs est, morieris quam rubefecit humum\,

Huncius inJcLx vita spoliatas et auro,

Securum vacuus Carpe viator iter.

Ab Atrebato |K>slridie ante boram septintam disces*
aiuQus, itinereque paulaum mtuus et minus gibbo-
so,

Oc tdut est «tj tiA Fttntr. Cuna. XXlL et qMc ^ sufi
SavL

You U, H h

Digitized by Coogle

ITINERARIUM GATLlCtJM

^o, aere sereno? non tamen adhiie sine Ventb^
hora tindeoima ad piigura Pontdavand^^n perveni*
ihiis; ubi frugaliter et sordide tractati, ante ho-
ram primam equos e^mscendimus , et Itersua
//wwA« contendimus : unde ctim iam milliari forte
tiuo distaremus, et evitandi pessimi itinefis causa
in fundum satum eonscendissemus , per foveam
traducere eqdos coacti sumus; quod ego quidem
facile perfeci : alter sodalis noster cuiw idem tea-
faret, equum petie in caeno reliquit; nam colla*
psus erat: at tandem aCgre exsiliit, ruptis tanto
conatu cingulis, quae ad tempus quantum potui-
mus colligavimus. Frater per aliam viam commo-
dissimam , nobis nec praevisam , neC a pessimis
rusticis, qui propinqui erant nosqtie periclitautes
viderant, demonstratam, evasit. Atque ita hora
fere quinta Insulas subivimus; ia qua urbe de-
mum perfecte agnovimus BelgicarUm urbium mun-
ditiem. Vidimus forum amplissimum, quale et ianl
Atrebati videramus: nam ea urbs prima est a Gal-
lia venienti, quae planitiem aliqfuam talem habeat,
ubi deambulare populus possit. * Deambulantes
igitur in eo foro, quaesitum diu D. Jt‘gidium Iu-
venalem, eius urbis civem eiusdemque urbis con-
silii advocatum, prius sodalem nostrum in urbe
Bitiincetisi ibiqtie sub D. .dictato LL, lioentia
insignitum, tandem invenimus. Re|)erimus et alios
nonnullos olira notos, cum quibus eam coenara
inlariter transegimus.^ Die autem sequenti hora
fere septima equitare Candavum versus coepimus;

Ii-

Digitized by Googlc

lOANTTIS SECUNDI. »45

lic«t propemo^ium desperaremus eo die illuc per-
venire posse. Profecti igitur aur& mire nebulosa
itinere strato ad tria ferme milliaria urbem Menyn
transivimus; ia cuius urbis finibus primum lin^uA
Flandrica loquentem populum audivimus: ac duo.
bus deinde milliaribus confectis Cortracu/n hora
fere undecima venimus, ibique sumto prandio an-
te horam primam equitare coepimus; ac deinde
quatuor fere milliaribus confectis equos avena data
refecimus; iterumque iter ingressi incidimus com-
iDodissime in duos, qui multo celerius quam pro
morp nostro equitabant; quos cum interrogassemus,
an eo die Caudavum pervenire poscemus, respon-
derunt pos^e, si ipsos sequeremur , quod fecimus
'quantum ferre equi nostri potuerunt, profuudissi-
mLsque tenebris hori paulo inious quam octava
Gandavura venimus, cura allero eorum, quos ia-
'veneramus, quem in itinere agnovi; nam frequen-
ter eundem Macliniae videram: simuique hospitali,
'postridie etiam simul Terrainu,ndain profecti sumus.
Sodalem autem uostruiq D. GuUelmwn Hahnale in
exitu urbis Gandavi dimisimus ; uam ille Antver-
piam ibat, lerramundae pransi etiam ilii, qui no-
biscum eo venerat, vale diximus; ibat enim Uruxel-
lam versus; sotique duo nos acre primum pluvio,
deiude sereno, sub boram diei vi. decimolertio cius
mensis Macliniam iutroivimus. *

• ' • • .'t

* . ^

\

Hh a lOAN.

Digillzed by Google

•44 ITINERARIUM GALUCO-HISPAN,

t ‘ .

lOANNiS SECUNDI

lier Hispanicum ^

Bruxella in Arragooiam,

acioxxxiii. (*)

V itfesimo octava die mensis Maii iter Hispanicum
ii.y 8<im, partim gaudio, quod aibilrarer,

boc Iter Rplendorera aliquem vitae mihi polliceri,
paitin. acerbissimo moerore peifusus, quod ea mi-
hi leliuqiienda essent, quae et carissima mihi fue-
runt et iiirundissima. Et quoniam tuta aurora in
Valedit«ndo amicis, tristibuscp.e complexibus esset
absnrala , orto aliquamdiu sole Madiiiiam egressi ,
Biiixellam itiiieie" felici et coelo conatibus nostris
veluii rfpplaiidente venimus', ubi cum fratre caris-
simo, Caroloque' Cuisio ^ qui ut frater esset carior
esse non posset, 'totum tere biduum iucuudissime
vix mus; solat ique sumus propinquam veliiti mor-
tem nostram , qiiod ad eas certe regiones , et illu»
rura homtnum cousueiudinem aliiuei. Nam si
jnoii est, a cousorliu hominum separari, ita ut
nec tibi curo illis, nec illis tecuin ulla rerum con-
iuiiclio futura sil, ilU peue regioni quisque mori.

tUFt

([*'} Vide notam infra ad Epist. III,

Digilized by Googie

fOANNIS SECUNDI. ,

tor, a qua et aTellHur. Nam literarum com*
muuicatio &alutali<»nesqtie iouqiiiqiiae nimis
siniiies sunt illis officiis, quibus defunctos
prosequimur f preculis, sacris solemnibus
recordaiiuiiiqiie frigidae et caducae. Quod si
spes quoque revisendi. terram relictam penitus
ablata sit , iain aliquanto durriiis ipsa morte
genus hoc mortis existimandum est. Credi*
derunt enim sapientes fore, ut extincti revivi*
scamus aliquando vitaroque in meliorem con-
ditionem mutemus. At ubi semel a patria re-
cesseris , nisi vel aliquo tandem post tempore
rerleas, vel , ut redire possis , liberum tibiex*
peditiimque reliqueris, quae tandem es bao
morte superat reviviscendi spes? Haec lainen
parum fortassis argute commeuiari ipe cogebat
dolor quidam immensus. Nunc quoniam ia
eam conditionem veni, ut dolere non dei>e;nn
neque damnare quod integrum rndii esse non
potest, consequentium rerum et illarum , quae
tum quoque cum ita affecti essemus nos oble-
ctabant, longe reminiscor libentius,, ^

H< spitiura Brnxellae commodissimum obti-
git in in.siguio Antverpiae: ibi piter cacte- ,
ra mirifice me commovit et exhilaravit fiua
.^psaliiia, quae cum divinam e fidibus haniic-
niam digitis delicatissimis eliceret, ac voce
suavissima uervorum mollitiem longe siijie*
raret, saepe io «eoieoi Ovidianum Ului re-
vocavit;

Hb a UaoG

Digitized by Google

^46 ITINER ARIDM CALUCO-HISPAN.

Haeo habiles agiU praetentat pnllice chordas.

Tam doctas quis rum possit amare manus?
Multa aateoi cum iocosa peracta illic nobis
essent, nec seria inierim neglecta tnihi sunt.
Liieras enim commendat itias ad GranveUiunt
a Boisoto accepi: item ab Arehidiacono \tre-
batensii ad eundem, et Secretarium Perrew^
nium , tum ab Archiepiscopo Panormitano ad
GranTellium et ipsum epistolam magno cum
aflectu scriptaii' ; tradidi et Panormitano
quiddam quod ille super arte fusoria a me
commentari petierat.

Mensis Maii die xxx'"°. hora quinta Bruxel-
lam reliquimus, atque a Carolo quidem ad
spatium fiiilliari'', a Gualtero et fratre

deducti sumus, luce paulatim serenescente,

*

per iter sub initium silvosum , mox aliquan»
to planius, at semper commodissimum; ut
mirari subierit, quid nobis acciderit, ut prae-
tento vere in itinere Gallico, cum eo-
dem pergeremus . in vias per^ietuo caeno
cbductas lapidumque in caeno submerso-
rum intolerabilem quassationem inciderimus.
Hfil n hallam venimus hora octava. Ibi diu quum
magna quievissemus , circiter horam tertiam post
prandium ad oppidulum Bteyn accurrimus
magno in aestu. Fratri Hallae hora prima
valediximus , non sine gravissimo dolore.
Yidirous Hdlae tabulam arae incumbentem
ex alabasiio elegantissime caelatam, loannis

Ar«

rrfftri.1 Everardp Concilii Macliniensu tam Seniton.

Digilized by Googie

lOATTJflS SECUKDI. 247

■ Artistae opus; Viditmis et inter cetera , quae

templi fastigiis erant affixa, hastam, quae cum
crassitudine brachium viri robusti aequaret,
telo tamen ex arcu manuali, ut vocant, emisso
transfixa spectabatur ad rei fere miraciilasae
inerooriaifi. Breyni ki hospitio Cervi parvis
impensis 'satis c6mmode sumus tractati. IndesciMS^
postridie hora quarta' egfesSi ad pagum Kie-
Verein caelo bumecto non tamen pluvio ve>
nimus hora feVe meridiei cum paululum
tamen apud qui intermedii sunt,

'cibi sumsissemus equis 'tamen a freno noa
relaxatis antequam Kievettin usque Cucur-
rissent. Festinabamus enim auCao frigidum
adspirantis occasione, veriti ne, si multum ili*

"Heris nostri in pomeridianas horas conferre-
• mus, calor nos intensus occuparet, quemadmo-
dum pridie fueramus experti. Nec vero non
digna mentione est domuncula Viridis , quam
post oppidum Bteyn a sinistra reliquimus mi-
t re deliciosam , arboribus contextis' undiqn»
cirturaseptam , in quas ex domo transgredi

■ veluti in tabulata poosis , domuique tignis
erectis constructae domus ramis > exsurgens
annexa videri potest. Kieverein egressi su-
mus post prandium hora secunda, alii qui-
dem equites, ego vero pedes j tura ut me
exercerem, tum ut comiti nostro 'pictori j>e-
destri itinere, ut apparebat, defatigato gratifi-
«arer. Pauculis iiai^ue horis ad Falletncy^num mu.

v«-

Digitized by Coogie

«4S ITUfEB ARTUM GALUCO.TRSl>AN.

veni , paulo antequam equites adpellerenb ’
Ibi iit coena ab amicis et necessariis eius«
quem itineri delegeramus (nara duo ami»
cum secuti fuerant itinere paulo celeriore)
buniaiiisbiiue excepti bumus; ihique romniupi
raleulo decrelutn est^ ut subseqiieotem diem
et nostrae et equorutn quieti impenderemus •
tutu propter diei celebritatem ( erat enim fe>
«tura Peuierosles; torti quod itinere Supe*
riure ita equos exagitaveramus» ut remissio
laboris ad diem unum eis tacito quodam pa^
cto promissa videretur. Hoc in oppido cum
die fe:iato iii borlutn Sagittariorum animi
caiisa venissem, ibi prolinus mihi offerro
apparatum quisque suum atque ad iaculaa*
-di m invitare; quod ego sane recusare nole»
bam : libenter enim boc geut^re lusus utor;
et volebam Alaclinieusium nostrorum hac
in arte exercitationem humiuibus illis iiino^
-tescere, qui peculiar iter Lanc iaculaudi laudem
, sibi vindirare solent: facientes id quidem
suo iure; magno enim impetu teluiu extur*
bant , dirigunlque salis certum in locum. Lo*
dem tempore et arcum illic erni, et voluptati
. mihi et securitati in iliitere futurum. Postridie
%K/.>ni.bora quarta Fallemcygnwu reliquimus, atque
hau u. aci oppidulum Cambresy via planissima palen-
tisbimaque adcuiiunus continuo iiiuere, ibi-

que

Vortvm SagUtarimim'] Scbulten Doeleat

I

Digitized by Googlc

lOANNiS SECUKDL

‘49

que mansimus eum diem. In eo autem iti-»
nere ita me meumque equum adsuefeceram,
nt minimo negotio ex equo iacuiarer nihilo
incertius, quam si pedes fuissem. Cambresyi
oppidulum est amoeni-ssimum , in vallem de-
pressum, foruraqiie habet amplum; cuius uii^
ex parte in clrcumiacentes montes sublimes
et arbustis et segete virentes, prospectus ape-
ritur : altera pars templum oculis obiicit' turri
acutissima insigne et aedilicia splendida. Est
et illic abbatia praeclara S‘o* Andreae, ut opi-
nor, dicata, ubi monachum quendam Macli-
niensem invenimus, qui nobis 'inter celera
ofiGcia cervisiam propinavit eius omnino ge-
neris, qualis apud Maclinienses potatur; quae,
cum in ea regione nou temere reperiatur,
mire nos refocillavit. Adhibitus est conpota-
tiuiiculae cervisiae coctor, qui nobis eiusdem
generis tantum cervisiae attulit, quantum ia
coena cum tota nostra cohorte possemus ab-
sumere. Accepta est oblatio , vocatusque ad
coenam coctor. luterim sagittandi mentione
iniecta visura est, ut, dum coena pararetur,
ego cura illo iaculis certarem. Constituta est
victo poena duorum sestertiorum vini. Ivi-
mus, certavimus, victus sum a veterano:
Ventum est ad coenam, hilariter victum est.
Post coenam produxit nos coctor in hortum
suum , quem in suburbanis habebat amoenis-
simum, ac mirifica erga nos benevolentia

li eit

aSo ITINERARIUM GALLTCOmSPAN.

est usus, homo priscae cuiusdam bumaim
tatis.

Jim. 3. Sequenti die circiter horam quintam emi*
grantes coelo subaestivo, yil ut plurimum
silvestri iolricalaque et difficili, ad oppidulum
Guise delati sumus, Gallicae ditioni subie*
ctum. Id in excelso monte situm, elegan*
tissimam sui speciem praebet: turrim habet
in sui medio rotundam et sublimem, ut
mons monti accumulatus videri possit ; et
quidquid in monte aedificiorum est castri
potius cuiusdam formam exhibet quam op«
pidi. Ceterum in valle ad sinistram partem
longo tractu humiles constitutae sunt do*
mus, quae muris polioribus exclusae pagi
MiL T. cuiusdam speciem prae se ferunt. Sumto
illic prandio ad oppidulum Merle contendi*
mus, via silvosa, molesta densissimaque
pluvia. Constitutum et illud in monte est
aeque sublimi, nihilque dissimile est priori,
nisi quod turrim iusignem non habet ; alio>
qui et principalia utriusque aedificia montem
totum occupant, et humiliora per vallem
extenduntur. Hic exacta nocte, post ortum
aliquandiu, non tamen visum solem ad op*
inn. 4 . pidulum lyence accurrimus. Celebre illud
est cultu D. Virginis, raultaque illuc ho*
mmum confluit turba , atque erat tunc etiam

80-

L/enct.'] (We JNocr» dame d» littm,

' t

Digitized by Googie

< lOAITNIS SECUNDI. aSt

Bolito maior exterorum vndequaque concur-
sas, propter festa Pentecostes nondum elapsa*
Mirum quam tortuoso illuc cursu Tentum sit;
nunc a dextra, nunc a sinistra urbs erat.

Subiit mihi credere Divam , quae illic colitur,
eo esse fastu , ut nolit tam &cilem ad se esse
accessum, ut non aliquoties adventantibus
iiospitibus a latere prius salutetur ac resalu-
tetur , quam ad familiarem illum congres-
sum , qui per cereos accensos fit , admittan-
tur. Antequam ad Lyenses appellerem , a de-
xtra reliquimus oppidum non inamoenum , im. 5.
simili omnino situ quo priora. Ubi apud
•Lyenses quod reliquum erat diei quiessemus, Ma.yn
postridie hora fere solita ad pagum Bar d
'Bary delati sumus : prandium sumsirons ,
equis in planam navem immissis, fluvium mu
transmisimus. Inde ad urbem Reims, ubi
Campaniae regio initium accipit, applicui-
mus. Insignis est urbs illa et maximo templo,
plurimis statuis et inter esa exquisitis undique
ornata. Cuius sane templi magnitudine ita
sumus elusi, ut cum duobus fere miltiari-
bus ab urbe abessemus, vix mille passus su«
peresse crederemus. 'Templum ad Abbatiam
illic splendidam spectat. Sunt praeterea et
alia illic templa eximia,' aedesque splendidae,
quibus visendis non licuit immorari.- Postri* /«/,. s.
die enim hora consueta ad pagum Le grant^^-^v-
loge acceleravimus, ut illic sumto . prandio

li a in

Digiii^ad by Googit

ITINERARIUM GALUCO-HISPAN.

jn civitate Salons, quae ipsa quoque ex in«
signioribus Campaniae civitatibus est, ooe*
naremus dormiremusque , sequentem illio
diem quieturi. Hactenus Campaniam in
campos patentissimos fertilesque (unde et
nomen habere videtur) extendi animadver*
timus, nisi quod dum iter facis, montibus
undequaque amoenissimis circumcludi vide-
ris , longe dissitis tamen , ut raros esse in-
telligas, nec planitiem regionis frequenter
interrumpere. ■, Apud Salonenses quum diena
unum, qui septimus luuii erat, quieti de-
dissemus, subsequente luce, coelo mirifice
sereno, ad pagum Lesirye provecti sumus.
Ibi tam laute prandium apparatum inveni-
mus, ut accedentibus aliis quibusdam con-
lecturis aliquid secreti nobis doli strui cre-
diderimus. Adiunxit enim se protinus ve-
nientibus nobis nebulo confidens, qui Galli-
cis obsequiis in nostrum sodalitium familia-
rius conabatur irrepere, adscreus missura il-
luc se a nescio quibus dominis suis, quos
(ut nulla esset mali suspicio) Canonicos
esse volebat, adventum ipsorum ut hospiti
puooiaret , prandiumque curaret delicatum
Hpparari} adfiituros mox illos, nec iniucun-
dum nohis convictura ipsorum fore, prae-
•ertim si tempore pomeridiauQ vellemus cum

U-

Digitized by Google

lOANIfIS SECUNDI. »53

illis in looo herboso, quein probus ille Sym*
posiarcba digito designabat, sub umbra ar«
borum geuio indulgere. Hactenus non infe-
liciter partes suas agebat bic noster. Cete-
rum ubi vidit nos parum intentos histrionicae
«uae, nec omnino ignaros huiusmodi techna-
rum, coepit paulatim nobis persuadere, ut
quieti nosmet dederemus,- affirmans hoc noa
fore insalubre stomachis nostris: nec credo
mentiebatur: futurum enim fortassis erat, ut
post eum diem nunquam male concoquere-
mus, At frustra haec nobis occiuebat; iam-
dudum enim uos non sopori sed pugnae pa-
raveramus; aut certe ut quamprimum illinc
discederemus. Augebat suspicionem nostram
quod, quum prandium pro bonis illis Canoni*
cis instructum a nobis absumeretur, nihil
interim novorum ciborum in adventum illo-
rum pararetur. Deinde, si adventare debe-
rent aliqui , quorum cogitationes ad iter tan-
tum peragendum sjiectarent, non videbantur
illum coeli calorem exspectaturi : erat enim
iam fere meridies, nec via quam perficere
debebant longa erat. Tot itaque concurren-
tibus coniecturis, constitueramus ut furcife-
rum illum nobiscum ad equi caudam ligatum
abduceremus. Quod quoniam postea propter
confluentium agrestium turbam, totius frau-
dis, ut opinari libebat, participem, tentare
non auderemus, coepimus subdolis pollici-

li 3 4-

ITINERARIUM GALLICO-HISPAN.

f

talionibus cum nebulone agere , ut nos se-
queretur , nobisque in vicem defessi ex via
famuli subiret. Recusavit ille, nos ivimus,
'Accidit deinde ut duo ex nostris ingressi iter
relictam in pago lagenam repetituri irent,
dissuadentibus nobis ne se moverent; nec
abs re , ut postea didicerunt Accidit enim ,
ut reversi furcis ab agricolis exciperentur,
ac nisi gladiis edoctis terrorem imbellibus
Pfi/. IT, hominibus incussissent, futurum erat,' ut
Xun, 9' bene mulctati spoliatique ad nos redirent.
Afiiir.Ita elapsi ad proximum pagum, Maille di-
tfUi^Tii.ctum y appulimus, ibi transacta nocte ad pa-
gum Jrce , ac deinceps ad ultimum Campa-
niae oppidum Troiam f delati sumus. Quam
sane urbem et spatiosam invenimus, et splen-
didam , ut si quam Galliae civitatem ante
bac ; ut mirari subierit , tam obscurum eius
fi/n. IO. nomen apud nostrates esse. Illic nocte
transacta, in multum diem ubi dormivisse-
mus, ac contemplata deinde urbe, prandio-
auw.Tn.que sumto, ad oppidum Bar sur Saine pro-
peravimus , ubi Ducatus Burgundiae initium
jm. II.' accipit , postridie ad pagum Poilir , relicto
'M.l. y. a tergo oppidulo Muse in maximo ca-
II. lore processimus; ut illic pransi in urbem
Chastillon sub crepusculum adveniremus.
Urbs illa amoenitatem divitiasque priscas

mi-

MaUU] MaiUj.

Digllized by Googie

I0ANNI9 SECUNDL- aS5

ttiiserandU passim ruinis testatur; atque. io«
ter cetera castri illic ingentis munitionis al-
tissimae yastissimaeque fragmenta spectantur.
Tunc didicimus et quid belli calamitas, et
temporum longinquitas, et regum ira posset;
quamque principum consilia ad suam magis
securitatem spectent, quam ad subditorum
suorum commoditatem utilitatemve. Et ibi
et in Campania etiam domus tecta non ia
altum usque adeo ut nostratia eriguntur, sed
demissiora more prisco Italicoque visuntur,
lectae sunt domus Burguudicae lapidibus la-
tis planisque, non tegulis. Mulieres caput
habent plebeiae panno, ditiores holoserico,
illustriores holosericae vel byssinae vittae pan.
no lato gravique superiecto circumvolutum:
pau|>erculi fere sunt homines, linguaque lo«
quuntur agresti. Relicto ChasUUon ad pa-
gura S. Marco sacrum applicuimus; et nion-^^*^.
les vallesque amoenissimas itinere lapidoso,
coelo subobscuro transivimus: ibi uno ex
monte unum et viginti rivos limpidissimos
prosilientes numeravimus. Inde ad vicem
Sichein properavimus, ubi dormiremus. Tura mo.
vero ad celebrem Burgundiae civitatem Dison ,
per montes excelsos, luireque difficili sinuo-
saque via prorepsimus, atque inter reliquas
difficultate® unum montem transcendimus,
cuius altitudo turres iustae mensurae tres,
credo, adaequat. In eius descensu urbs pul-
cher-

ii56 rriNERARlUM (JALiaca.HfSPAN.

cherrima se s^cie ostentat, >ideturque via-*
torem iamiam exceptura, cum interim duo
fere milliaria peragenda restent. Urbs illa,
multis' alibqui etiam ‘ rebus insignis, moni*
menta veterum aliquot Burgundiae Ducum
summa' arte ' exscripta servat. Exstant ea
opera apud Carthusianos extra urbem , ubi
et insignia, eorundem Ducum, aliaque ad
memoriam ‘prisci nostrorum illic dominii
possessionisque spectantur; iacetque illic mi-
ra arte e marmore caelatus Philippos co-
gnomento Audax, eiusque successor Philip-
pus cognomento BonuS. Quae omnia ubi
contemplarer,- ingemiscendum mihi videba-
tur, viros fortissimos, qui propulsata sem-
per confinium omnium circumquaque in-
iuria , florentissima in libertate vixissent ,
nunc mortuos in hostium potestatem ser-
vitutemque cecidisse; quique in sua sepulti
essent terra, nunc veluli revulsis cineribus
in alieno solo recubare , tamquam emendi* '
cata tertue portiiincula‘ ad ea corpora te-
rgenda, quibiis magna pars 'orbis serviebat.
Quod si quis relictus est exstinctis sensus,
non in ea quiete iacent illi qua solent , et
‘qui vivi imjierabant , mortui servitutem in-
dignabundi detrectant. In iis aliisque rebus
i3. spectandis tolum ibi diem consumsiraus.
'Mec omittendum est quod Dyni cuiusdam
'Rapundi Lucani statuam' illic adiabre scul-
ptam

Digitized by Googie

.lOANNiS SECUNDI. aSj

ptam conspeximus. Postridie ad oppidum /»» 14.
Jieauhne per pagum, ubi Admiratis Fra aciae
prandebat, contendimus. Contemplati sumus
iUic et admirati Nosocomium. magno sumtu
exstructum per Cancellarium quendam Bur«
gundiae Nicolaum Jtolle, ut ferebatur. Res
est spectatu digna , quaeque docere nos po«
test, in quos usus collocandum sit id, quod
nec post moitern nobis, curo domini rerum
nostrarum esse desinimus, ' perire velimus. r„n. ,5.
Subsequente die ad oppidum Salon non in - '*•

amoenum projieravimus : ibi eum diem dese*
dimns, frustratique s[)e, quam conceperamus
de equis in navem, ut quiescerent, Lugdu-
num usque per Ararim devehendis, quod n°c/,„,.,6.
commoditas offerretur , preliumque nautae
immoderatum exigerent , postridie ad pagum
Tormam equites devecti sumus; ubi prius
aquam, qnae per fluvii inundationem per arva
iuxta urbem ad spatium dimidiati fete millia-
ris excreverat , aliumque item fluvium paulo
post transmisissemus, inde ad pagum Maeon mu. r,
delati sumus; ibi dormivimus.; Quo in iti-
nere quod magna pars; viarum aqua floviatili
obducta esset, ego cum {xrr viam publicam
eundo, ex iro(>rob(H‘um quorundam viatorum,
consilio, viam quae a latere recenter facta
erat neglexissem , in voraginem incidi , non
sine vitae discrimine, si ulterius processis-
sem, aut nisi equus meus alacritate sua re-
• .VoL.lI. Kk pen.

Digillzed by Googie

a58 mNEBARICM GALLICO-HISPAIT.

pente me sublevasset;' ilaqae remensa aliqtiat
parte itineris aquosi molestique, quaesitis
viis siccioribus aegreque inventis, accidit ut
multa in nocte ad civitatem adveniremus:
clausisque iam portis timendum erat ne ia
urbem 'admitteremur; sed pecunia claustra
perfregimus. £x iis vero, qui nos pedites
sequebantur, duo et itineris difficultate et
nocte iam. obscura didicerunt quam esset sua-
ve, ut est apud Tibullum,

Dormire sub umbra
'Arhoiis y ad rivos praetereuntis aquae ^
et num illud Senecae verum esset potuerunt
experiri ,

Cespes Tyrio mollior 'ostro
Solet impavidos ducere somnos.

Sequente luce ad oppidulum ViUefrance
non inamoenum properavimus; ubi rursum
Gallicam ditionem ingressi sumus. In eo ■
annotatione dignum putavi, quod nubibus
densis cacumina montium circumvolvi vi-
derem; dubiam non sit quin, si quis in ver-
tice montis-constitutus fuisset, nubes passim
sub pedibus fuisset habiturus potuissetque
nubibus implicatus vento asportari ac alicubi
/un. 1 8. ex plui. Postridie in summo calore ad illam
AUl. T. tantopere jmiedicatam Galliae urbem Lugdu*
num properavimus, itinere > admodum in-
eundo: aliquandiu enim in monte sublimi
vehebamur ; unde prospectas erat in montes ■

Digitized by Google

IOANKIS SECUi^Ot. a59

amoeiiissimos , qui longo ab ' urbe intervallo*
distantes, circumquaque tamen velut circino
ducti montem nostrum amhihaut. Longo
adhuc flexu ab 'hoc monte delapsi per iter
planum aliquamdiu, ac deinde per montem
Unum provecti , urbem ingressi sumus ante-
quam eam videre contigisset; usque adeo ia
vallem tota pene urbs‘sepulta est, viatores-
que eludiU Montes excelsi circa moenia ex
omnibus fere in circuitu partibns spectan-
tur, quibus ipsi muri aliquibus lucis im-
positi Propcrtiani versiculi memorem me
fecerunt: ' ■! < > <

Scandentes si quis cernat de vallibus arces y
lngeruo‘ tAuros aestimet ille meo,

' Sinuosus iongO' tractu in ui-bem est Ingres-
'sus. Hac in urbe Arar Rhodano miscetur.
Hospitio autem propter Regis'advenlura aegre
invento , cum non satis commodum id nobis
•videretur, ad quatuor fere*horas per omnes
urbis angulos discurrimus, nec invenire quic-
quam e re nostra potuimus, usque adeo - '
equitatu regis plena erant omnia : iu quo re-
gis potentiam et splendorem licuit animad-
vertere. Invenimus hic bona fortuna Hila»

Tium poetam,- Cor/ie^«/«que' pictorem , vete-
res amicos; cum quibus ea nocte suaviter
viximus. Postridie, quum iu discurrendo /««. ij;
huc atque illuc,- atque in aulicae pompae stre-
- pitu visendo’, ao rege ipso contemplando

Ek a cou-

Digilized by Google

n6o ITINERARIUM GALUCO-HISPAN.

consumta esset, potior nostrorum pars ad
prandium legati Caesarei ivit, ubi et coena-
veiunt. £go meo arbitratu cum alii^ ami-
culis illic inventis et pransus sura et coena-
tusr Post coenam , transmisso Arari , ( quod
illic et viae accelerandae et animi causa lui»
tribus ad hoc plurimis in prumtu positis
quam saepissime faciput'^ homines delicati)
in penetralia aulae regis, amici auxilio adr
' missi sumus. Ibi videre licebat lusus varios
choreasque omnis generis , quas nobilissinai
totius Galliae proceres ducebant, nubilis&i.-
maeque tum Galliae, tuin Hispaniae puel-
lae maguo , apparatu exornabant. Praeerat
his omuibus ilex et Regma, uterque in loco
.sublimi, velut theatro, constitutus ,. ut ni-
hil deesset , quod Regalem roaguihcentiani
_decoremque lusuum eiusmodi spectaret.-. Vi*
dimus Lugduui inscriptiones aliquas; in qui-
bus erat, pro 'Lugd-uuo, Lugudunum
ubique scriptum.

£01.90. Postridie eius diei uave conducta, equis-
que in navem iramis.sis, hora tertia pomeri-

lai.x. diana, per eum fluvium qm ex Bhodaui Ara-
risque mixtione , Rhodani deinde, velut no-
biliore nomine ad Volcos prisco nomine,
nunc JvignQTi^ decurrit,- ad oppidum Con»
'drier magna celeritate co|iiendiraus , relicta
a sinistra Fienna; quae urbs totius Galliae
antiquissima narratur: et certe aedificia, io-
- j ci-

Digilized by GoogK

lOANNlS SECUNDI.

I cique situs priscum aliquid et • venerandum

>' prae se ferunt. Pons ibi per Rhodanum tra«

1' ductus est insignis, sub quo et ..navigavi*

t xpiis: ab eius dextra parte tupris erat quad^*-

» .ta, specie antiqua, quae per Genios aliquau-
!• do structa narrabatur, fabulose ut opinor,

s In- oppidulo Condrier ubi quiessemiis, se-

I quenti loce hora quiuta navem denuo con- im. ai.

i scendimus, ut eo die ad si; possemus,

V sin minus, quo pqssemus perveniremus. Ma-

t» vigatio haec omnis iuciindissima fuit : flu«

sjf vius enim omni fere ex parte moutibus a«

i raoenissimis riparum loco continetur, quos

jB el arbusta , et castella , et urbes nonnunquam

Jd occu|)ant; inter quas eo die has numerare

Li licuit: Laltoche, Falenche^ Suyony Besche>.
la buly Motalmuer, Vimer et Doesgera, Quo

Ii ubi venissemus , nave ad ripam in loco tran-

if quillo sub monte relicta, pedites in oppi*

ii dum ad mille fere passus processimus. Po* lun. at.
stridie iterata navigatione et alias urbes prae* u.

^ terlapsi sumus, quarum duas tantum raemo*
ria teneo v La Borche , et Pontem S. Spiritus y
ij; qui sane locus magno nobis terrori fuit, quod

0 mullis naufragiis infamis sit. Pons arcubus

^ XIX patet; per unum aliquem ex his arcubus

^ iter certissimo ductu est capescendum : quod

^ si vel remiges , vel gul>erriator vel priiuimum

y ' officio cessent, periculum est ue navis
. columnis illisa diffindatur. Deiudc ubi hinc

if

p Rk 3 elap-

Digilized by Google

S6a- mi^ERARtUM GALLlCd-HI^AlT.

elapsus 'es y" tantus • subito uddarura inopetu*
navem implicatam propellit, ut timor navi»
gantes non levis occupet ne aut navis sub-
vertatur, aut pondere undarum haustarum
depressa subsidat. Circiter meridiem ,

Hfil. n. vignonam appulimus. Palatium esf illic
PontiBcis satis insigne, et pons qui ad
• MCCC. passus extenditur, quem aliquando
audivi a daemone 'exaedificatum : • illic nihil
certi ea de re potui elicere. Visitur et inter
cetera illic ‘ spectatu digna natio ludaeorum
in partem' civitatis viliorem reiecta. Eorum
opera et’ mercaturae ut plurimum in indusiis
lineis artificiose elaboratis consistunt. Se*
/un.a 3 .quente die 'ad oppidulum Fdrniacy ubi. Nar-
JI//.JT. bonensis provincia initium capit •, delati,
A/.7 iu.ibique pransi, ad vetustam ' nrbem JSemau-
sensem contendimus, ubi 'moles est ingens
vetustissimaque in modiim colossi' Romani
.-t ' a Traiano', ut oppidani dicebant, exstructa:

“ " tum inscriptiones aliquot ante portam urbis

sjie-

t K . r *

'Vthcm. Ntmausautm.'\ Maifini adtcriptam erat: Hatc
jtrbt Nimea, appdUuur vulgo, ejUjue ea, tvu/n. Carolua noster
Serveis oruuuLa est, quem ilhc invenire sperans, in multos
incidi, qui hominem noscerent , ipsum invenire non pomi,
Intcriptionea antein, quaram ' mox memiait, in apographo
Vulcanii non ezsUut: ted,- inquit Scriverius, omue id
damnum sarcire possunt Antiquariorum lll»i i , et iuprimis
augustum illucT opus Inscrtptiuiiuin laui Gtulcri. Vidcaa
• quoque Anttquit, Nematis, /. Crasseri,

Digitized by Coogie

lOANUriS SECUNDI. a63

«pectantur, quarum quasdam in -fine huius
libelli adnotavi: unde coniecturabamur , in-
signiora etiam in urbe posse spectari. Sed<
propter pestem increbescentem penitus in
civitatem ingredi consultum non videbatur;
quapropter et extra urbem diversorium nobis
elegeramus.

Prima deinde luce subsequente ad oppi-jim. 24.
diilum Lunel properavimus. ‘Hactenus omnis’
per provinciam via olivetis iere densissimis
▼eluti silvis quibusdam inclusa est.' Prandio
deinde surato ad pagum Sumbers tantum Mi7.ii,
processimus, -quia ad Montempessulanum
usque ire nolebamus, quod is locus gravis-
sima tum peste afflictaretur; male illic in
quodam veluti tugurio excepti sumus. Cau-
sam hanc arbitror, quod urlje Montepessu-
lana tam propinqua raro illuc hospites com-/»n. ,5.
meare solent. Postridie relicta a dextra Mon- '»•
tepessulano, ad oppidulum Dusian progressi
sumus et illic incommodo sumus usi hospitio.

Illinc ad oppidulum Lupian contendimus ; mu.
ibi satis commode accepti sumus. Postridie
ad oppidulum S. Tyberi transmisso quodam
fluvio delati sumus. Inde ad oppidum Besas
acceleravimus, ubi custodes portarum iusiu-
randum a nobis exigere coeperunt, quo afBr-

ma-

Montemprssulanum ] MontpelHfr.

Nam Besiertf «n Pegea»tf

Digilized by Googl

«64 ITINERARIUM GALUCO-HISPAN.

maremus aeque ad Montem pessulanum ne-
que alto quoquam divertisse nos, ubi pe>
stem grassari sciremus, quod et in subse-
qiientibus r aliquot civitatibus facere coacti
sumus.

Postridie Narbonam ^ transmisso et ibi flu*
JUrf. -VI. vio , contendimus, urbem in ea regione ce-
leberrimam. ■ Nam et Archiepiscopatus ibi
est, Academia ni fallor quoque. Inde ad
ui. pagum yillejrance properavimus, non in-
congrno nomine sic appellatam. Totam ve-
, ro banc sive provinciam Narbonensem ,
sive Langodccensem regionem, nullo alio
elogio celebrare possum, quam quod homi-
nibus balbis, ferocibusque et improbis ha«
bitetur, atque ipsis Burgundis nequioribus;
milliaribus dimensa sit prope immensis; mare
habeat ab Oriente, quod et in Hispaniam et
in Italiam protenditur; saxosa sit sterilisque,
nec quidquam fere praeter Rosmarinum et
aliquot oleastros producat, praesertim ea par-
te qua Hispaniae proxima est, ubi et peri-
culum maximum a praedonibus imminere
.viatoribus* audiebamus; ut omnino intelligas
regionem esse efferam. Nos vero fortuna
-prt^itia nullupi in itinere invenimus qui nos
offenderet: forte ad incursum levem susti-
nendum satis instructi videbamur iis borni-
nibus , qui talia fortassis machinabantur.
Ita salvi ad Hispaniae boes appulimus, ma-

XI-

Digitized by Googie

/ lOAtfWIS SECl?KDl- *65

x* fimo - in .calore,, .inolestissiip^qii^ via; quod .
X' teeiiuiU' auxit equua meua aolea ferrea amiasa
» ferdatus; pranaique auinu^ iuata castrum La.MHn»
«ii Saussf^. quo(L.:tanta cura • a ^Q^sariensibus”"*^'^
servatur, ut' adspectus eius munitionis hospi*

3* tibus .adventantibus innoxius non concedatur:
r quin si quisi.ait qui in .luuroriuii fossarum*
i que contemplatione commoretur^ . uihil etiam
i doli .meditans;, in periculo summo constitui*

X . tpr, ne bombardts illiac abigatur, aut nou
t abigatur potuis^r Kd. prostratus extremum ibi
3i Irestigiura |K>nat. Hinc a4 oppidum Ilispa-
J Iliae. primnm J^erpignan , nou ioauioeaum il-jU/,
u lud nec incelebre, contendimus. Rivulus

» illic per urbem fluit limpidissimus, longe su*

){ pra aream platearum erectus circumclususque

muris altiusculis, ne. vicus' passiin ipundett
it -cuius sane adspectus insolita S|>ecie mirifice me

I cepit. Postridie ad pagum Breloa, pro[>era. /,«, ,g,

i Vimus; ibi montes conscendere molestissi-;

f .mos ( hi ex Pyreneis sunt) *adeo deusos perw

( -plexosqiie. Ut antequam milliaris viam prg»

f '-cessimus, iam-nox nos. occuparet coactique
I simus ad domum quamdam, ignobilem sub-
sistere, ibique cubare mediis io'. vallibus, :noo Md, i<
I 'extra periculum i praedonum. <i Postridie adjiin. 3 au
I vicum f^^hiere v\n pransi. essemus tursiim «>•
f’ «in diversorio igaobiU subsistere cogebamur.
j -Sequenti die^^ qui primus -lulii mensis erst, jui i,
, ' Yoim 11« . lil .• traii^

f - ‘

Digrtized by Googk-

^66 niNERAtatJltt GALUCSOmiSPAir.

'JI&7. It. tVanscnrso' non inamoeno oppido Gerort^ ad
locum quemdam ' conteodirqus , ubi statio
equorum dispositorum tunq erat.^ Inde ad
Tlfi/. III. vicum S»** CHlaent properaTimus ; ibi cu*
bavimus. ' ”

iuL «. Postridie • pqr pagnm La Rocque Beathi*
MiLmnonem contendimus; ac quiim vicini lam
^■'^•orbi essemus'; obviam nobis adequitavit NU
colaus Florenas medicus» uxorem suam ad*
ventare ratos : frustratus autem ' ipse .<ipe

sua» ettam nostra nos spe frustratus est;

; £x eo eniib : intelleximus ^firatiem, quem
Barchinone ’ foTt credideramus» Monzon ab*
lisse. -Novum itaque iter capessendum no*
bis conspicientes, triduum Barchinone sub*
stitimus, quod et equorum quieti, et novis
amicitns, - et urbi contemplandae dedimur
TIrbs in valle constituta altUsimis circum*
quaque montibus continetur ; planitie satis
ampla adiecta, nisi quod 'ea parte» qua ad
Orientem spectat, ab Italico mari alluitur.
Hoc in tota urbe adnotatione dignum tnve«
nimus^ quod niedk omnium platearum li*
nea lapidibus > exemptilibus magnis quadra-
tisque constat, sub quibua fossa profunda
' • longo tramite ^ per totam urbem deducta
'est. Id adversus Maurorum nocturnos in-
cursos excogitatum est; simulatque enim
. save$ hostiles cursum illuc tenere ea ahis-
■ sinoo monte ad hoc disignato , quem Man Iu

ap«

Digitized by Coogle

lOlNNIS SECUNDI. 567'

appellant, (^Mons levis a vetef^tis dictus^
civitati denunciatum est, lapidibus hia su-
bito evulsis, 'aderbisslma clades hostibus pa--
rata est: nam ignari viarum per nocturnas
tenebras passim in voragines basce praecipi-
tes adiguntur. Quarto die novum iter in- /»/. s.
gressi ad vicum Matturil^ ac deinde ad oppi-
dulum Spargyes sub multam noctem adve-
nimus. Sequenti die Montem" Serratum va-
'stitate sublimitateque, tum cultu D. Virginis Xu/. 7.
^r omnem fere orbem Christianum celebra-
tissimum nominatissimumque, magna diffi-
cultate conscendimus ; suhstitimusque illic < ; ~
in coenobio Benedictino , ubi D. Virgo se-
dem suam plane regalem posuit: pendent
aurei lychni laquearibus aureis; pendent a
fastigiis templi arma ducumque insignia,
mutilataque ex cera membra , naves tabulae-
que votivae , et quid non ? ' Monachi ex re-
ligione pnsca laudabilem et favorabilem
illic morem servant , ut hospitibus quibus-
cunque Virginis matris salutandi causa ad se
divertentibus, vinum, oleum panemque sup-
peditent.

' In

‘ ■'••I

Montem Serratum. ] In margine additnr : Summus huius
montis apex ia altitudinem decem , credo , turrium , qua»

I lis est Maeiiniae ad aedem D, Rumoldo sacram ^ e fleam
ditur^ Kot Utattn ultra dimUtium evecti non tumm-

U a

Digilized by Google

a£« ITlNERAitfOM^GALU^^

mfii , Inde . egrepsi^ , ad opjMdulum quoddam ;
cuius noipeof H9P succurcit, itinere item
difficili, fi^idulosisque despectibus mole^
sto, longoquejCt taedioso, quod a via aber»
rassemus , .delati sumus multam quoque sub
8, noctem. Inde ad vicum r , ao

‘"'deinceps ad alium quoque ignobilem paguna^
la. 9. acceleravimus , Sequeute luce per similent
vicum ad oppidum non inamoenum, in ex-
celso monte, ^tum (^Cerveia nomine^ con^
tendimus, Ibi ego relicta sorore, ad fira-
trem maioribus itineribus acceleravi; ut ad-
j„2. ,0. ventum, illi uxoris nunciarera. Ac sub ve^
speram quidem, equo iam defatigato , ad
jwa. r. suburbia . insignis, urbis BeUaguere quum
KMtnukadvenissem ^ obtulit se mihi ignaro ipse
frater, qui j aliquot nostratibus comitatus «
eo -usque uxori, quam nou procul ab^
esse sciebat 4 obviam processerat; accidit-
que mirabili i quodam fato, ut illo me tan*
-quam viatorem . ignotum compellante rne
:item similiter PU® agente,, diu sermones
misoeremu», antequam alter alterum, agno-
sceret: quae sane res gaudium nostrum longe
r-reddidit uberius.

fili. 11. Postridie, circiter horam decimam, soror

•i, ■ . ■ ad-

' Sbrnre] Fratlii Kicolti uxore Jrma CobeUa, .VW. »4
L. IL el. la

Digitized by Googie

lOANNIS SECUNDI. ^69

•dTcnit; quam curo maritus tsubuito cum {
gaudio excepisset, hilariterque pransi esse* q.
mus, ad pagum Querrast sub vesperam ad>
equitavimus ; pi^tei^ die ad oppidulum Tan-
terjCj ac deinde ad oppidulum, seu vicum
potius Almoigna contendimus, ubi hactenus
subsistimus. ''**- • • *

L1 3 lOAN- >

Digilized by Googie

lOANNIS SECUNDI

»

EPISTOLAE.

I.

PETRO CLERICQr

MACLINIAM.

»

A-micissime Petre! Sumus hio in celeberrima ci-
vitate, sumus in sodalitio 4pctissimorum virorum,
neque auribus neque oculis deest, quo possint
delectari: et sumus tamen inviti. Nemo hoc cre>
dat aliorum, fortasse nec tu credas, qui conscius
tamen es ardoris nostri. Sed abcessit illa: quid

tum ?

EPISTOLAE.] Neque hae epistolae soluto sermone scriptae
ab hac nostra editione abesse pdtennt. Partim eas edidit Scrire*
Hna , et alias quidem ex ipsius auctoris aut fratris archetypo ,
alias ex apographo lani Dousae Patris, partim P. Burraannns in-
ter Gudianaa p. 38(. sa. Curavimus autem ut temporis ratio in
iit edendis haberetur , quare hanc epistolam Clerico scriptam pri-
mo loco collocavimus , quippe quae referenda nobis videtur aii
8- i533 , cum e Gallia iam redux in Belgio commoraretur Secun^
dus. Fandem hanc epUtolun yenibtu conscriptam habet I- L
d, nht Tid« nolas.

Digitized by Googie

lOANNIS SECUNDI EPISTOLAE. «71}

tnm? restant vestigia; et propidquior aliquando
istic illi futuras sim: aut si ridicola haec putas,
vel ea causa istuc recurrere cupiam , ut alia alH
qua in animum nostrum admissa baec etpeUan*
tur, quando aliam viam non video, quamquam
dubito :

An caloT hic aUas possit sibi quaerere sedes J
I Hactenus hunc certe luUa sola tenet.' i
Candida quantumvis et non deformior iUa,

£t versatilibus ebria luminibus^
iSaepe meos oculos in se vicina moretur^

Oscuia quae facilis ad mea sponte venit.
Cupio scire quomodo nuptiae cesserint, et an prae*
■ ter lugubrem coeli faciem nihil passae sint fune.
^ stum , et an illud Io Paean nuptiarum die non
t^ineris; denique quo tuos amores transtuleris.
‘ Mitto elegiam , quam in itinere ia ipsa illa tem>
peslate composui. Meminisse potcs, dixisse' te
aliquando nuptiarum diem forte suppeditaturum
Dovae elegiae materiam. Sic factum est :

Er^o dies venii, qua se formosa rnarili
Dedet in aeternum 1 tilia Servitium y ceC
( V. Lib. I. el. 8. ) In aliis elegiis quaedam muta-
vi; veluti illud; (L. 1 . el. 7. V. 18.) '■

Et lacet xnda nigrae membra reUnquat avi*
pro quo substitui :

Multaque proiecti viscera cdrpat avis, *

Et illud (ibid. V. 75.)

Hon aliquis duro tenuit custode puellam.

in*

Digitized by Googie

>X* . lOlITMIS *3ECUl!(Dl'

\

interpolavi «td .jitlnp naodui^: i ■

Anxia non tef^t custodis cttm puellam, „
Salutat te Uadriamis, et< fiicolaua^ Bene vaklt
Bruxeilae praepcoperfc* . , - i / . • , . .

^<-0/0*/ t f» ■ i i I- -'i ■' t‘

II.

: . J, ,

INGENIOSvlSSlMO ORNATISSIMOQUE VIBO<

D. IO AN NI SCORELLIO,
CANONICO d. MARIAE T RAIECT ENSIS,

AMICO OBSKRVANDISSIMO.

. • ^ ,n

' TRAIECTtJM. ■ ■ '

S. P. Domine et amice carissime! Cuffl bre^

* .** ,.T'

mihi in Hispaniam ad fratrem Nicolaum eundum
esset, redir«t(|ue,ad vos D. Stephanus Montanus i
communis amicus, omnino mihi aliquid ad te
scribendum, tibiquc parvo epistolio valedicendum
putavi. Nam praeterquam quod te mei stodib'
sissimum et ^.praesens, cum hic esses, eipertus
sum, et ex, .multorum relatu intellexi, cogor‘ te,
.etiamsi ignotus mihi esses, venerari, ducitque
me in tui ,i-mjiem praeclarum istud ingenium
tuum, iiidusinaque, qua reliquos huius regionis
artifices longe antecellis. Ego vero hac cum na-
tura tua aliquid mihi commune esse, non timebo

dt«

lOANNI SCORELLIO. 3 Celebri illi pictori, de qua vidd.
'■ kioue ad L. b epigr. 3p.

i

Digilized by Google

epistolae. »7»

'dioeiv* Illud videlicet, qtiod has fingendi pin-
gendique artes arcano quodam naturae iussu
aemper amplexus sim et admiratus: cui iuveni»
li levitati aliquem sculpendi u;»um ausus sum
adiung^. Qua in re cum acutissimo iudicio
tuo non nimis infeliciter -^rsafi me intellexerim,
progressos sum in lusu ( mea quidem sententia )
non insuavi. ,Ut autem videas au aliquid profece*
rim, mitto tibi effigiem Archiepiscopi Panormitani,
proximis hisce diebus a me sculptam. Rogo,
sincere iudit^s : vix enim inducor , ut credam iu«
dicium, quod de luliae imagine proferebas, fuisse
incorruptum. Forte quemadmodum illa meos ocu-
los, ita tuos eius imago fascinaverat.

Scio te, clarissime Domine, familiariter uti
Domino de Rassau. Quoniam autem in Hispa-
niam eo, ubi et ille brevi futurus est, maiime
e re mea foret , si in tanti tamque boni principis
benevolentiam aliquomodo essem insinuatus. Quod
si ita ferat opportunitas, summopere te rogave-
.rim, ut me illi commode captata occasione, sive
per literas, sive si te ad illum venire contingat,
praesens praesenti commendes. Gravissima autem
commendatio ex patrb mei persona sumi poterit,

quem

tot luka» VosEt Mtlaiorit LJia tcuipta manu, VIA

Lib. L cpitt. 7. extr. »

Domino d» IVomus.] ForUM« inanit Bmatum ^asmvium,
Carolo V. aiugiliom tulit adrenus Gailiae re^em. 2

VoL. U. M m ^

■)

Digitized by Googie

lOANNIS SEQUSTBI

474

quem' ille vehementer amabat. Facturas mibi
rem es longe gratissimam , meque tibi miri6:«
gx adstringes. Bene vale. AJacUiiiae YliL-Maii

^533. f

. Observandiss. tui, tibique addictiss.

roairnss SEcnanos, Hagensu.

i

I I L

' EVERARDO NICOLAI

r C tu J artae KaUstatu in magno Corailio Consiliario i

• Jrutri suo observandissimOf

‘ S. D.

lOANNES SECUNDUSk

■ JIACLINIAM. .

Superioribus. quibusdam literis nostris vobis iiv
dicavimus, in bona me spe esse obtinendae hic

non

' Suppioribus cet.] Multas haec epistola snstollt difficultates, mo*
tss mihi super Terum tempus , quo in Hispaniam profectus sit
Secundus. Nimirum cum haec epistola et sequens annum praefe.
nut il>34' ItineArium Hispanicum in rditt. Hemsii et Scri-
verii eundem praeferat annum ; cum contra epistula Scorellio
•cripta paucos dies antequam in Hispauiana proficisceretur , ha*
lieat annum i533. et ex ipso adeo Itinerario constet Secundum
pHdie Kal. lun. non Secoviae, tcI Segoviae (quae nobilissima eft
airbs Csstiliae Veteris ) sed Montibus in Hannouia fuisse , nou ha*
hebam, quo haec conciliarem. lam Tero ex diligeuti siiiguloium
locorum comparatione manifestum mihi factum est. Secundum in
'Hispaniam profectum esse a. l533. ad fratrem Nicuk Grudium,
Caroli Imperatoris a secretis, spe obtinendi muneris, sequenti re-
.fo anno tS34 resera ab ArCbiepisco Toletano arcessitum esse, ut
•ibi ab epistolis esaet. Quae igitur in Vita Secundi p, XXX. di'
(Ut tuBt • nobis wl banc normam sunt mutanda*

Digilized by Googie

E P I S T O L A. E. '

■bn poenitendae conditionis ; qualis autem ea^
esset hactenus supprimendum' duximus : non quiar
celate vos volebamus cogitationes nostras, sed.
quod verebamur, ne, si res exitu careret, tanto,
gravius doleretur , . quanto impensius eam ipsam
xem succedere mihi cupiissetis. Non enim time*
bam, ne frustratus spe mea riderer a vobis, quoa'.
de diligentia mea ac modestia in persequendis hu*
iusmodi rebus diffidere non arbitror, tametsi id
ab aliis quibusdam isthic , in quorum notitiam rea
venisset, exspectare poteram. Nunc autem quo*
niam conclusa res est, diutius > fraudare vos nolo,
voluptate, quam 'e prosperitate i mea maximam ao
plenissimam accepturos vos certo scio. Rev.
Archiepiscopus Toletanus, qui pridem Cardinalis
6, lacobi fuit* et' praesidens i est supremi Senatus
totius Hispaniae Primas, vir optimus, doctfssigauft
atque in suos liberalissimus , nudius tertius < me
bouorificentissime in familiam ac tutelam suaos
recepit , Secretariudiqne me suum desigqavitf
Splendide prorsus ero, et eiubene me geram., ut
certe geram, inter, primos eius 'aulae brevi -nu»
naerabor: quid vis. mihi de 'Domini -mei comitate «
humanitate» potentia polliceri possum. Ad atb
pendia non contemnenda , favores atque honores
eximios, spes mihi beneficiorum' ampllssimoruqi
pene indubitata aocedit: nam quia’ Cardinalis est ^
omnes Ecclesiae -dignitates ac. beneficia per totum
annum vacanlu^ ad ipsius scdius collationem sper>

Mm a ctant)

Digitized by Coogle

KJATriri SECUNDI

ctant; ita ut singulis septimanis alioui ex sais opti*
me providere possit. Non ego nunc verem*, ne
consilium meum non approbes, quod Hispano
me addixerim, id quod in epistola quadam tua
mihi dissuadebas: generali enim Hispanico voca»
bulo hunc Hispanum comprehendi non arbitra-
bar, cui nemo non aulicorum inservire malit,
quam ipsi Caesari. Adde, quod ingenium meum
cum illius optime conventurum videtur; cuius rei
boc argumentum habe , quod vir est omnium
artium, studiosissimus, bilarisque et amoeni in*
genii: denique facie ac moribus simillimus festU
vissimo illi homiui nostro D. Petro de Capella.
Omnibus his unum accedit sane maximum. Si
quid summo Pontifici humanitus accidat, non vi-*
deo quis praeter hunc in eum locum sit evehen-
dusk Vide quantum ita familiae nostrae stabili*
mentum accederet, si duorum fratrum apud duos
mundi Dominos aeque utrobique polleret aucto*
ritas. Sed hae spes sunt Alcbimicorum. lam
vero grave mihi putas fore, si patria ad aliquot
■nnos exsulabo? cum satis certo sperem, me, si
eo aliquando recurrere velim, cum tali oompen*
dio recursurum, quo me ad extremum usque
tempus senectutis sustinere potero, quod malo,
quam nt dependere aliquando debeam a quoquam
eorum, qui isthic cum imperio sunt. Plura seri*
berem, sed obtundunt sensus meos tiutinnabu*
lorum campaoarumque strepitus, qui ad sepul*

«u*

Digitized by Google

EPISTOLAE.

*77

luram quorumdam nunc exercentur eorum, qui
heri ex magno iuvenum numero non minus quin-
que plurimos fortiter tauros in arena exagitantes
coufodientesque ( quod hic est celebre , solemne
«t festum inpnrois spectaculum) reliquis aliquot
▼ulceratis occubuerunt , et perpetuo per gloriam
▼ivere intelliguniur. Bene vale et me D. matri
(cui et prosperos meos successus inprimis com-
jpunicabis^ atque uxori tuae fratrique Hadriano,
sororique Guiielmae ajiisque omnibus ofiQciosissi*
zne commenda et excusa : peregnnamur enim Scv
eoviae. Pnd. Kal. luq. CPIDXXXIV^

IV.

lOAN. SECUNDUS
R4URIANO FHATRt.

KACUINIAM.

Solam hanc elegiam tibi nunc mitto, frater optt-
time , quam libello de lulia conscripto aliquando
statui inserere. Praeter eam nunc nihil accipies t
ita culpam tuam expiabo , quam Episcopo Londense
isthinc sine literis tuis dimisso commisisti. Suo*
cessus meos Kverardo fratri perscripsi. Utiaaoq

si*

liimc elegiam,'\ Innuit ekgiam teeuadam Ljbri prini.

Epiicopo LonJmte, ] Imo Archiepiteopo : innuit loannufl a uOt
ilrohiepUcopatot Londeiuia ia Iteui» est. Seri ver.

^ M m 3

Digilized by Googie

^8 lOANNIS SECrUNDi

•imilem habeat exitum id, quod tu minime qui«
dem inconsulte cogitas. Ignosce si quid invenies
in hac elegia luroultuosum ; inter equitandum his
diebus maiori ex. parte effusa est. Tu, qui quie*
scis, emollire eam sedatioremque reddere, si pou
tes, elabora quaeso. .Nihil enim aeque fastidio ao
recognitionem carminum meorum. Seuoviae U1 lu»
lui C1310XXX1V, . ,

, I

Id ^uod tu cogitas ] Hadr. Marium munus aliquod Traiecti ad
tttienum ohiisse monuimus in Disscrt. p. XXll. id ipsum fultas*
hoc tempore ambibat.

Luer eqiutaiidum efjuta ast.J Eadem facilitate carmen ad GuUet;
innm Copum de aenectute composuisse Erasmum , ipse narrat in
epistola quadam bis verbis : (fuo taedium inter equitandum Jalle-

rem , abstinens a colloquio partium ( Anjjiorum , quos in itinere per
Alpes comitabatur, et quos iiner lis fuerat orta) carmen hoc alh
tolvif notans interim in charta super sellam , ne quut excideret,
dum, ut Jit, nova cogitatio veterem propellit. E notulis aescribf
bam , quod erat natum , ubi ventum est in diversorium. Habes cor»
mea equestre, vel politu Alpeslre, quod tamen docti negant prorsus
tijehx, utcumque natum etf. Quod autem ingenue fatetur Secan-
dus,, se fastidire recognitionem carminum suorum, id titium cum
aliis poetis, maxime facilioris ingenii, habuit commane. Si quis
tamen conferat carmina, quae leguntur in Itinere Gallico, ride*
|>it baud pauca subinde castigata et lima politiori emendata cate,
pt patet ex lectionis varietate , quam vel ides enoUtTU Videntur
icitur hae eniendatioaes deberi cius fratribus.

l i. A( } . • 5 .. ■. w .*

Digitized by Googie

EPISTOLAE^’

V.

EVERARDO NICOLAI
S. D.

lOANNES SECUNDUS.

Prater carissime observandissimeque ! Nondum
quartana liberatus sum, et tamen ad verna signa
sol redit. Ego tameu usque adeo fortiter et ani-
mose illius insultibus resisto, ut non modo non
io lecto me aut domi contineam, sed extra Hispa-
niam etiam ipsam evagan raediter, ne quis forte
torpor meus torpidam febrim alat. Caesar Barchi-
nunam perendie proficiscitur, ut exercitum , quem

U-

'NonAan cet. 3 Kdila est bwc epistola inter Gndianas p, 38i. sine
anni aut mensis indicatione. Initium tamen epistolae satis indicat
piedio fere anno i535. qou ad expeditionem Tunelanam Carulon
profectus est, scriptam esse. Istam enim expeditionem bic in*
dicari omnia clamant : Barchinonae mentio , unde cUssis solrit x
iter in Italiam, ut Caesar Pontificem, ad expeditionem et ipsam
^ copias missorum , salutaret ) Secundus vero, ut Cardinalis Tuletaoi
nomine Paulo III , anno superiore Pontificatum adepto, liunc ho-
norem gratularetur. Quod autem in Oissert. p. XXVIII. diximus de
Bou visa Secundo Italia , id quidem hac epistola videtur refutari.
.Veram, quae ibi diximus spectabant magis illam traditionem, qmi
dicebatur Secundus iam ante Italiam visitasse, quod video factum
etiam a Scriverro, narranti per Italiam in Hispaniam venisse^
quem certe meliora.^ docere potuerat . ipsius poetae Itinerari itai.
.Venerit igitur in Italiam Secundus, tum venit, cum iam morbo
implicitus et ad expeditionem profeciunu nihil nisi uina l^m
tonaret. .. . . ‘

Digitized by Google

lOANNIS SECUJrDI

»8o

illic ingentem habet, quodcumquc tandem ilH v!*
8um erit, vel emittat, vel ipse traducat. £t quo-
niam primum in Italiam traiecturus creditur, mit-
tit me Caesareae aulae comitem Cardinalis meus
primum Romam, ut Pontifici supremum hunc
honorum apicem gratuler, et alia quaedam ipsius
nomine exponam. Deinde quocumque tandem
Caesar ibit , ut historiam rerum memorabilium con-
texam, cuius iam nunc initium quoddam furore
Martio incitatus effudi. Id tale est t
Rursus bella parat Caesar: patientia rursus
Mansueti iuvenis longo devicta dolore est,

£t violata gravem pietas erumpit in iram.
Fervere iam video canis maria omnia remis.
Telluremque armis, coelum splendescere flamma.'
Quid tantum, fortuna, moves? cui fata minantur
Tam dirum exitium ? quantove cruore redemtam
. Aeternam, Furiae, pacem conceditis orbL
Omnes homines cum Caesare et pro Caesare pu»
gnare gestiunt; neque nos, si res ad arma vene-
rit, imbelles aut ignavi arguemur, ut tale quid
in Historia mea locum habere possit , quale est il*
lud Aeneae: Et quorum pars magna fui.

Quod de Be.kerkio scribis , de tua diligentia ni>
hil dubito; num vero ille salis ex fide versetur
ignoro; vix enim arbitror non aliquid in rem
meam tanto tempore cessisse. Agnosco etiam di-

li-

Buuut Mia parai] Vid« Fragment. p, sifi.

Digilized by Google

'e jS* i S t 0 t A E. ai/

Ugenliam tuam in eo, qu^ ad fratrem de sororii
respcjiiso scribis. Quod autem ille scire cupit,
qui sint illi, qui iti ordine Rotae me antecedant,
primus quidem vocatur Magi>ter Hadrianus 'Uue-
bault {le maistre de la chapelte de V Etnpereur ), qui
iam nunc locum acceptasse dicitur, qui vacavit ia
Winnoch. Secundus est filius Magistri Laurentii de
hhouth , qui num aliquid et ipse acceptaverit in«
vestigandum est: nam nuper admodum per mor-
tem Praepositi Cassellani vacavit Cura Harlemen-
sis, quam si ille non arripuit, aut etiamsi arripuit,
et aliam, quae prius vacavit, omisit, ita ut tertia
Cura, quae post datam Rotae (^hoc est XIX Sep-
tembris^ vacavit, sit Harlemensis; ego videlicet
sum Curatus Harlemensis. Obsecro te, mi fra-
ter, ut diligenter quantum fieri potest hac in re
verseris, ac procuratores meus harum rerum cer-
tiores reddas, ipsuraque inprimis sororium meum,
cui obsecro ut me excuses, quod illum procu-
ratione liarum rerum non oneraverim , quem sci-
rem semper in legationibus esse solere, quodque
illi non scribam: vix enim. hic licet, tanta sub
hoc iter negotiorum moles nobis incumbit: nec
minus, imo multo magis frater occupationibus
obruitur, ita ut constitutum nondum habere pos-
sit, utrum , non dico ad alios amicos, sed ad te
quoque, quod .maxime cupit, scribere aliquem
omnino characterem poterit. Opinor Caesarem noa
flabam modo,- aut Germaniam, aut iluogariaoi,,
VoL. II. M u sed

Digitized by Googie

^8a 10 ANNIS SECUNDI

sed Flandriam quoque hoc itinere peragraturam ^
quo postremo matrem consolaberis , si , forte nostri
desiderio cruciabitur. .Frater uxore amissa, ac
iam expeditior, non videt quomodo Caesari, eum
a se dimittere recusanti, parere nph debeat aut
possit: itaque utrique nos in omnes casus prae*
paramus, decus accessurum familiae neutra ma>
gnum arbitrantes, si ex iis fratribus, qui iam
pridem bonis artibus nomen sibi pepererunt, duo
etiam strenue militasse intelligantur. Non vacat
nunc scribere nec D. Pauw, nec item D. Archi-
diacono Nigri, quos mihi ex animo bene velle in-
telligo; quare me illis quam humillime commendes
obsecro. "Vale. Madriti,

Frater uxore omissa. J Vide Bot*9 ad Lib, IL el. lo.

V I.

FRAGMENTUM EPISTOLAE
AD HADRIANUM MARIUAI FRATREM.

Solet in campum habitationi nostrae vicinum
cum proceribus suis saepe numero prodire Cae^
sar, ac se suosque omnis generis equestribus lu-
dis exercere.

Nude

Fragmentum'] Edidit in sni» editionibns ScriTerius. Etiam epi«
•tulas St-cundi, t)'p>s non descriptas, memorat D. Ueiosius in Am<>>
'ribus Baudii p. SSg , led has ipsas esse puto, quas inter
diaus «xUibiiit BwwanDus, • uobit «iipn txftouu*
r

Digitized by Googie

EPISTOLAE.

a83

Eunc torto «imulat simum diademate Maurum,
Nunc Mahumetanae gentis memor induit anna ,
Doctus equo profugos volucri praevertere Parthos ,
.Vulnera missilibus longe serit irrita cannis
Arduus, inque iuba fugiens incurvus anhelat.
Ilium omnes unum Dryades , et Oreades omnes,
Illum suspirant liquidae per flumina Nymphae,
Occultaque stupet innixus ab arbore Faunus. •

. OPERUM lOANNIS SECUNDI FINIS,

Q

Nn a TE-

Digitized by Google

(*) testimonia:

EXCELLENTISSIMORUM QUORUMDAM
VIRORUM

B E

r '

lOANNE SECUNDO.

THEODORI BEZAF,

£xce1sum seu condit Epos, rnsgnique Maronis
Luminibus ofQcere studet:

Sive leves Elegos alternaque carmina , raptus
‘ Nasonis impetu, canit:

Sive lyram variis sic aptat cantibus, ut se
Victum erubescat Pindarus:

Sive iocos, blandosque sales Epigrammate miscet ,
Clara invidente Bilbili:

Unus quatuor haec sic praestitit ille Secundus,
Secundus ut sit nemini,

cu.

(•) Testtraonia clariisimoram Tironnn exhibere de scriptore,
euiiis petrnciniuni suscepisti, id est tutum te praestare adversos
qunscutnqqe reprehensores. Longum vero sit omnes Secundi
laudatores enumerare Principes elegimus: Alciatum, Vigh Zuiche-
J, C. Scaligemm, Crotiups «lio loco memoravimns.

V

Digilized by Google

TESTIMONIA di IOANTTE SECUNDO. a8&?

GULIELMI CRIPli,

■ t

Ad lectorem.

Dum parat varias vices amoris,

£t suos gemitus , suosque risus ,

Suas delicias, suosque luctus
Versu scribere sedulus Latine,

Scribenti Venus adstitit Secundo,

Atque istum praeeunte verba nato
Dictavit lepidum aureumque librum.

Quem si tu temerarius reprendis,

Lector, numina nec times Deorum,

' f

Non impune tibi, proterve, abibit.
Extorrem Venus esse te Cythera,

Et Papho iubet exsulare et Idtt|

Utque inter sine Gratiis venustas
I Contemtissimus ambules puellas.

Et si haec poena tibi levis videtur,
Maiorem Veneris puer reposcet.

(•) HIERONYMI MONTII MEDIOLANENSIS
AD lOAN. SECUNDUM
ELEGIA.

Basia duro nostrae legerem tua nuper amicae,
iLaudarem docti vatis et ingenium ;

'Et

(*) Ad Hieronymxm bunc Montium eft ipsius Secuudi elegia sepd>
BU Libri UL pro nuMis «ibi Elegiis et Epigrammatis, Alia Montii

Nb3 ■ ■

Digilized by Google

^ . . T E S Tr:l M 0 H I X

Et facilem blando mitemque in amore Neaeram ,
Mutua quae sumsit basia, quaeque dedit:

5 Risit, et, baec, inquit, non me tibi linea iungit:
Sat sit, si casto pectore semper amem.

Hec mibi te tota iuveiiis sit gratior urbe.

Ille licet longo stemmate clarus eat;

Ambulet et tumidus , famulorum longa sequatur
Quod series , opibus' luxurietque suis.

Ergo mihi semper nutus dicentur inanes?

Aut si quid blando forte locuta sono es.

Dicetur, quoties arrides, perfida, mentem
Ut rapis, et sensus subtrahis ipsa meos?
|l5Nec finis speranda meis in amoribus ulla?

Ncc fas ulterius te mihi posse frui?

Ah raleat, quicumque 'gravi servire puellae.

Et potuit lentam sustinuisse moram ;

'Atque illam medio interdum sectarier aestu,
ao Hiberna vel cum terra adoperta nive est.

Indutas Claralem habitura si forte Sorores,

Seu tectas' picea visere veste cupit;

Aut

ctrgia Secunduni edita est in T. IL SytI. Epist. p. *»o. ibi.
demqtie exsUiit carmina eitisdefu aJ“Hadr. Marium aliosque seri,
pia: et ad cum et M. Aut. Cair.ium, Mediolanensem utrumque,
Hadr Marii Elogia id eius Poem. p. 71 . e qua colligitur,
Montium simul cuoij Secqndo Avarici Biturigum Alciatum audi-
sse. Aliunde de eo nihil milii innocuit , cum ne Tiraboscliius
quidem eius mentionem faciat. Poetam eximium fuisse haec pauca
^fmina ostendunt, . ^

T. 5. /.»>»'«] Ridiculo eirrore in omnibus Scrirerii editt. ex-
HQ^mn est ii/iea» ‘

Digilized by Google

FECUNDO. i9%

- Aut delulxti Deum festa cum luce fcequentat.
Et media inc^t conspideuda via ;

2$ Sive illam iuvenes in equis concurrere , fracta ef
Pectus in adversum cernere tela iuvat : ' ' '

♦ . I. ,

, Et tam immite iugum et tam durum sponte subire.
Aspera tot rigidae verba pati dominae.

Quam melius fera castra sequi, Martemqtie feroceni|
3o Aut docta miseros voce iuvare reos!

Ne mea mens gravibus dese:fviat anxia curis;
Differat et nomen garrula turba meum;

'Neu quisquam' dicat t bimis infeliciter ardet;
Decipit bunc multis cauta puella modis;

35 Sic suadent comites, et sio suasere propinqui,'
Quis curae est,^ ut bonor sit sine labe meus.
At tu constanti felix in amore. Secunde»
Basia post dominae millia multa tuae = '
Narrabis nunc amplexus , nunc dulcia furta ,

4o Nunc te intromissum nocte silente canes;

Sic, ut te attonitus legat et commendet Iberus
Ludentem variis carmina docta modis.

Miretur Scaldimque Italus, miretur et Uagam^
Quae primum versu cognita terra tuo est,.
45lulia te incautum teneris ubi cepit ab annis ^
Prima favilla ignis lui ia blanda tui;

■ FV

• ■ • • ' .1 j

43. ScaUimqueI ScnTeriu* edidit Rhtnumque : ted SeaUiMi
fue, utpote magif hic appositum, revocavi ez Lagdunemi Grypltiiii
• ^uae etiam exhibet hanc elegiam. ■ t

▼. 4lh luiitt u intmHfa miru vU amii,} Hino.wAi

Digilized by Google

if» t E s' T"l M e N i’ A' ^

< Flebilibnsqtie el^^s docuit te scfibCfe amores.
Unde illi nomeu fama perenne 'dabit.

_ , _ ■ " ' _ _ ■ ‘ ■
ligeres luliam foiise Hagaaam: sed Macliniensenx fuisie erincniit
ipsa Secuudi carmina , praesertim L. 1 . el. 9. v, 37. as. Potuit
autem 'Montins, utpote peregrimis, qui sciebat Secundum Raga
case oriundum, facile 'induci, ut crederet etiam luliam eiusdem
urbis civem este.

V' ^ -

PETRI NANNIT,'

I in fraejatimte ad Bucol. f'irg. p. 19.

* I » ' ^ ■

Non omittendus est loannes Secundas,
patria mihi et familiaritate coniunctus, vir amoe>
piissimi ingenii et stili: et, quamvis adolescens,
^Miile tamen inter scriptores sui aevi principatum
in el^iae carmine tuetur. Fid, idem in Misceli.
Jjb 111* C. 1« p.

HADRIANI lUNlI,
in liatavia Ci XVL p. a 36 .

Dedit Haga felicissimum et ab ipsis Musis elE>
%tum ingenium loann is Secundi, cuius in poe<
matiis omnes veneres et elegantiae Calullianae re«
>nident. ‘Qui si par' contigisset a fatis aetas, Um«
brum vatem in Elegiis longo post se intervallo
'reliquisset: cuius Basia vivent, dum basiis aman-
tium ora patebuDt: cuius in exprimendis per ecty-
' pas imagines vultibus elegantiam , et lineamento-
'rum subtilitatem cum nostra mirabitur, sed non
> satis explebit se, postera aetas.

V '

IA-

Digilized by Googl

?!r ^.

_ f • r_ -V -. .> . ^ tf V_

IC '

VE lOANNE SECUNDO.

aSg

lANI DOUSAE PATRIS
M Proetulan. Catidlian. C. IV. p. 3 tJ

Secundus noster, nuperus quidem poeta et
hovitius, ceterum nulli antiquorum (praeBsciue
hoc dixerim ) meo iudicio secundus. Vid, idem
ihid. C. IX, p. 53. El in laudem principurn utrius»
que Germaniae poetarum , Secundi cognomento

insignium , loannis Nicolaii Hagiensis et

Petri Lotichii Secundi, vide eiusdem carmen
Lib. I. EjHxlon Cann. VllI. p. a 36.

PETRI SCaiVE^II

tn animadv. ad MtuliaL L. VI. «pi^r. p. 14S.

lanus Secundus noster Hagiensis ^ poeta cum
veteribus comparandus, et nulli recentiorum se«
eundus.

HUGONIS GROTII
in Carmine f quod legitur ia eius Episiol^ p. 887.

liurae mentis , iners , mernmque rus est ,
Si quem Basia non iuvant Secundi.

GASPARIS KINSCIIOTII
Poim, p. i 83 .

Haga sui quamvis se iaotet Principis auld.
Pius debet cunis, magne Secunde, tuis.'

VoL. IL

Oo

lAa

r:

n

TESllMOim. B> IOAI^£ SECimDO!

rJ, ' • ■ , .

lANI BROUKHUSII
Cornu luvenil. p. 4^

tulia melliti iuvenilis (laitima Secundi,'
lui i a, Romana pagina digna manu,
iulia fama tua est; quam dum mirabitur aetas
Postera, et attentis imbibet auriculis.

Ingenia ac mores (brmasque stupescet in una,

£t Veneri veneres praeferet usque tuas.

^pud emdtm in noHt od Tibullum et Pnpertaan patdn dudit
iVenernm pater , Veneria Romanae columbua , dalciiaimua Chari-
fnm ac Veneria puUua. M quae sunt id genent alia admirationit
plena tettimonia^ quibus d tbtgaias dnguhntm leuJet addere -vd-
lem, finem, dicendi non^ invenirem. His igitur omittit nostra qua»
hcumqae opera decoro esesmatu! Vestitu in pubiiann iam prodeat
frooertiut die Belgkut,

'iS-

-J*

o

■i

W-

^ ^ U -pe »

'f

; - V

t ' m

■A..

. b .r\

A \

1 v-

3

[f

'h.

INDEX

RERUM >T VERBORUM

. I N N O T I S

■X c:
•s ■ •

♦. D

lOANNIS SECUNDI

POEMATA jl

if -

5 . ^

A.

iybsentia amicae locis de-
mit venustatem. Tom^ L
p. laj.

Academia penultima longa.
II. ^ _

Academia Penisina. II. 4^.

Accusativus Lat. in «.II.'^

Adlusiones ad nomina
103 »

Adutifirare» h 92.

Aera neutr. plur. L 9^

Aiio transferre amores,

6*1

AUquid vox nequitiae, L

2 ^

AUquo pro alio quo. L ^
Amantium curae non intert
missae. L 195.
Amicarum nomina Eroti*
eorum libri praeferunt,
L L

Amici ip K secunda. L

314*

Amicitiae numen. II. 5;i^-
Amor !n Theologia veteri.
II. 212.

■V' ,

V

— — morbus. L 339,
•i— insanabilis, ibid.
Oo %

«F.-

Amoris parentes. II. " t r

Anabaptisurnm tumultus

. zu

Anguinus — •

'Avrpm absolute

I- 335

Atomus kia. gen.X.floi,
* ■ ^ Avaritia in puellis notata.

^ ' > ; ■ L

Aves symbolicae. L 312,

' % • Aureae aetatis descriptio»

. ®es. L 55,

B.

. B«S/C*ii/ infiorehr). L T»,

ir' txfu¥ Skii^t

: Jbid.

•* Barthii ^C^sp.) Erotopae
, gnion. ju. 043.

Basia novum carminis^
Dus inventum « Se
eundo, ibid.

Basium vox elegiae minut
■•■apta. L.:45 »i
Bella puella sonus 'ingra-
tus. L ^

Bellorum detestatio, so-
lemne Eroticorum car-

EX L '

minum initium, l, 2^
Bibliotheca Escurialensis.
II. 21 ,

— Hagana Caroli

V. ,L- 324.

Binas pro duobus. L- i8a.
Bonefoni (loan. ) Basia!

141 r,

bonorum sedes apud infe»
ros. II. loa,

I _

c.

Calumnia in feminis nota*
ta. I. J09.

Captl/i captivi. I, app.
Charta loquitur. L 166,
Cinga fluvius. K 105^
Circini inventio. II. f^t.
Coaxare de ranis. 11727.

Columbarum frequens men-
tio apud Eroticos. L 3t.
Columbae coniugii symbo-
lum. ibid.

Columbae Veneris. ’L^J7.
Columbalim, ^ •

Concha Veneris.

Condensare animo cuias,

Cora i Unus. E H, "

Cornix mali ominis. I ...44.
Corpus de ignavo. 5^.

IN lOAN. SECUNDUM,

Cui bisyllabum. L 50.
Cupido Herculis humeris
insidet. L -93.
Cupidines duo. LL 2I3.
Currus V'’eneris.

Cymba Amoris carmen Ha«
dr. Marii. L 104.
Custodes pucllaruiii. Iw:4:!?.,
Cynicorum insignia. II.

Cyprus pro Venere. Lx 56 .

D.

Daelali alas sibi optant lo>
ci impatientes, II.
Danubius gemini nominis.
H lag.

Dare verbum nequitiae. L

32.

De^it me et mihi. X.,, ai.
Deinde trisyllabum. X. ^ ‘
Delus fluvius. L 200.
Deorum sortem amoribus
suis postponunt Erotici.

, r,L 1i 1^8. 254-

Devotus pro exsecrandus,
D lRl.j

Deus absolute pro Amore.

u

Dicere et discere mutata.

L liL

Dies cuius sit generis, 1.

*9S

Diluvio anni 1530. II..i6i^~
Dione pro Venere. D ^

, Discursare. L 209.
Divitias spernunt Erotici.
D S_.

Dolor ingens vocem com<
primit. II.

Donis amicae missis invU
det amans. ;

ASpx *A^ptS/nf( quid sint.

L -

Dousae ( lani ) P. Basia^
L 2 4^.

Ducere noctem. I.

Ductare verbum obscoe*
num. L aii.

Duri pectoris descriptio
poetica. 1. ,. j

E,

Echoici versus. II. idp.
Egestas mater scelerum,
L

Ego cuius sic quantinti^

Etiuxx Epicuri. IL 54.^
Elegia Det clauda. I. 52^
Equarum libido. I.

Ergo aJverb. stomachan^

tis. L

—— cuius sit quantitatis^
ihid.

Qo 3 ^

INDEX

I.

154 '

•kpyer dc Venere. L i^i.

Es plur. in nominibuf
Graecis cuius sit quan«
dtatis. L j.

Externus amer. L 6o.

F.

Fabricii (Vincendi) Mo-
nbbiblos. L i*

Fabula esse. L Eli.

Facere verbum oequidac.

L I3T.

Fama anus. L l7o.

Fata trahunt aliquem. L
45»

Febri» Det. L IQ7.

Feminarum genus pernicio-
sum. L ii6.

Figurae vox nequitiae. L
io8»

Fila pro capillis. L 8x.

Floralia. L 97«

Formare capillos. L 148»

Forte perperam pro fortas^
se usurpatum. L

'Fortuna cocca. L 346.

Frigerare^ l. 3^

Frisia regio barbara. U*

sp. ■>

Furor de amore. L 4^

G,

Gallus lucis nunciua. L
147.

Gaudia Veneris. L lep.

Gladii in falcem recusi.* L

193.

Qleha pro* massa. II. 188,

Tt,vxiTtKf«v. L 101.

Tpittfe» ylpev. L 170.

Grammaticorum nomen
polds otMosum. ^ aa6,

Habere tecum puellam. I,
M7.

Hactenus etiam de tempo^
re. L Z5.

Hadria scribendum. L 285.

Heinsii ( Dan. ) Monobi-
blos. L

Heu^ heu. L 19.

Heu flebis in exprobratio»
ne. L 140.

Hercules Amori succuo^»
bit. L 293.

Herculis columnae. L 164.

Hiare transitive. L 229.

Hosschii (Sidronii) .car-
men. L 150. II. 6 ^

Houtenus Secundi Basia

■ Belgice vertit. L 243. -

Digllized by Google

IM lOAN. SECUNDUM.

iluic bisyllabo®. II. 35.

J1 umidus et uyidus,

Hymenaei parentes. L ZZi

L

lani portae, non templum
claudi soletant. L 343.

Infractus, i. e. valde fra-
ctus. II. 174.

ingredior pro incipio.

Innocuus active et passive.
L 130.

Insania de amore. 1. 49.

‘iTXOUMth. 1 ~l 3^.

Ister gemini nominis, L
129 »

lupiter Redux. L 94.

luramenta amantium lupi-
ter ridet. I, iig.

K.

Kalendae celeres, II. 457.

KarfUKfuTtip Sol. II. a 17.

HPoittr wixh,m. L ?zz?

Kuxkeifuxrot Sol, !!• 017.

L.

Lacrymae iussae fiuunt. i,
13^.

Laurus edam amandum ar-

v 9 $

bof. L 70..

Lautitia, L

Lemniacae catenae, L 57.
Leontium Hermesianactis.
i. L

Lemudi (lani) Basia. L
243.

AiI/i-vv iivxilii L 116.
Liquidae aquae. L 176.
Luciani dialogi Latino car-
. mine redditi. U. 170.
Ludificare verbum elegiae
haud satis aptum. U. 104.
Lugudunum pro Lugdunoi
IL 2($0.

Lunare arcum. L J.
Lunae currus a bobus tra-
ctus. II. 81,

Lutetiae Parisiorum brevis
et acuta descriptio. IL .
232-

Ljde Antimachi. L 1;, - .

M.

Maii festum. L 24.

Maius unde dictus. L
Maii perpessi iucunda nar-
ratio. IL 35.

Mmviii de amore. L 49.
Manus de artificum operi-
bus. Laag.

Ma*

®9« ' M N*D E X I.

Matrimonii infausti omina. Nuda 'Venus Itudatur.^fiJ'

Numerum magnum quomo
do poetae exprimere so-
lent* 11. '/'i..

Menetovica rura. II.'

Mens pro anima. L 319.
Mensium in bisyllabum
cdhtractum. 'L*96.^conf.
praefat.

Militiae dehortatio. I.
Minuta turba de liberis.
II. ^

Misereo ftx. miseror, 1 . 130.
Monobiblos. L u
Mors tenebris cincta. L.^, 3^. ,
Mortuus pro languido. L
3 = 3 *

Munerum potestas. <■ !. 161.
Murmur osculorum.^j^^.

« 55 »

^ - N, _

N litera noh geminanda in
verbis ex re Compositis.
L

Natatilis. T. |e8i. * '
Naiitare.

Necessitatis lex. 'D
JVrvM de canitie. ibo?

Wiovi de amore;‘l. 339.
Nnac melioris res optimi

Noyi et veteres amantes.

O.

* I

o in verbis cuius sit quah»
litatis. I. ! ?§. -

Obsequium in amore.*^!^ ;!^^.;

Oculi natantes. L 14 ' ■

Oculi stellis adsimilati. H-
41.

Oculis puellde facem accen*
dit Amor.

— * idem insidete

LV

Oebalius iuvenis. L _

Omnibus ad rei magnitudi*
nem exprimendam.

Opus dc Venere. . 1 3 if "
'OpjMi 'A0tcit(sht. 7 ^

- ■ " — Tajjy/Saiumf. yoiii
Orpheus, li. 17». -

P*

Palentia Hispan. urbs. X

Pallor amSn^ium. 'L
— umbrarum, 't^ ■^/ 7 "
xiapastxau&thfov carmen. L
Par-

itj idAN. SEdUNDUM*

Panic}t>iain in fine versusi

Passeres Veneris.

•—■■■■' celebres.

Pax Cameracensis anni
1549. L lyo.
pecunia Regina. II. t5’o.
Pedum elegantia in puellis
laudata. L ' 37.

Pellaeus iuvehis de Alexan»
dro. II. 145.

Penelopea. L 2r£,-
Pentameter absolvit senten-
tiam. I. 67. 87.
Pertepesdere. ^ 284.
Pertundere Verbum hequi*
tiae. I. ^77.

Pestis in Gallia ' grassatur.

Ita

Philosophiaedescriptio poe-
tica. L 102.

Phrjx puer de Ganymede.

L ai3. ^

Picus mali ominis, t 44,-
Pietas in amore. L ilg'.
nAc/eir de Venere. L it
Pocula artificiose facta. L
377 *

TluXtJv^ pudici-
tiatn vendere. > L 335.
Tli>M,meretrieet.j

Polyphemi oenius. II. .r8i.
Pompeia umbra quid sit
VOL. II.

disquiritur, t
Praemia teneris. L ^38.
Praetendere, t qju
npxTtiiv de venere. L ifr/
Premere de morte. 1 . H'..
Primus tt primum. L
Probitas in amore. L 1 15'. ' .* *
Producere noctem. L' 60. *
Prognostica poetarum, t
'30^

Pro quibus officiis , formu-
la. II. 12t.

I. fo.

IlTueiv , iirh — xxTattrittv*

Publica verba. L aSo.
Puellarum artes. L 138.
Pugnando vinci volunt
puellae. II. 197.

Q.

Qjiaeso cuius sit quantlta*
tis. i_ 30^

Quadrupes eques. II.

Quando cuius sit quantita-
tis. I. LLiv

Q}tt post e breve 'positum*
L

loco remotiore posi-
tum L j i s.

— — (nsus paniculae) Tl-
bullianus. II. 7 ^

Pp iu*

index i.

'i

JI ' ;r-'-

\-^ Rabere iter y humum.

■ ,,. ..~

Rufi extra te . .4

Raucescere^^,^g. /, f.,
Recidivus et redivivus. L

j/o.

Regna tenere amator dici-
tur. X 4X5

Remittit se humus et hiems.
L s 8p.

Rerum causas dicere , di‘
scere, cognoscere, L. I7..
Rigere verbum nequitiae.

S.

'a^

.Sermo (ultima in), male
correpta. 1^' 315.

Serpens mali ominia.^,^ j.,
Serrae inventio. II. ^

Sie egoy sic alter ^ for-
mula. a6.

Sicoris fluvius. 1 ^ ^

Rosa rore madens.

Roscida oscula. L ,a8t.. ^
Rotatilis, ibid.

Rumpere iter de msdo o-
mine. L 327.

Sagarum ministeria . noctu
'peracta, h. i 45 - |^’-r
Sanguis cuius sit quanti-
tatis* ■

Satius cst. j£:i^
Scarabaeus turpitudinis
symbolum. 313.
Schema vox nequitiae* 'I.
ioS. •

Sidus absolute de sole.

S35*

Simpliciter. L,

Sisyphius ( de quantitate ).

‘X. JI 9 *.

Sol Oceanum subire credis

tus.'.X^j^

Soli comparantur princi-
pes v,iri. ^ 307. II.
Solis laudes. II.

Somnus mortis frater . 1 .

Sp. sl. de quantitate sylla*
bae ante has literas. Xa _
Spirabilis.

Spuere, abominantis. . vj.
Stare ante genas de pudo*
rC* is i223

Strix mali ominis. L 355.
Strix et Styx muuta. ibi^.
Sturnus quae sitavis.
Suavium^ suaniolum^\oci-
bula elegiae minus apta.

— unde dictum.

Substantiva plura cumula-
^ ta. jX 240^ ^ .

1 Sub»

.IN lOAN. SECUNDUM.

29 >

I

;

t

*

f

Li

<

1

Ij

P

rt

,»

ii

f

!<

1«

P

Substernere se de muliere.
II. 293.

Sudoris 'morbus, i, 331.
Surripior. L-.jS.-
Suspenso pede ire. L ir.
Susurrus amantium. ,l. yo^
Syllaba brevis in medio
tametri. L 47.
Syllabarum geminationes.
Xa 104» *

T.

Tacitum tempus cur dica*
tur. ^ 34S. .

Taenarium marmor» II.

103.

Telluris et Aetheris connu-
bium. II. t:i4.

Templa corollis ornata. .1,
95 J

— — amantes frequen-
tant. L 337 ;

Temporis in omnes res po-
testas. L 343.

Tempus erit , formula. L
35.

Tenere puellan^. ^ '
Thamyras. \

Tiresias, j *

Tolerando fortuna vinci-
tur. L 10.

Topica Juris Nicolai

Everardi. L< 343.

Torrere , torquere de amo-
re. L 1 Q. '

Torus e floribus confectus.

I. ^

Triptolemus aratri et agri-
culturae inventor. L- 24?~.
Tfixtt vox nequitiae. LiisL
Tumuli arboribus consiti.

Tunetana expeditio Caroli
V. L ,^ot. II. . 279.

V.

Vacui amantes quinam. 1

*

Valedicendi solemnes for-
mulae. ;L'

Varius pro variabilis, is
J 34 -_

Venatio mane instituenda»

Veneris parentes,

Venus Cluacina."

— — — Cnidia , Praxitelis
opus. *L 365.

Veris descriptiones. ._£!.■
Versare de re, quae nos
' cruciat. L
Versatiles oculi,

Versus echoici. II. 169.

■ leonini. L ^

Pp Ver-

«

3 oSf INDEX n» 10 AN. SECUNDUK!.'

Versus literales. I. 345.

■ ■ numerales,'

Vestigia tori.

Vetus et novus aman8,“i^
, tl '" Via de itinetc terrestri, d,-

'm ^

de militia longinqua, ^
153 »

vox nequitiae. ,. jio8.
Vicissitudo rerum terre,
strium. IL 6654

A'

Vilis esse alicui, ■

;; Virtus sibioptiqia merces,

Vitae brevitas exhortatio
ad amorem. T, ^ ^

Vivite felices , formula. 1, j
204:

Ultima terra de Hispania,
ibid,

Umbrarum evocatio. a ,

Volam Deus Amor, Dioo.

Voluptatis et doloris con«
iunctio. Hi lor.

Vredenburg arx Ultraiecti.
II. ^

Urgere de morte. I. 14,

Uvidus et humi Jus.
Zeelaudiae aer malesantis.

N-

VIRORUM ET FEMINARUM, QUORUM MENTIQ^i
FIT* IN OPERIBUS SECUNDI. . ' -

NB. Qai sic f notantur, de iis in notis latins •^itor^

[J

f Vgricola (Rudolphus).

II. Jio.

f AiciaUis ^Andreas), L

189. I qS, ' 3q6. '

I Anna Britannica Gal-
liae Regina. L t> 3 i.

t Baldus icius. II. 23*
Baverius (Andreas). II.
'1^

fBausanus (Petrus). II.

* 7 -

Bekerkius. II.

Bembus (Petrus). I, j§7.
■|* Brassicanus(loan.Lud.).
L 348.

Bronchorst ( Theod. )

0 .

Bubalus. I. 3 a 8 .

' ‘ p Aegid.
fBuslidius ^ Ni^. ?■

v.Hieron.J ^ I:

Ant. Y

f Caimus ^ Pompeius, p
l. Eusebius.J

L 335 . n. 87

Capella (Petrus de). II.

an6.

Carolus V. Imp/ Q j i 0 .

i 90. ; 3 oa. 3 fi£^ 32 g.

' ■■ ■

II. T. li. 27^.
f Carolus VIII. Galliae
Rex. ,aaS.
fCatharina ^ngliae Re»
gma, n. i4q. aoo.

Ppr

fCat-

* . -tf

•< ;

V .

i . ^

™ B E X

*’ -^-Catsiua ’ (Carolus). ?L' a). II. iid. ''^

. n .- a ^ t < 5 «~ ? ^ }

Catsius (Franc. ,. II. iSi- ^ Reinerus. ^

I Clericus (Petrus). • L 35i.

• •• i • ' j^. — * • _ ^S_*'i - m aiM

■ lI.'«. 1 ■ ^jo.!ia^^v S^^^ Goesius (H^O- 11- 9'^

Cornelius pictor. II.ffQ- f^oi^anus (.Lucas^ f

' f Craneveldius (Franc.) ■‘a^^ \

L aM; r 34g. t GranTellius. II. ^JCi_6.

t Cynus 7D«/J. ’ «46. *-^ ^

fDantiscus (loan. j. L3 t Grudius (Nicol.VL%o^“

^ i( ., II. 38,^ 4^ II.

|r» Duilius (neor.). II. Hacquinus ( Nicol.J.Il.

1^^ 'ftrasmus ( Desid. Halmale ( GnlieIm.\II. *

'^' 11. ^ 43 , ■

4 . Everardi (Nicolaus). L; fHarius ( Ioan.).ll^^jj^ -
^ 7 * 34 ^. II- ^3^ ( Francisca ab ). II, ^ '

& IT- Io7>. loi* . *^ ” ■ >'

, Faustinus. II. ia5. ■

-|-Fisheriis (loan,), Cop- Heduus. ta4.

77 dinalis. II. .- iSq. - f Henricus VIU. AngliM

' ' Florenas ( Nicol. ), me- Rex. II. Yjg.

dicus. II. a(^C'. Hessus (Eobaniw ).'

f Fontana (loanna).

- %0^_ II* }

:'?c- .

Hilarius /7oeto. II. ^ ^'q1 .

i

I

- aoO - 11 . J9 -' *■ V xiUttiiuo ^ i / c * u . ii .

Franciscus L Galltae Hogenberg (Nicol.).^

^ Tflear. 'Qo, 3 i2. 829 .

. / itWT . _ M '-'* .m

I Franciscus Valesius. II. Hompius (Herraannus).

'■■^ 5 ,

iGatlinaria (Mercurinus Huverius ;^Franc. ).I. >

' - - 1 1 »-

* *'r

r*

;'T

^ ...

-t _i_

0

' i ,- ■ ■, ■■

.'.tr D ^

■f-

i

r>

I

1 N D £ X II.

•m

>•1 .

* fTflabella Bavarica Gal-
' ^ Uae Regina. ^ 354»

‘ f Isabella Nicolai, II.

luvenalis ( Aegidius ).

' Kieveringhen ( Balthas.
a). II. aSJ.

Latomu» ( BarthoL ).
IL a33.

t Logus ( Georg. I.«36.
f Ludovicus XU. GaUiae
Rex. .1. a^T.

* I Margaretha Austriaca.

'II. II ly

f Margaretha 'Tkom.Mo-
, » filia. ^II, 1 ^, l4£i

t Marius ( Uadriau. ). L
io4. ^ •

S t MaruUus ( Michael ). L

Medices ^ ( Ansovuius ).

3o3 ^

fMontius (Hieron. ). L -
II. ;

Moralis ( Ambrosius )•' O

Moresinus ( Hieron. );

353. IL

t Morus ( Thomas ). IL
1 3q. ss.

Mossica (Anton. ). .14

- 4^, . ”

t Mulardus ( Gerar dus ),

j.. ^

Nassavius , princeps. IL

dh

t Nicolai ( Everardus ).'
ll.a^i ag.3:^. 35. a44 '

^7^* o

f Nicolai (Isabella). II.

f Nicolai ( Petrus Everar^
dus). II. r aS. * — ^

- C Sibrandus )
^ ipompeiu.1^
Ot^gerus ( loan. )

t Meudoza [ Didacus ). II.

S,.

f-:. ■

Reinaldus Ypereiisis. II.

a4i.

|Resendius (Luc. Aug.

Andr. ). L 35o. 356.
f Kolandtxs ( loachim. ).

L 33i.

Rolle (Nicol,), Cardia
, nolis. II.

^ Sabinus ( Georg. ), I.

Tavera ( loan. ) ,
chiep*ToIetan. 1. ao8« -
II.

• Transylvanus ( Maxi«

mil. ). L> 330. II.

I Velius ( Casp. Ursin. }•

fVidav (Hieron. ). .L

^ ' I Saratus ( Augustinus ).

|Yolcardu8 ( lacob. ). II

-iScorellius (loan.) L;

3s6. II. ^ ~7*« '
•{•Soorellins* ( Hadr. ), L
■ Sa?.

\ Zuichenras ( Viglius ).
II. ^

k

K

l

i

b

j

5

I

SCRIPTORUM VETERUM

VEI. EMENDANTUR VEL EXPLICANTUR.

'Anacreon. L 3jS.

Euripide*. “L m« r ‘ >

Horatius. II. ^ 66^ ^

Moschus. L

Ovidius. L A6> ; i I /ji i i 6o.

i8o. 370. II. 5g. 85.

Propertius. ^ a|Ut : ^a.

133. i£f5«j ^68. iga. • Valer. Flaccus I.
.Scholiastes Homeri. I, Xenophon Ephesius. L

Solon. ^ ^

Statius -L^ 5 l. ' ^

Suetonius. L 293.^ - ^

Theophrastus £ 33^,

Tibullus. rE

•13^. lio. i^3A^45> -.2

. Tol. . Qq

j

t

. ■ ■ ■ ■■ r. } , ,

CORRIGENDA.

(

Id DI».

p. XIVIII. io rot» lege : Biturigrt.

p. XXX. extr. «ubstitueuduin : Maio a, lS 37 , .Vid. aola T. II. p. a/f*
p. XXXIII. Y. 5 . leg ahai.

f, LiL Editionibus memoratis addatnr alia, qu.ae novissime pro*
diit in Germania :

^ loannis Secundi Basia, clrcaritia-r sliidiosis

Bfiualvilma ofjul Carolus Poppo Froebcl,
Tjrpofsraplua, RuaoiphopoU, 1819. forma minima.

Tona. I.

p. I. y. leg tixe/uonm. ^

p. 37. Quae in nota ad v. 76. dixi, Cli.ti-mjli* cyiiibarm' perperam
dici Lethaeo amne vehi, id imprudentius mliiii excidit,
si quidem nifitur auctoritate Tibul(i%IlL 3 . v. 10. ubi conf,
tamep H c y n. .

p. 55. in nota y. ult. leg. incipere.

p 96. Quod in nota ad v. 53 . scripsi de 'genitivo mimsam, iliaci
scripsi iujtnemof Ovidii , qui_ Met. VIII. v. 5 oo. ct Fast. V,
y. 187. et T, 4 s 4 - eodem genitivo .usos est, ob id tamCtt
tam. a Prisciano aliisque notatus. Vid. interpp.
p. 119. In capite paginae leg. Lib. IL eleg. V.
p. 171- y. i 5 .,Ieg. .5 I ;

Tom. II.

p 116. y. 35 . Icg. P^ive,
p. i 58 . V- aoi. leg. Cythaxa'.

Reliquat aut calami aut operarum vitia, praesertim quae orto^
graphiam spectant. Tu, L. B., pro eruditione tua corrigas, mi-
](ii ignnscas oro, quippe qui ab impressiouis loco longiua remotus
fuerim.

Digitized by Googie